- 108 -
อย่
างไรไว้
เมื่
อผู
้
ที่
ตน, บุ
ตรหลานหรื
อฝู
งสั
ตว์
ของตนได้
ไปก่
อความเสี
ยหายขึ
้
น ส่
วนมากจะรี
บน้
อม
รั
บความผิ
ดแล้
วขอให้
เสนอจํ
านวนเงิ
นเพื่
อชํ
าระชดใช้
ทั
นที
เรื่
องราวที่
สามารถดํ
าเนิ
นการใน
ขั
้
นตอนนี
้
ได้
มั
กจะเป็
นเรื่
องราวที่
เป็
นความผิ
ดโดยสุ
จริ
ต
ส่
วนการทะเลาะเบาะแว้
งทํ
าร้
ายร่
างกาย
เป็
นเรื่
องราวที่
ดู
มู
ลเหตุ
ปั
จจั
ยว่
าเกิ
ดจากรากฐานความแค้
นส่
วนตั
ว หรื
อมาจากความเข้
าใจผิ
ดในตั
ว
บุ
คคลหรื
อสาระสํ
าคั
ญของเรื่
องราวที่
เป็
นเหตุ
แห่
งการทะเลาะกั
นขึ
้
น ไม่
ว่
าจะอย่
างผู
้
ที่
ใช้
อาวุ
ธก่
อน
ย่
อมมี
ความผิ
ด ผู
้
ที่
ใช้
พรรคพวกมากกว่
ารุ
มทํ
าร้
ายจะปฏิ
เสธความผิ
ดไม่
ได้
ความผิ
ดเกี่
ยวกั
บการล่
วง
ละเมิ
ดทางเพศ การข่
มขื
นเป็
นความผิ
ดที่
เกิ
ดขึ
้
นได้
น้
อยรายมาก เนื่
องจากหนุ ่
มสาวชาวอิ
้
วเมี่
ยนมี
เสรี
ภาพเต็
มที่
ในร่
างกายและการเลื
อกคู
่
ครองเป็
นอิ
สระภาพของบุ
คคลที่
พ่
อแม่
ได้
เพี
ยงแค่
ชี
้
นํ
าใน
ระดั
บหนึ
่
งเท่
านั
้
น สั
งคมของอิ
้
วเมี่
ยนชายมี
เสรี
ภาพทางความสั
มพั
นธ์
เต็
มที่
หญิ
งไร้
คู
่
ครองย่
อมมี
สิ
ทธิ
ในการเลื
อกชายที่
ตนเองปรารถนาครองคู
่
ด้
วย
เมื่
อเกิ
ดการตั
้
งครรภ์
ก่
อนแต่
งงานเป็
นเรื่
องที่
จารี
ตประเพณี
อิ
้
วเมี่
ยนยอมรั
บได้
ในสมั
ยก่
อนได้
วางหนทางแก้
ไว้
ว่
า เด็
กที่
เกิ
ดมาใหม่
โดยไร้
ผู
้
เป็
น
บิ
ดา มารดาประกาศความจริ
งว่
าชายคนใดเป็
นบิ
ดาของเด็
กได้
บิ
ดาของเด็
กที่
แท้
จริ
งหรื
อถู
กระบุ
ว่
า
เป็
นบิ
ดาของเด็
กจากมารดาของเด็
กแล้
ว จะต้
องนํ
าหมู
ไปย ั
งบ้
านของผู
้
นํ
าชุ
มชนหนึ
่
งตั
ว พร้
อมกั
บ
เหล้
าและเงิ
นค่
าปรั
บที่
กํ
าหนดไว้
เป็
นเงิ
นจํ
านวนแน่
นอนตามมาตรฐานที่
ชุ
มชนได้
กํ
าหนดไว้
แล้
ว
การยอมรั
บเป็
นบิ
ดาของเด็
กในขั
้
นนี
้
เป็
นเพี
ยงการแสดงออกทางจริ
ยธรรม ไม่
ได้
เพิ ่
มภาระหน้
าที่
การ
เลี
้
ยงดู
เด็
กที่
เป็
นบุ
ตรของตนแต่
อย่
าง มารดาของเด็
กย่
อมมี
สิ
ทธิ
ในตั
วเด็
กอย่
างเต็
