Page 94 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิ ทยาลัย มหาวิ ทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 73
ตัวอย่างที่ 5.1 บันไดเสี ยงทํานองตั้ งเชียงใหม่ แนวเสี ยงช่างซอชาย
จากตัวอย่างระดับเสี ยงของช่ างซอชายในทํานองตั้งเชี ยงใหม่ที่ ได้ดังกล่าวข้างต้น โน้ตลําดับ
ที่ I-II, III-IV, IV-V, V-VI และ VII-VIII มีระยะห่าง 1 เสียงเต็ม ส่ วน II-III และ VI-VII มี
ระยะห่ างของเสียง ครึ่ งเสี ยง สามารถวิเคราะห์โครงสร้างบันไดเสียงได้เป็ น ฟาชาร์ป โดเรี ยน โมด
(F# Dorian Mode) ประกอบด้วยโน้ต F#, G#, A, B, C#, D#, E, F#
ตัวอย่างที่ 5.2 บันไดเสี ยงทํานองตั้ งเชียงใหม่ แนวเสี ยงช่างซอหญิง
จากตัวอย่างระดับเสี ยงของช่ างซอหญิงในทํานองตั้ งเชียงใหม่ โน้ตลําดับที่ I-II, II-III, IV-
V, V-VI และ VII-VIII มีระยะห่าง 1 เสียงเต็ม ส่ วน III-IV และ VI-VII มีระยะห่างของเสี ยง
ครึ่ งเสียง สามารถวิเคราะห์โครงสร้างบันไดเสี ยงได้เป็ น ที มิกโซลิเดี ยน โมด (B Mixolydian
Mode) ประกอบด้วยโน้ต B, C#, D#, E, F#, G#, A, B
จากการศึ กษาวิเคราะห์เรื่ องบันไดเสี ยงหรื อโมดที่ใช้ในการขับซอทํานองตั้ งเชี ยงใหม่ตาม
ประเพณี เดิ ม ขับซอโดยวงซอในสายของพ่อครู ศรี ทวน สอนน้อย จังหวัดเชียงราย กล่าวคือ ช่ างซอ
ชาย มี การดําเนิ นเสี ยงของทํานองในลักษณะอิสระ แต่ เมื่อนํากลุ ่มเสี ยงที่เกิดขึ้ นมาจัดเรี ยงในระบบ
บันไดเสี ยง หรือโมด ตามหลักทฤษฎีดนตรี ตะวันตก สามารถวิเคราะห์ กลุ่มเสี ยงที่เกิดขึ้ นเป็ นบันได
เสี ยงได้เป็ นบันไดเสียงฟาชาร์ ป โดเรี ยน โมด และช่างซอหญิ งสามารถวิเคราะห์กลุ่มเสี ยงที่เกิดขึ้ น
เป็ น บันไดเสี ยง ที มิกโซลิเดียน โมด ในการขับซอทํานองตั้ งเชียงใหม่
3) พิสั ยของเสียง
พิ สั ยของเสี ยงในการขับซอของแม่ ทองสร้ อย และพ่อสมจิ ต คณะทองสร้อย รวมศิ ลป์
โดยประมาณการตามการบันทึกโน้ต แบ่ งแยกออกเป็ นทํานอง ได้ดังนี้
ช่ วงเสี ยงในการขับซอทํานองตั้ งเชี ยงใหม่ ของช่ างซอชาย ผู้ วิจัยสามารถวิ เคราะห์ ได้ 2
ช่ วงเสียง คื อ ในตัวอย่างที่ 5.3 เป็ นช่ วงเสียงที่ ใช้ตอนขึ้ นท่อนและจบท่อนของทํานอง และใน
ตัวอย่างที่ 5.4 เป็ นช่วงเสี ยงที่ใช้ขับซอในทํานองปกติ