Page 120 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 112 -
กันกับวัฒนธรรมของชาวอาณาจักรแว่นแคว้นอย่ างภูมิภาคแถบนี้ พวกเราใช้ระบบผสมผสาน ชาว
สยามใช้ระบบหนึ่ ง ชาวล้านนา(ลาวเฉี ยง) ชาวพวน(แกว) และชาวชนเผ่าเราก็ใช้อย่างหนึ่ ง คือเป็ น
ระบบที่มีความหลากหลาย และเป็ นศีลปะวัฒนธรรมที่ มีคุณค่าในตัวเอง มีความเป็ นพหุ สังคมที่โดด
เด่น แต่ผู ้ปกครองในขณะนั้ นเห็นว่าถ้าปล่อยให้ระบบกระบวนการยุติธรรมหรื อกฎหมายที่
หลากหลายอาจจะทําให้พวกเราชาวประเทศราชของกรุงสยามต้องกลายเป็ นอาณานิ คมของชาว
อังกฤษและฝรั ่ งเศสเสี ยทั้งหมด รวบรวมเป็ นชนชาติเดียวคือชนชาวสยาม(ชาวไตภาคกลาง)ระบบ
กฎเกณฑ์ก็ให้ เหลืออยู ่ เพียงระบบเดี ยว กระบวนการยุติธรรมก็เหลื ออยู่กระบวนการเดียวใช้ทั่ว
ราชอาณาจักรสยาม ต่อมาจากราชอาณาจักรสยามเราก็ได้เปลี่ยนเป็ นราชอาณาจักรไทย สอนให้ร้อง
เพลงชาติเพลงเดี ยวกัน โดยร้องว่าประเทศไทยรวมเลือดเนื้ อชาติเชื้ อไทยฯ บางครั้ งผู้ วิจัยเคยถาม
อาจารย์ที่สอนหนังสือว่า ทําไมเราต้องยืนตรงเวลาร้องเพลงชาติด้วย แต่ก็ ได้ยินคําตอบว่าเพื่อแสดง
ความเคารพธงชาติที่ เป็ นสัญลักษณ์อย่างหนึ่ งของคนไทย จึงสงสั ยว่า ธงชาติไทย คืออะไร? ที่เรา
ต้องแสดงความเคารพ เมื่อทบทวนเนื้ อเพลงชาติไทยแล้วจึงเข้าใจว่า คนไทยก็คื อคนทุกชาติทุก
ภาษา ทุกเผ่าพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในผืนแผ่นดินไทย มี ความเชื่ อ มีประเพณี ที่หลากหลายและร่ วมกัน
รักษาความเป็ นปึ กแผ่นของผืนแผ่นดินเอาไว้ เป็ นเพียงพิธีกรรมอย่างหนึ่ งที่กระทําเพื่อที่ จะต้องการ
ให้คนในผื นแผ่นดินที่ มีความหลากหลายเชื้อชาติสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความรักความ
ภาคภูมิใจในซึ่ งกันและกัน โดยได้มาอยู่ร่วมกันใช้ชื่อเรียกอย่างเดี ยวกัน ว่า “ไท” แปลว่า “อิสระ”
คงเป็ นที่ มาของคําขวัญของคนในแผ่นดินนี้ ที่ว่า “ทําอะไรตามใจ คือไทแท้” แต่ทว่าเราต้องทําเพื่อ
ส่ วนรวมไม่ใช่ เพื่อประโยชน์ส่ วนตนแต่ เพียงอย่างเดี ยว เมื่อมีการเปลี่ยนคําว่ า “ไท” เป็ น “ไทย” เรา
จึงมีความจําเป็ นต้องอยู่ภายใต้กฎหมายที่มีหลักแห่งความยุติ ธรรมอย่างเดี ยวกัน ไม่ใช่ อยู่ ภายใต้
“กดหมา” ที่เป็ นเพียงคําสั่งของใครคนใดคนหนึ่ งที่มีอํานาจปกครอง หรื อแย่งอํานาจปกครองมา
จากองค์พระมหากษัตริ ย์ได้สําเร็ จ
ปัจจุ บันประเทศไทยใช้การศาลหลายระบบ ทั้ งระบบกล่าวหา ระบบไต่สวน และระบบ
ผสมทั้งกล่าวหาและไต่สวนเข้าด้วยกัน ศาลก็มีการแบ่งเป็ นหลายศาลทั้ งศาลยุติธรรม ศาลปกครอง
และศาลรั ฐธรรมนูญ แต่ทุกศาลก็ล้วนมีเป้ าหมายเดียวกันคือ เพื่ออํานวยความยุติธรรมในสังคมไทย
ศาลแต่ละศาลก็สร้ างกระบวนการยุติธรรมทางเลื อกขึ้ นเป็ นแบบฉบับขอตนเอง เป็ นกระบวนการ
ยุติธรรมที่แตกต่างกันไปทําให้มีอยู่หลายหลายวิธีมากขึ้ นในการอํานวยความยุติ ธรรม สังเกตให้ดีจะ
เห็นว่าไม่ใช้อํานวยการรักษากฎหมาย แต่ ศาลทุกศาลทําหน้าที่พิทักษ์รักษาความยุติ ธรรม
ปรากฏการณ์เช่นนี้ เราเรี ยกว่า กระบวนการยุติธรรมทางเลื อก เพื่อให้มีช่ องทางในการอํานวยความ
ยุติธรรมที่รวดเร็วถูกต้องสอดคล้องกับตรงต่อความจริ งอย่างที่ควรจะเป็ นในแต่ ละเรื่ อง ไม่ใช่ นําเอา
ทุกอย่างมาป้ อนสู ่กระบวนการรู ปแบบเดียวแล้วออกมากลายเป็ นสิ่ งรับประทานไม่ได้ หรื อทําให้
เสี ยความยุติธรรมไปในที่สุ ด