- 163 -
บทที่
6
สรุ
ปผลการวิ
จั
ย อภิ
ปรายผลและข้
อเสนอแนะ
การวิ
จั
ยเรื่
องการปรั
บตั
วของระบบจารี
ตประเพณี
การจั
ดการปั
ญหาและไกล่
เกลี่
ยข้
อพิ
พาท
ในชุ
มชนอิ
้
วเมี่
ยน มี
วั
ตถุ
ประสงค์
เพื่
อศึ
กษาการปรั
บตั
วของระบบจารี
ตประเพณี
ในการจั
ดการปั
ญหา
และไกล่
เกลี่
ยข้
อพิ
พาท เพื่
อแสวงหาแนวทางการส่
งเสริ
มการใช้
จารี
ตประเพณี
สร้
างความเข้
มแข็
ง
ทางวั
ฒนธรรมและเพื่
ออนุ
รั
กษ์
และฟื
้
นฟู
จารี
ตประเพณี
อั
นดี
งามในชุ
มชนอิ
้
วเมี่
ยน
โดยศึ
กษา
ปรากฏการณ์
ข้
อพิ
พาทที่
ครอบคลุ
มถึ
งเรื่
องสิ
ทธิ
ชุ
มชนการใช้
ทรั
พยากรธรรมชาติ
เรื่
องสิ
ทธิ
เกี่
ยวกั
บ
สถานภาพในสถาบั
นครอบครั
ว ปั
ญหาความผิ
ดเกี่
ยวกั
บชี
วิ
ตและร่
างกาย และปั
ญหาความผิ
ด
เกี่
ยวกั
บทรั
พย์
สิ
นในชุ
มชนอิ
้
วเมี่
ยนสองแห่
งคื
อหมู
่
บ้
านผาลั
้
งและหมู
่
บ้
านห้
วยชมภู
ทั
้
งนี
้
การศึ
กษา
ในแต่
ละปั
ญหาข้
อพิ
พาทนั
้
น จะเน้
นที่
ความเป็
นพลวั
ตร คื
อการดู
พั
ฒนาการของการใช้
ระบบจารี
ต
ประเพณี
ในการไกล่
เกลี่
ยข้
อพิ
พาทในแต่
ละยุ
คที่
เปลี่
ยนแปลงไป กั
บทั
้
งการผสมผสานเอาระบบของ
กฎหมายบ้
านเมื
องเข้
ามาปรั
บใช้
ควบคู
่
กั
นไปด้
วย
การวิ
จั
ยครั
้
งนี
้
เป็
นการวิ
จั
ยเชิ
งคุ
ณภาพ
ผู
้
วิ
จั
ยได้
ศึ
กษาค้
นคว้
าจากเอกสารและงานวิ
จั
ยที่
เกี่
ยวข้
องกั
บชาวอิ
้
วเมี่
ยนทั
้
งที่
ทํ
าการศึ
กษากั
บแหล่
งข้
อมู
ลในประเทศไทยและต่
างประเทศ เมื่
อมี
ข้
อ
สงสั
ยผู
้
วิ
จั
ยจะทํ
าการสั
มภาษณ์
ผู
้
รู
้
ในเรื่
องนั
้
นๆอย่
างไม่
เป็
นทางการและเป็
นทางการกั
บผู
้
ให้
คํ
า
สั
มภาษณ์
บางท่
านดั
งที่
กล่
าวมาในบทที่
1 โดยการสั
มภาษณ์
ที่
เป็
นทางการนั
้
นได้
ทํ
าการบั
นทึ
กเสี
ยง
ไว้
ในเครื่
องบั
นทึ
กเสี
ยง
1. สรุ
ปผลการวิ
จั
ย
1.1
การปรั
บตั
วของระบบจารี
ตประเพณี
ในชุ
มชนอิ
้
วเมี่
ยน
ลั
กษณะกฎเกณฑ์
ความสั
มพั
นธ์
ภายในชาติ
พั
นธุ
์
อิ
้
วเมี่
ยนนั
้
น นิ
ยมการอยู
่
ร่
วมกั
นเป็
นสั
งคม
ขนาดเล็
กประมาณ 50 -100 ครั
วเรื
อน ยึ
ดถื
อระบบกฎเกณฑ์
ทางสั
งคมแบบดั
้
งเดิ
ม ให้
คุ
ณค่
าแก่
การมี
มรรยาทเคารพต่
อระบบอาวุ
โสมาก การสื
บสกุ
ลนั
้
นปกติ
จะนั
บผ่
านทางผู
้
ชาย ถื
อว่
าการมี
ทายาทผู
้
สื
บสกุ
ลผี
บรรพบุ
รุ
ษสํ
าคั
ญยิ ่
งกว่
าการมี
ทายาทผู
้
สื
บสายโลหิ
ต ในทางโครงสร้
างสั
งคมถื
อว่
ามี
บรรพ
บุ
รุ
ษร่
วมกั
น ระบบที่
ให้
ผู
้
ชายเป็
นผู
้
นํ
าครอบครั
วย ั
งคงสื
บทอดมาถึ
งปั
จจุ
บั
น ทํ
าให้
เพศชายมี
บทบาท
อย่
างมากในการกํ
าหนดกฎเกณฑ์
ทางสั
งคม
รวมทั
้
งอํ
านาจการตั
ดสิ
นใจของวงศ์
ตระกู
ล
มี
การ
คั
ดเลื
อกผู
้
นํ
าหมู
่
บ้
านหรื
อผู
้
นํ
าชุ
มชนกั
นเอง ไม่
ว่
าจะอย่
างไรก็
ตาม ต้
องได้
รั
บการสนั
บสนุ
นจากกลุ
่
ม
ผู
้
อาวุ
โส ผู
้
นํ
าทางพิ
ธี
กรรมและแกนนํ
าชุ
มชนกลุ
่
มต่
างๆ จึ
งจะเสนอให้
ทางการท้
องถิ ่
นแต่
งตั
้
งอี
กที
หนึ
่
ง จะเชื่
อฟั
งผู
้
อาวุ
โสในสายตระกู
ลของตนเอง นอกจากนี
้
กลุ
่
มที่
มี
บทบาทในระบบสั
งคมของชาว
อิ
้
วเมี่
ยนคื
อนั
กปราชญ์
และผู
้
มี
ฐานะทางเศรษฐกิ
จดี
การปกครองเป็
นระบอบประชาธิ
ปไตยทางตรง