Page 143 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 135 -
การสะสมสารอาหารของผิวดินมากพอที่จะไม่ต้องใส่ ปุ๋ ย แต่หากปล่อยให้ มีการบุกรุ กจริงๆ ไม่ใช่
แค่คน 7 ครอบครั วนี้ เท่านั้ นที่อยากได้ผืนดินตรงนั้ น ใครๆเขาอยากได้ และถ้าทุกพื้นที่ในแหล่งต้น
นํ้าถูกเปิ ดหน้าดินเพื่อทําการเพาะปลูกก็ต้องดูว่าจะมีผลกระทบต่อระบบนิเวศทางอุทกศาสตร์
อย่างไรได้บ้าง
ทุกวันนี้ ในหมู่บ้านผาลั้ งมีปรากฏการณ์ ของบางคนซึ่ งมีอุปนิ สัยโลภมาก แสดงออกอย่าง
ชัดเจนว่าเขาจะเอาของส่ วนรวมเป็ นของส่วนตัว โดยเฉพาะในเรื่ องผลประโยชน์เกี่ยวกับแหล่งที่ตั้ง
ทรั พยากรมีความอุดมสมบูรณ์ โดยอ้างว่าบรรพบุรุ ษเคยทํากินมาก่อนบ้างหรื อไม่ก็ อ้างว่าไม่มีใคร
ดูแลบ้าง เพื่อสร้ างความชอบธรรมให้ตนเองในการเข้าไปยึดครองที่ดินแปลงดังกล่าว อย่างบางคน
บอกว่าเขาไม่ได้ตัดต้นไม้ แค่ปลูกกาแฟเสริ มเข้าไปในที่ซึ่ งมีต้นไม้อยู่แล้ว ก็เป็ นที่ น่าสังเกตว่าเขา
ปลูกมาแล้วใครบ้างที่จะมีสิ ทธิ์ ไปเก็บดอกผลจากทรัพย์ที่เขาปลูก คนที่ปลูกบอกว่า ใครเป็ นผู้ปลูก
คนนั้ นเป็ นเจ้าของดอกผลที่เกิดจากการปลูก เยาวชนนักอนุรักษ์บอกว่า ในที่ดินของส่วนรวมมา
แสดงการหวงกันเพื่อเอาประโยชน์เข้าเป็ นของส่ วนตนไม่ได้ และถ้าหากมีโอกาสไปถึ งที่ดินแปลง
ที่พิ พาทกันอยู ่ นี้ เยาวชนจะถอนกล้าไม้ที่ปลูกอยู ่ออกอย่างเปิ ดเผย โดยไม่กลัวต่อความเคียดแค้น
ชิ งชังที่อาจตามมากับการมี เหตุการณ์ปะทะดังกล่าว เยาวชนบ้านผาลั้งมีทัศนคติ ที่แน่วแน่ว่าจะขจัด
ความโลภมักได้ของคนบางคนที่มีเจตนาจะเอาเปรี ยบส่ วนรวมนี้ ไม่ให้ เกิดการลุกลามขยายแนว
ออกไปซึ่ งอุปนิ สัยมักเอาแต่ได้ไม่มีความละอายดังกล่าว
มีอยู่รายหนึ่ งที่เขาไม่ได้ตัดต้นไม้จริ งๆ แต่ใช้วิธีตัดตอนนํ้ าให้ไม้ยืนต้นตายเอง บนเนื้ อที่
ประมาณสองไร่ หลังจากเขาปลูกกาแฟแล้วเขาได้เอายาปราบศัตรู พืชไปพ่นให้หญ้าตาย แล้วนํ้ ายา
นั้ นชะลงมาที่ร่องนํ้ าริ มลําห้วยที่ เป็ นแหล่ งหัวนํ้ าของชาวบ้าน พร้อมกับตะกอนต่างๆที่ ไหลลงมากับ
การชะล้างของนํ้ าฝน ชาวบ้านที่ใช้นํ้ าจากแหล่งนํ้ าดังกล่าวได้รั บความเดือดร้ อนมาก แต่ไม่มีใคร
อยากเข้าไปยุ่งกับคนที่บุกรุ กนั้ น แม้แต่ ผู ้ ใหญ่บ้านเองก็มีแปลงเพราะปลูกอยู่ในบริ เวณที่พิพาทกันนี้
ด้วย เมื่อเสี ยงเรี ยกร้องของชาวบ้านหนาหู ขึ้น ผู ้ ใหญ่บ้านได้แสดงความจํานงที่จะสละการ
ครอบครองโดยไม่เรี ยกร้องให้ชุมชนต้องจ่ายอะไร แต่ชาวบ้านบางส่ วนบอกว่าผู ้ ใหญ่บ้านต้อง
แสดงความรั บผิดชอบมากกว่านี้ และคนที่บุกรุ กต้องปลูกต้นไม้ซ่อมแซมให้กับชุ มชนด้วย ดังนั้ น
ในการประชุ มคัดเลือกคณะกรรมการองค์กรทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่ งแวดล้อมบ้านผาลั้ง กลุ ่ มที่
เป็ นแกนนําชุมชนถูกปฏิ เสธจากสภาที่ปรึกษาอาวุโสว่าไม่อนุญาตให้แกนนําชุมชนที่มีตําแหน่ งอยู่
ทุกตําแหน่ ง มีส่ วนในองค์กรทรัพยากรธรรมชาติและสิ ่ งแวดล้อมบ้านผาลั้ง โดยเฉพาะกรรมการชุด
แรกต้องไม่มีใครที่มาจากกลุ่มแกนนําชุมชน แกนนําชุมชนก็ต้องอยู่ภายใต้กติกาเดียวกันจะใช้สิ ทธิ
เหนื อกว่าชาวบ้านในการเข้าไปใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติย่อมไม่สมควร
เมื่ อชุมชนบ้านผาลั้งที่มีกลุ่มผู้อาวุโสและกลุ่ มคนรุ ่นใหม่ รวมตัวกันผลักดันโครงการแผน
พิ ทักษ์สิ ่งแวดล้อมป่ าต้นนํ้ าชุมชนบ้านผาลั้งอย่างแข็งขันดังนี้ แม้ว่ากลุ ่มแกนนําและชาวบ้านทั่ วไป
จะย ังมีบทบาทน้อยมากในการมีส่ วนร่ วมผลักดัน ทั้งๆที่เป็ นหน้าที่โดยตรงของแกนนําชุมชน เมื่อ