- 104 -
nyei m’sieqv dorn daav win, yaac bun meih nyei zeiv-fun caux ninh nyei zeiv-fun zoux win-
wangv.”(Thailand Bible Society. Iumien 2007 : 5) ชาวอิ
้
วเมี่
ยนจึ
งให้
ความสํ
าคั
ญกั
บการมี
บุ
ตรชาย
มากกว่
าบุ
ตรที่
เป็
นผู
้
หญิ
ง ผู
้
ที่
ไม่
สามารถให้
กํ
าเนิ
ดบุ
ตรชายได้
จะเป็
นข้
ออ้
างของชายในการมี
ภรรยา
น้
อย หรื
อหญิ
งที่
มี
บุ
ตรไม่
ได้
เลยจะต้
องยอมให้
สามี
หาภรรยาเพิ
่
มขึ
้
น และชายที่
เป็
นหมั
้
นจํ
าต้
องรั
บ
บุ
ตรบุ
ญธรรมมาเลี
้
ยงดู
ดั
งสุ
ภาษิ
ตที่
ว่
า การตายของบุ
ตรชายที่
ไม่
มี
ทายาทสื
บต่
อเป็
นการตายที่
สะทก
สะเทื
อนวงศ์
ตระกู
ลอย่
างมาก ครอบครั
วใดที่
มี
บุ
ตรสาวเพี
ยงอย่
างเดี
ยวโดยที่
ไม่
มี
บุ
ตรชายเลย สิ
ทธิ
การสื
บทอดมรดกตกแก่
บุ
ตรเขยที่
ยอมนั
บถื
อผี
บรรพบุ
รุ
ษของพ่
อตา
หรื
อหลานที่
เกิ
ดมาจาก
บุ
ตรสาวคนที่
ยกบุ
ตรชายของตนให้
เป็
นทายาทของพ่
อแม่
หลานที่
นั
บถื
อบรรพบุ
รุ
ษของแม่
ย่
อม
ได้
รั
บมรดกทั
้
งหมด ในการนี
้
หากบุ
คคลที่
เราเลี
้
ยงมาจนเติ
บโตสามารถเข้
าใจความต่
างๆแล้
ว ไปนั
บ
ถื
อลั
ทธิ
ความเชื่
ออื่
น
ชาวอิ
้
วเมี่
ยนจะให้
เขากลายเป็
นคนนอกตระกู
ลและหมดสิ
ทธิ
ในกองมรดก
กลายเป็
นบุ
คคลต่
างชาติ
ไปสํ
าหรั
บชาวอิ
้
วเมี่
ยนที่
ยึ
ดถื
อความเชื่
อแบบผี
บรรพบุ
รุ
ษ(เปี
้
ยน แซ้
ง หว้
า.
2550)
การทํ
าให้
เลื
อกตกยางออกหรื
อเสี
ยชี
วิ
ตเพราะถู
กฆ่
าเป็
นความผิ
ดต่
อ “Cung-Mienv” หากมี
การยอมรั
บผิ
ดชอบหรื
อแสดงความเห็
นอกเห็
นใจกั
นตั
้
งแต่
แรกเมื่
อเกิ
ดความไม่
ชอบธรรมหรื
อการ
ล่
วงเกิ
นกั
นขึ
้
น ระหว่
างมนุ
ษย์
ด้
วยกั
นบางเรื่
องเมื่
อจ่
ายค่
าเสี
ยหายพอสมควรแล้
วก็
เลิ
กแล้
วต่
อกั
นไม่
มี
อะไรต้
องติ
ดค้
าง แต่
นอกจากนี
้
ย ั
งมี
เรื่
องของฝ่
ายวิ
ญญาณที่
ได้
เข้
ามามี
ส่
วนเกี่
ยวข้
องด้
วยในการเกิ
ด
เหตุ
การณ์
ร้
ายแรงแต่
ละครั
้
ง เรื่
องของโลกมนุ
