Page 122 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 114 -
ประชาชนทุ กคนจึงเป็ นเจ้าประเทศในสัดส่ วนที่เท่าๆกัน เจ้าหน้าที่ของรั ฐและสถาบันที่ใช้อํานาจ
ตามกฎหมายของรัฐเป็ นของประชาชนทุกคน โดยที่เมื่ อกฎหมายไม่ใช่สิ ่ งเดียวกับความยุติธรรมแต่
เป็ นเครื่ องมือของความยุติธรรมเท่านั้ น เจ้าหน้าและสถาบันของรั ฐที่ตั้งขึ้ นมาตามอํานาจของ
กฎหมายจึงเป็ นเพียงเครื่ องมือหรื อกลไกหนึ่ งในการอํานวยความยุติ ธรรมที่มีอยู่ให้ เป็ นไปตามที่
ควรจะเป็ น ไม่ใช่ว่าตัวกระบวนการยุติธรรมหรื อสถาบันที่ มีเจ้าหน้าที่เหล่ านั้ นจะสามารถผลิตความ
ยุติธรรมขึ้ นมาตามอําเภอใจได้ และยิ่งไปกว่านั้ น กฎเกณฑ์หรื อหลักการเชิงอุดมคติเพื่อยุติความ
ขัดแย ้งทางสังคมซึ่ งร้ อยรัดคุณธรรม เรื่ องเสรี ภาพ, ความเสมอภาคและความมีเมตตาธรรมต่อเพื่ อน
มนุษย์ร่วมเกิ ดแก่เจ็ บตายซึ่ งมีศักดิ์ ศรี แห่งความเป็ นคนเท่าเที ยมกัน สามารถปรากฏได้ในหลักการ
หรื อกฎเกณฑ์อื่ นๆที่นอกเหนือจากตัวบทกฎหมาย และหากสิ่งนั้ นมีความถูกต้องสอดคล้อง
เที่ยงตรงต่อความจริ งอย่างที่ควรจะเป็ นอย่างสัตย์ซื่อต่อมโนสํานึกผิดชอบชั่วดีของคนที่เกี่ยวข้อง
ไม่ว่าจะเป็ นเหยื่อหรื ออาชญากรแล้ว สิ่ งนั้นเป็ นหลักการหรือกฎเกณฑ์ที่ต้องสามารถใช้บังคับได้
เช่นเดี ยวกับกฎหมายลายลักษณ์อักษร
2. กระบวนการยุติธรรมสําหรั บผู้ หนีภัยการสู้ รบในค่ายพักพิง: บทสรุ ปและข้อเสนอแนะ
ในการจัดการ
เป็ นกระบวนการยุ ติ ธรรมเฉพาะกลุ่ มที่ มีความเกี่ ยวข้ องกันอย่างใกล้ชิ ด ในทางด้ าน
สถานการณ์ทางการเมื อง อันเนื่ องมาจากความเสียเปรี ยบทางด้านสิ ทธิพลเมือง เป็ นบุคคลไร้รั ฐหรื อ
มีรั ฐแล้วแต่ ไร้สิ ทธิ เป็ นผลงานวิจั ยของท่ าน รศ.ดร.พันธุ ์ทิ พย์ กาญจนะจิ ตรา สายสุ นทร
(พันธุ ์ทิพย์.2550:) ซึ่ งได้เสนอเพื่อให้ใช้กระบวนการยุติ ธรรมทางเลือกลักษณ์ในประเทศไทย เพื่อ
สร้ างสรรค์ความดีงามให้แก่สิ ทธิ มนุษยชนของผู้ หนี ภัยการสู ้รบที่ต้องเข้ามาในประเทศไทยอย่างผิด
กฎหมาย เนื่องจากมี กฎหมายที่เอื้อต่ อการดําเนินการอยู่แล้ว และชาวค่ายผู ้ ลี้ ภัยการสู ้รบเหล่านี้ มี
ความยินดีในการที่จะเรียนรู้ และเข้าร่ วมกระบวนการทุกรูปแบบ เพื่อให้เกิดความเป็ นธรรมในสังคม
ผู ้ลี้ ภัยด้วยกั น และไม่เป็ นภาระของเจ้าหน้าที่ รัฐมากเกิ นไป โดยยอมรับให้ กระบวนการยุติ ธรรม
ชุ มชนตามกฎหมายจารี ตประเพณีในสถานะกระบวนการยุ ติธรรมทางเลื อกสําหรับคดีอาญาที่ มิใช้
ความผิดอาญาต่อแผ่นดิน และอาจออกกฎหมายพิเศษที่ชัดเจนมากําหนดรองรับความเป็ นไปที่ จะใช้
กระบวนการยุ ติ ธรรมทางเลือก และให้ รั ฐกําหนดเป็ นนโยบายที่ ชัดเจนในส่ วนที่ เกี่ยวกับ
กระบวนการยุติธรรมทางทางเลื อกในค่ายพักพิง
หากมี การดําเนิ นดังกล่ าวขึ้ นจริ ง ย่อมแสดงให้ เห็ นได้อย่างชั ดเจนรั ฐไทยนี้ เป็ นรัฐที่ มี
ความก้าวหน้ายิ ่งกว่ารัฐใดในภูมิภาคนี้ และช่ วยล่งเสริ มภาพลักษณ์ ของประเทศได้เป็ นอย่างดี ว่า
เป็ นรัฐที่ให้ความยุ ติ ธรรมแก่มนุ ษย์ทุ กกลุ่ มทุกคนอย่างแท้จริ ง โดยเฉพาะคนลี้ ภัยในค่ ายอพยพ
ทั้งหลายจะมีความเคารพยกย่ องรัฐไทยและคนไทยไปอี กระดับหนึ่ ง ส่ วนแนวโน้มว่าสิ่ งนี้ จะเกิ ดขึ้ น
ได้จริ งหรื อไม่ คงอยู ่ที่ผู ้กุ มอํานาจรัฐหรื อหัวหน้ารั ฐบาลและข้าราชการกระทรวงการยุติธรรม
กระทรวงมหาดไทย กระทรวงการต่างประเทศต้องประสานความร่ วมกันกั นอย่างใกล้ชิ ด และ