Page 172 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 164 -
การสืบทอดอํานาจผู้ นํามาจากการเลือกตั้ งโดยตรงและเปิ ดเผย และรั บการแต่งตั้งโดยชัดแจ้ง
บทบาทผู้นําไม่ตกทอดเป็ นมรดกไปย ังลูกหลาน
ชาวอิ้วเมี่ยนมีอุปนิ สัยหรือค่านิยมที่ศรัทธาต่อศักดิ์ ศรี ความเป็ นมนุ ษย์ มีนิสัยใจคอดี เข้ากับ
คนได้ง่าย อ่อนน้อมถ่อมตน เคารพให้เกียรติ ผู ้ อื่น ต้อนรั บแขกด้วยความเต็มใจ รั กอิสระและมักจะ
แยกตัวออกจากกลุ่ม ผู ้ ชายถูกสร้างให้รับบทบาทเป็ นผู้ นําครอบครัว เป็ นผู ้ หารายได้มาจุนเจือ
ครอบครัวและทําหน้าที่เกี่ยวกับการวางแผนอนาคตของลูกๆ สมาชิ กในชุมชนนิ ยมยกย่องผู้ ที่ มี
การศึ กษาดี เน้นการศึกษาเกี่ยวกับเรื่ องลัทธิความเชื่อ ผู ้ หญิงมีความประณีต อดทนและขย ันขันแข่ง
เป็ นผู้ดูแลรักษาการเงินของครอบครัว เด็กสาวที่ย ังไม่มีพันธะจะมี อิสระทางเพศมาก แต่ถ้ามีการ
จองหรื อหมั้ นแล้วจะถู กผูกมัดมากกว่าเพศชายที่ มีภรรยาเสียอีก เมื่อมีสามีแล้วการหย่ามีผลเสียหาย
แก่ผู ้หญิงมากกว่าผู ้ ชาย เพราะผู้คนจะมองว่าผู ้ หญิงไม่ดี เลยเกิดการหย่า มีความเชื่ อถือและย ําเกรง
ภูตผีปี ศาจและสิ ่งที่มีอิทธิ พลเหนือธรรมชาติ ดูเหมือนจะมากกว่ากฎหมายบ้านเมือง กลุ่มผู ้ นํา
พิธี กรรมจึงได้วางกฎเกณฑ์ต่ างๆขึ้ นมาในชุมชน โดยอาศัยฐานความเชื่อนี้ เป็ นเครื่ องมือในการวาง
กฎกติกาการปกครอง สร้างความเชื่อที่ ว่าเมื่อทําผิดกับคนก็เหมือนผิดต่อผีด้วย เมื่อสามารถตกลง
เรื่ องที่ ขัดแย ้งกับมนุ ษย์แล้วต้องเลี้ ยงผีอีกก็มีหลายกรณี กฎเกณฑ์ข้อบังคับนี้ เป็ นจารี ตประเพณีที่
ชาวอิ้วเมี่ยนทุกคนยึดถือปฏิ บัติต่ อกันมาอย่างเคร่ งครัดจนกระทั่ งทุกวันนี้
กรณีเกิดข้อขัดแย ้งหรื อข้อพิพาทขึ้ นไม่นิ ยมไปฟ้ องตํารวจหรือศาล มักจะปรึ กษาหารือกัน
ภายในหมู่บ้าน โดยใช้กฎข้อบังคับตามประเพณี แห่ งเผ่าในท้องถิ ่น ผู้นําชุมชนทําหน้าที่จัดการ
ปัญหาเรื่ องราวต่างๆที่เกิดอยู่ในชุ มชน บางครั้ งต้องเรียกผู ้หลักผู ้ ใหญ่คนอื่นเข้ามาร่ วมรับฟั งการ
พิจารณาและแสวงหาทางออกร่ วมกัน เว้นแต่เป็ นกรณี ที่ไปเกี่ยวข้องกับชนกลุ่มอื่นซึ่ งไม่ได้นับถื อผี
ในรู ปแบบเดี ยวกัน หรื อคนต่างเผ่าที่มากระทําผิดในชุมชนอิ้วเมี่ยน ถึงจะเข้าไปแจ้งความดําเนินคดี
ตามกฎหมายไทย เป็ นสั งคมที่ใช้กฎเกณฑ์สองระบบในเรื่องเดียวกัน โดยให้เป็ นสิ ทธิของคู่กรณีใน
การเลือกใช้ กฎจารีตก่อนที่จะใช้กฎหมายหลัก ซึ่ งไม่ มีการบังคับให้ต้องทําตามขั้นตอนนั้ น แต่จะ
อ้างว่ าเป็ นเรื่ องของคนภายในก็ไม่ต้องไปใช้กฎเกณฑ์ภายนอก กฎจารี ตความเชื่อนั้ นถือว่ามีเทพเจ้า
สามดาวเป็ นใหญ่ มีพวกภูตผีปี ศาจซึ่ งเป็ นวิญญาณเร่ ร่อนทั้ งหลาย เทพเจ้าประจําถิ ่นอยู่ลดหลั ่นกัน
ไปตามลําดับ อิ้วเมี่ยนต้องให้การนับถื อวิญญาณประจําท้องถิ่น เมื่อมีคนเกิดในบ้านต้องแจ้งแก่ผี
เรื อน “Jaa-Fin Ziouv” (จา-ฟิ น เฒี้ ยว) ให้ช่วยคุ้มครอง ตั้ งชื่อขึ้ นทําเนี ยบผีของตระกูลไว้ ผู ้ ชายต้อง
ผ่านพิ ธี “Guaax Dang” (กว๋ า ตัง) จึ งจะเป็ นผู้ ชายที่สมบูรณ์ วิญญาณของบรรพบุรุษจะกลับมาเยี่ยม
และอวยพรให้ลูกหลาน ตลอดชี วิตจึงเกี่ยวข้องกับผีและวิญญาณอย่างยิ่ง
โดยสรุ ปแล้วความสัมพันธ์ลักษณะนี้ ในอดีตจะเป็ นสั งคมที่ให้ ความสําคัญกับผู ้ ชาย
มากกว่าผู้หญิง เพราะผู ้ ชายที่มีความสามารถทางพิธีกรรมสามารถประกอบพิ ธีกรรมทางความเชื่อ
ยกฐานะทางสังคมของครอบครัว ส่ วนผู้หญิงจะถูกกันให้ออกจากการมีส่ วนร่ วมทางสังคมหรื อ
พิ ธีกรรมใหญ่ๆทั้งหลาย การศึ กษาก็สนับสนุ นให้กับเยาวชนที่เป็ นผู้ ชายมากกว่าผู ้ หญิง เป็ นสังคมที่