Page 124 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 116 -
ส่ งเสริ มการป้ องกันมิให้เกิดความขัดแย ้งขึ้ นในอนาคตได้อย่ างดี มีความรวดเร็วประหย ัดเวลาของ
ทั้งสองฝ่ าย มีขั้ นตอนที่เรี ยบง่ายเหมาะสมกับสถานะของทุ กฝ่ าย และช่ วยทั้งสองฝ่ ายเป็ นผู ้ ชนะใน
คดีร่วมกั น หรื อต่างก็ได้รั บประโยชน์ แต่หากทําให้ข้อพิพาทยุ ติไม่ ได้ในขั้ นตอนการไกล่เกลี่ยก็ ย ัง
เป็ นประโยชน์ในการที่ได้รั บทราบจุดยืนของอีกฝ่ ายเป็ นต้น
ข้อดีของการใช้ระบบยุติธรรมชุ มชนตามที่ ผู ้ เสนอบทความกล่ าวไว้นั้ น โดยสรุ ปแล้วก็คื อ
เป็ นการรักษาปทัศสถานทางพฤติ กรรมของชุมชน คือทําให้ สมาชิกชุมชนเกิดความเคารพและความ
เชื่อถือต่อระเบียบวินัยทางคุณธรรม จริ ยธรรม และศี ลธรรมของชุมชน เพราะมีลักษณะย ํ้ าเตือนให้
เกิดการถือปฏิ บัติร่ วมกัน ประการที่ สองคือ เหยื่ออา๙ญากรรมและชุ มชนได้รั บการชดใช้ทดแทน
ผู ้ กระทําผิ ดได้รับการแก้ไขฟื้ นฟู โดยได้ถักทอความสัมพันธ์ระหว่างมวลสมาชิ กของชุ มชนตาม
ระบบกระบวนการสมานฉันท์ ประการที่สามคื อ คุ ้มครองความปลอดภัยสาธารณะ เพราะ
ประชาชนทุกคน(หรื อส่วนมาก)ได้ร่วมรับรู ้ว่ามีการใดเกิดขึ้ นและอาชญากรมีปฏิกิ ริยาต่อการแก้ไข
ฟื้ นฟูถึงขั้ นไหนแล้ว ประการที่สี่ เป็ นการลดความรู้สึ กไม่ เท่าเทียมกันในชุมชน โดยเฉพาะในสังคม
ชาติพันธุ ์ส่ วนน้อยหรื อคนยากจน ประการที่ห้า ถักทอสมาชิกทุกคนเข้ากับสายสัมพันธ์ของชุมชน
โดยไม่ทอดทิ้งใครไว้ข้างหลัง คือไม่ให้ใครรู้ สึ กว่าตนเองเป็ นแปลกหน้าสําหรับคนอื่น ประการที่
หก คือ เป็ นประโยชน์จากการพึ่งพาซึ่ งกันและกัน เป็ นเหมือนการร่ วมกันสร้างสิ่ งแวดล้อมใหม่ ที่ดี
ขึ้น ประการที่เจ็ ด เป็ นกระบวนการสร้างผู้นําจิตสาธารณะ คื อเห็นแก่ประโยชน์ของส่ วนรวมมากว่า
ประโยชน์ส่ วนตน กลายเป็ นชุมชนที่ เข้มแข็ง เพราะทุกคนได้ทํางานร่ วมกันของเครื อข่าย สามารถ
ดึ งกําลังจากเครื อข่ายที่มีแหล่งกําลังทรัพยากรและบุ คลากรเข้ามาในเหตุการณ์ หรื อจุ ดที่มีความจํา
เป็ นได้อย่างรวดเร็วทันต่อเหตุการณ์ สมาชิกของยุติ ธรรมชุมชนจะร่วมมื อกันติดตามความเป็ นไป
ในชุ มชน
กระบวนการยุติ ธรรมทางเลือกนอกจากที่ นํามาเสนอไว้นี้ ย ังมี กระบวนการยุติธรรมของ
ชาวบ้านอีกหลายรู ปแบบที่ย ังมีการถือปฏิบัติอยู ่ในชุ มชนของชาวชนเผ่าที่อยู่ห่างไกล และเจ้าหน้าที่
ของรัฐย ังเข้าไปดูแลไม่ ทั ่วถึง สิ ่ งที่พิ เศษก็คื อกระบวนการยุติ ธรรมทางเลือกนี้ เป็ นสิ ่ งที่ คู่กรณี ที่ มี
การขัดแย ้งกันปรารถนาที่ จะนํามาใช้มากว่ากระบวนการยุติ ธรรมกระแสหลักของประเทศไทย และ
มีทําให้ผู ้ มี ส่ วนร่ วมในกระบวนการมีความภาคภูมิ ใจมากกว่าที่สามารถทําให้สมาชิกในชุ มชน
กลับมาอยู่ร่วมกันได้อย่างสนิทใจ ไม่เกิดความหวาดระแวงต่อกันอีก
6. การยอมรับเนติธรรมของรั ฐแห่งท้องถิ่นเพื่อการปรับแก้ วัฒนธรรมลําดั บรอง
“เราไม่มีประเทศเป็ นของตนเอง เราอยู่ที่ไหนก็ต้องเชื่ อฟังกฎหมายของที่ นั ่น ในการอยู่บน
ดอย อยู่ที่นี่ เราก็ขอแค่เมตตาให้เรามี สิ ทธิอย่างกับพลเมืองคนหนึ่ ง...”(ฒ้อยเอี๋ยน.2550) ประโค
ดังกล่าวนั้ น ได้กล่าวกับผู ้ ที่ประชุมหารื อเรื่องการจัดการทรัพยากรในพื้นที่ ผู ้ วิจัยได้เห็นถึงการเปิ ด
โอกาสทางความเชื่อของผู ้ คนที่ไปเรี ยนหนังสืออยู่ตามหอพักที่เผยแพร่ หลักข้อเชื่ อแบบที่เชื่อว่า