Page 102 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 94 -
ระบบศักดิ นานั้ นคงหมายเล็งถึงการให้สิ ทธิปกครองตนเองได้ในระดับหนึ่ งด้วย ประเทศจี นมีลัทธิ
การปกครองที่ให้ ข้าราชการศึกษาคําสอนของขงจื้อ เหลาจื้ อ และบันทึกของนักปราชญ์ทั้งหลาย
ตําราบทสวดในชุมชนอิ้วเมี่ยนหลายฉบับได้ยืนย ันถึงหลักจารี ตประเพณี การจัดลําดับความสัมพันธ์
ทางสังคม การวินิ จฉัยข้อขัดแย ้งกับผู้อื่นและการดูแลวงศ์ตระกูล มี คําสอนเรื่องการปกครองแบบ
ขงจื้อหลายตอนที่ กล่าวถึ งการให้เกียรติผู ้ ใหญ่ จึงมีคําศัพท์ที่ อธิบายถึงความเป็ นธรรมในสังคม
สิ ทธิหน้าที่ของสมาชิกในสังคม กฎเกณฑ์ที่ใช้ควบคุมสังคมต่างๆก็มีอยู่ในบันทึ กที่ ชาวอิ้ วเมี่ยนได้
ทําการคัดลอกเอาไว้ ในที่นี้ จะนําเอาเฉพาะคําบางคําที่เกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมแบบอิ ้วเมี่ยน ที่
อาจช่วยอธิ บายคําว่ายุ ติธรรมซึ่ งเป็ นคําที่สู งส่งเกินความสามารถของผู้วิจัยที่จะอธิบายหรื อเข้าใจได้
Baengh Fim “แป้ ง ฟิ ม ” คื อคําว่า ยุ ติธรรม,เที่ยงตรง ในภาษาอิ้วเมี่ยนใช้คํานี้ คํานี้ มาจาก
รากศัพท์สองคํานํามารวมกัน โดยคําแรก Baengh หมายถึ ง ราบเรียบเสมอกัน ไม่สู ง ไม่ตํ่ า และคําที่
สอง Fim หมายถึง แกนกลาง, ข้างในสุ ดของสิ ่ งที่มนุษย์มีคื อจิตใจจิตวิญญาณ เมื่อนําความหมายมา
รวมกันเหมือนภาษาไทยเราก็ได้ความหมายของคํานี้ ที่มีลักษณะเด่นชัด ตรงที่คล้ายจะอธิบายได้ว่า
ความยุติธรรมคือความเสมอภาคกันทั้งสองฝ่ ายทั้งร่ างกายจิตใจและวิญญาณ และต่างมาบรรจบถึง
กันที่ การเอาใจเขามาใส่ใจเรา โดยไม่ มีใครเอียงซ้ายหรื อเอี ยงขวาไป ผู้ ที่เกี่ยวข้องในเรื่ องดังกล่าว
ไม่เข้าข้างใดข้างหนึ่ ง ไม่มีใครได้เปรี ยบเสียเปรี ยบในการดําเนิ นการ ไม่ เหมือนกั บระบบ
กระบวนการที่ศาลทั่วโลกใช้อยู่ทุกวันนี้ ที่มักจะใช้เทคนิคพิเศษในการชี้ นําความยุติธรรม ไม่ ใช่การ
ค้นหาความยุ ติธรรมจากฐานความเชื่ อที่ว่า ความยุติธรรมมี อยู่แล้วได้ร่วมกันค้นพบจากการ
ไตร่ตรองตรวจสอบข้อเท็จจริ ง Hungh Lingc “ฮู่ง หลี่ง” หมายถึงอํานาจสิ ทธิขาดของกษัตริ ย์ หรื อ
เทียบได้กับอําานาจแห่ งรัฐาธิ ปัตย์ เพื่อใช้ในการบังคับควบคุม องค์คณะที่ใช้อํานาจควบคุมผู้ ต้องหา
ต้องประกอบด้วยสิ ทธิอํานาจอย่างหนึ่ งอย่างใด เช่ นเป็ นหัวหน้าชุมชน หรื อเป็ นญาติ ผู ้ ใหญ่ของ
ตระกูล เพราะชาวอิ้วเมี่ยนถือว่า เปี้ ยน ฮู่งเป็ นพระเจ้าผู้ ประทานสิ ทธิให้ แก่ผู ้ เป็ นพ่อมีอํานาจ
ปกครองลูกของตนได้ สิทธิ อํานาจที่ได้มาตามธรรมชาตินี้ มีประโยชน์ เป็ นแนวทางในการออก
คําสั ่งของผู ้ นําชุมชนในการควบคุมระเบียบทางสังคม
นอกจากคํานี้ แล้วย ังมีคําว่า Ei Doz-Leiz “เอย โต์-เล์ย” ซึ่ งก็มาจากคําว่า Ei หมายถึ ง ตาม,
คล้อยตาม Doz หมายถึง ธรรมะ และคําว่า Leiz หมายถึง กฎหมาย, ศีลธรรม (กฎเกณฑ์ กติกา
มรรยาท ธรรมเนียมปฏิบัติ) คําว่ า Ei Doz-Leiz ซึ่ งการดําเนิ นการจัดการปัญหาหรื อไกล่ เกลี่ยข้อ
พิ พาทให้แก่ คู่กรณีนั้ น ผู้ ที่เกี่ยวข้องมีความรู ้ความเข้าในกฎเกณฑ์ กฎหมาย ศี ลธรรม มรรยาท ธรรม
เนียมปฏิบัติด้วย เหนืออื่ นใดต้องเป็ นผู ้ ประกอบด้วยธรรมะ คื อมีใจบริ สุ ทธิ์ เที่ยงตรง มีความสุขุ ม
รอบคอบ “เฮญี้ ยว หฒี่ง” (Hnyouv Zingx) สงบเยือกเย็น เมื่อใช้ด้วยกันจะได้ทําให้มีความสมบูรณ์
มากขึ้ น หากใช้เสริ มกัน ในการเจรจาไกล่เกลี่ยของชาวอิ ้วเมี่ยนมักจะได้ยินคําสองคํานี้ ออกมาปะทะ
กันอยู ่เสมอ “เฮญี้ยว เป๊ ะ” (Hnyouv Beqv) ใจร้อนวู่วาม จึงสรุปได้ว่าความยุติธรรมในความ
หมายความเข้าใจของชาวอิ้วเมี่ยนก็คือการจัดการเรื่ องให้เป็ นไปตามธรรมกฎหมายศีลธรรมอย่างไม่