มที่
นอกจากนี
้
แล้
ว
บ้
านที่
เด็
กเกิ
ดต้
องมี
เงิ
นค่
าตั
ดรก
บางคนกล่
าวว่
าเป็
นเงิ
นแท่
งหนึ
่
งแท่
ง
บางคนกล่
าวว่
าเป็
นเงิ
น
เหรี
ยญรู
ปี
ของอิ
นเดี
ยจํ
านวนหนึ
่
ง เงิ
นจํ
านวนนี
้
บิ
ดาของเด็
กหรื
อผู
้
ที่
เลื
อกที่
จะแต่
งงานกั
บมารดาของ
เด็
กในภายหน้
าจะออกให้
เมื่
อได้
พาเด็
กคนดั
งกล่
าวไปเป็
นลู
กของตน
ขั
้
นตอนที่
สองภายหลั
งจากผู
้
เสี
ยหายได้
แจ้
งความผิ
ดแก่
ผู
้
ก่
อความเสี
ยแล้
ว
ผู
้
ก่
อเหตุ
ได้
แสดงออกด้
วยการปฏิ
เสธหรื
อยอมรั
บแต่
ไม่
ยอมจ่
ายค่
าเสี
ยหาย ผู
้
เสี
ยหายยื
นย ั
นให้
ชํ
าระตามที่
เสนอ
ไปแล้
ว คู
่
กรณี
ไม่
ยอมจ่
าย ผู
้
เสี
ยก็
จะไปบอกกล่
าวให้
ผู
้
ตระกู
ลทราบถึ
งความต้
องการของตนที่
จะ
ดํ
าเนิ
นการเอาผิ
ดเรี
ยกค่
าเสี
ยหายที่
เกิ
ดขึ
้
น ผู
้
นํ
าตระกู
ล หั
วหน้
าครอบ หั
วหน้
าครั
วเรื
อน(ครอบครั
ว
ขยาย) จะร่
วมกั
นหาทางออกในการเรี
ยกให้
ชํ
าระความเสี
ยหายนั
้
นตามวิ
ธี
ทาง เช่
น การไปแจ้
งแก่
ผู
้
นํ
าตระกู
ลของผู
้
กระทํ
าผิ
ดว่
ามี
เรื่
องราวเหล่
านี
้
เกิ
ดขึ
้
น ผู
้
นํ
าตระกู
ลของผู
้
ก่
อความเสี
ยก็
จะเรี
ยกผู
้
ก่
อ
ความเสี
ยหายมาถาม หากเป็
นเด็
กหรื
อผู
้
ที่
ย ั
งมี
หั
วหน้
าครั
วเรื
อนที่
ใหญ่
กว่
าก็
เรี
ยกมารั
บทราบด้
วย จะ
หารื
อกั
นในเบื
้
องแรกว่
าจะชํ
าระตามที่
เรี
ยกร้
องมาหรื
อเห็
นว่
ามากเกิ
นไป ต้
องการให้
แกนนํ
าชุ
มชน
ช่
วยไกล่
เกลี่
ยหรื
อไม่
หรื
อสามารถไปไกล่
เกลี่
ยได้
ด้
วยตนเอง ถ้
าเลื
อกที่
จะไกล่
เกลี่
ยเองก็
จะไปหา
ผู
้
นํ
าตระกู
ลของฝ่
ายผู
้
เสี
ยหายแล้
วเสนอให้
รั
บทราบ ถ้
าตกลงกั
นได้
เรื่
องก็
จบลงเพี
ยงขั
้
นตอนนี
้
ขั
้
นตอนที่
สามการนํ
าเรื่
องราวไปสู
่
การพิ
จารณาของผู
้
นํ
าชุ
มชน ผู
้
ที่
เห็
นว่
าตนไม่
ได้
รั
บความ
เป็
นธรรม(เมตตา)จากการคู
่
กรณี
โดยเรี
ยกร้
องมากเกิ
นควร หรื
อ กล่
าวหาโดยไร้
ความผิ
ดไม่
มี
มู
ลเหตุ
จะอ้
าง หรื
อไม่
มี
พยานหลั
กฐานที่
ตนได้
กระทํ
าผิ
ดขอให้
ช่
วยจั
ดการหรื
อไกล่
เกลี่
ย หากผู
้
นํ
าชุ
มชน