Page 131 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 123 -
ประเพณี การจัดการปัญหาและไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภายในชุมชนอิ้วเมี่ยน ซึ่ งอดีตจะมี วิถี ชีวิตที่
พึ่งตนเองมาโดยตลอด
การวิจัยครั้ งนี้ ได้ยกกรณี ศึกษาที่ได้มาจากหมู่บ้านผาลั้งและหมู่บ้านห้วยชมภูซึ่ งเป็ นชุมชน
ชาติพันธุ์ดั้ งเดิม เป็ นชุมชนอิ้วเมี่ยนที่ผู ้ คนถูกสอนให้มีความเคารพผู ้ อาวุโส ความสัมพันธ์ ของผู้คน
ก็เป็ นแบบพึ่งพาซึ่งกันและกัน ในยุคแรกแห่ งการก่อตั้งชุ มชนผู้คนจะมีอาชี พการเกษตรแบบย ังชี พ
เป็ นหลัก ดํารงตนอยู่อย่างอิสระจากการควบคุมของรัฐชาติ มีวิถีความเป็ นอยู่ที่เรี ยบง่ายพึ่งพา
ธรรมชาติและทรัพยากรแห่ งท้องถิ ่นในการผลิตปั จจัยเพื่อการย ังชีพแค่เพียงประทังความอยู่รอด
วัฒนธรรมองค์ความรู้ ภูมิปัญญาในการดํารงชี วิตแบบชนเผ่า มีพิธีกรรม ความเชื่ อและจารี ต
ประเพณี ในการกําหนดความประพฤติของคนให้รู้จักการดํารงตนอย่างเหมาะสม การลงโทษคนก็
เพียงเปิ ดหนทางให้คนที่พลั้ งเผลอชั ่วครั้ งชั ่วคราวได้มีหนทางการขอคืนดีมีโอกาสกลับคืนสู่ สังคม
อย่างรวดเร็ว การมีถิ่นฐานอยู่บนเทื อกเขาสูงๆของประเทศไทยในยุคแรกๆนั้น ชาวอิ ้วเมี่ยนเชื่อใน
สิ ทธิสามประการที่ ระบุไว้ในเกีย เซ็ น ป๋ อง ที่ว่า “สื บเผ่าพันธุ์บรรพชน อยู่พ้นการเกณฑ์หรื อภาษี มี
เสรี ทั่ วเขตเขา” ที่แห่ งไหนในโลกซึ่ งมีทรัพยากรธรรมชาติ ที่อุดมสมบูรณ์ปรากฏอยู ่ เทือกเขาสู งลูก
ใดชาวอิ้วเมี่ยนเข้าไปใช้ประโยชน์และดู แลทรัพยากรธรรมชาติ เหล่ านั้นได้อย่างเต็มที่ ไม่มีสิ ่ ง
ใดที่ ในสังคมชาวอิ้วเมี่ยนจะมีความภาคภูมิใจเท่ ากับการได้เป็ นเสรี ชนบนภูเขาของทั้ งโลก เพราะ
เขาเป็ นทายาทของ เปี้ ยน ฮู่ ง ซึ่ งเป็ นจุดกําเนิ ดของจักรวาล(ตามสิ ่งที่ เขาเชื่อ) เป็ นผู ้ สร้างสิ ทธินี้ ให้แก่
ชนชาวอิ้วเมี่ยน เขาไม่ แปลกที่คนพื้นราบทําสงครามแย่งชิงดิ นแดนกันไปมา แต่ทว่าหลังสงคราม
สิ ้นสุ ดชาวอิ้วเมี่ยนจะออกมาซื้ อขายของตามปกติไม่ว่าชนชาติใหม่ หรือเก่ าจะเป็ นผู้ ยึดครองดินแดน
พื้ นราบก็ตาม ถึงกระนั้นชาวอิ ้วเมี่ยนก็จะได้รั บการต้อนรับในฐานะบุตรแห่ งภูเขา ไม่ต้องถูกจํากัด
สิ ทธิแต่ ประการใด ไม่ต้องถูกเกณฑ์แรงงาน ไม่ต้องเสี ยภาษี มีอิ สระเต็มที่ในการที่จะอยู่ที่เดิมต่ อไป
หรื อเคลื่อนย ้ายไปย ังเทือกเขาลู กอื่นๆต่อไป
เมื่ อประมาณสองร้อยปี ก่อนความเป็ นรัฐชาติแบบตะวันตกย ังไม่ เกิดขึ้นในพื้นที่ ทาง
ความคิดของผู้ ปกครองคนในดินแดนแถบนี้ แต่หนึ่ งร้อยปี ที่ผ่านมารั ฐชาติ ที่พยายามรวมศูนย์อํานาจ
เข้าสู่ ศูนย์กลาง ก่อให้เกิดระบบประมวลกฎหมายขึ้ นและกระทําการผนวกดินแดนบางส่ วนของ
ภูมิภาคลุ ่มนํ้ าโขงและลุ่มนํ้าสาละวินไว้ได้จนสําเร็ จ เริ่ มต้นปฏิ รูปกฎหมายวางระบบความเชื่อใหม่
เกี่ยวกับกฎหมายว่า กฎหมายคือไม้บรรทัดของความยุติ ธรรมที่อยู่ ในมือของผู ้ทรงอํานาจในรัฐ ให้
ยกเลิกกฎหมาย กฎเกณฑ์แห่งท้องถิ ่น กฎศาสนา จารี ต คุณธรรม จริ ยธรรม มโนธรรมทั้ งหลายแล้ว
ให้ เชื่อฟั งกฎหมายที่ตราในนามของผู้ ปกครองประเทศเท่านั้ น สิ ่งใดที่กฎหมายนี้ กล่าวว่าทําได้สิ ่ ง
นั้ นย่อมทําได้ สิ่งใดที่กฎหมายนี้ กล่าวว่าทําไม่ได้สิ่ งนั้ นห้ามทํา เพราะกฎหมายห้าม กฎหมายมี
ความเป็ นกลางเที่ ยงตรงไม่เลือกหน้าผู ้ ใดเลย ทว่าลึกๆแล้วสังคมไทยนี้ เป็ นสังคมชนชั้ น ในปั จจุบัน
ก็ ย ังเป็ นสังคมชนชั้ นอยู่ คื อเป็ นสังคมที่ ระบบข้าราชการอยู่เหนือกว่ าประชาชน กฎหมายเป็ น
กฎหมายเทคนิ คที่ ให้ประชาชนเชื่อฟั งข้าราชการ(ข้าราชการการเมืองและข้าราชการประจํา) ส่ วน