ษย์
สามารถตกลงได้
แล้
วเมื่
อพู
ดจาหารื
อกั
น พอมาถึ
ง
เรื่
องราวในโลกวิ
ญญาณบางครั
้
ง ต้
องเสี
ยค่
าใช้
จ่
ายมากกว่
า คื
ออย่
างน้
อยต้
องมี
การไปเชิ
ญผู
้
ประกอบ
พิ
ธี
กรรม ผู
้
นํ
าชุ
มชนและผู
้
อาวุ
โสมาเป็
นพยานในการขอขมาลาโทษต่
อ “Cung-Mienv” แล้
วต่
อท้
าย
ด้
วยการจั
ดโต๊
ะเลี
้
ยงผู
้
มาร่
วมพิ
ธี
กรรมตามมรรยาทที่
ว่
า “Nyanc Hopv Weih Hlo” (หญั ่
น ฮ้
บ เหว่
ย
โฮล) หมายความว่
า การรั
บประทานเป็
นมรรยาทที่
ยิ
่
งใหญ่
ทั
้
งคู
่
กรณี
และผู
้
ร่
วมสั
งเกตการณ์
จะต้
อง
มานั ่
งร่
วมวงกิ
นข้
าวด้
วยกั
น หลั
งจากไกล่
เกลี่
ยเสร็
จ และกล่
าวขอโทษขอโพยกั
นตามภาษา ส่
วนผู
้
หลั
กผู
้
ใหญ่
ก็
จะกล่
าวให้
โอวาทอวยพรแก่
คู
่
กรณี
อย่
าได้
เก็
บเรื่
องราวความผิ
ดพลั
้
งเหล่
านี
้
ไว้
ในใจอี
ก
ให้
เป็
นการสะเดาะเคราะห์
เวรกั
นไปเสี
ย ต่
อไปจะได้
มี
แต่
ความสุ
ขความเจริ
ญ ได้
ญาติ
มิ
ตรกลั
บคื
น
มาไปไหนมาไหนจะได้
ไม่
ต้
องโดดเดี่
ยว นี่
เป็
นความยุ
ติ
ธรรมอย่
างแท้
จริ
งตามความเข้
าใจของ
ชาวอิ
้
วเมี่
ยน ไม่
เหมื
อนการยุ
ติ
ธรรมในระบบกฎหมายตะวั
นตกที่
ฝ่
ายหนึ
่
งชนะแต่
อี
กฝ่
ายแพ้
ต้
องเสี
ย
หน้
าให้
อี
กฝ่
าย การทุ
บตี
ระหว่
างไต่
สวนแก่
ผู
้
ต้
องสงสั
ยไม่
เคยมี
ปรากฏ แต่
หากไม่
มี
เงิ
นเสี
ยค่
าปรั
บ
ถู
กเฆี่
ยนแทนค่
าปรั
บนั
้
นเคยมี
อยู
่
บ้
างและต้
องเจ็
บหนั
กพอสมควร
การใช้
ระบบการจั
ดการปั
ญหาดั
งกล่
าวไม่
ได้
แปลว่
า
มี
การเจตนาที่
จะใช้
อํ
านาจเกิ
นกว่
า
กฎหมายบ้
านเมื
องแต่
ประการใด เหตุ
ที่
ย ั
งเคยมี
การใช้
ระบบการเฆี่
ยนตี
ก็
เพราะเชื่
อว่
าระบบดั
งกล่
าว
ย ั
งมี
การอนุ
ญาต ให้
ใช้
ได้
อยู
่
เหตุ
การณ์
ครั
้
งนั
้
นก็
เกิ
ดขึ
้
นเมื่
อนานมาแล้
ว ต่
อมาการเฆี่
ยนแทนค่
าปรั
บ
ได้
หายจากสั
งคมอิ
้
วเมี่
ยน การใช้
ม้
าแยกร่
างก็
หายไปเช่
นกั
น กลั
บปล่
อยให้
ศี
ลธรรมบางประการมี