Page 72 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 51
ความเป็ นมาของเทศกาล ประเพณี พิธี การหรื อสิ่ งพึงปฏิบัติ เมื่ อถึ งช่วงเวลาของเทศกาล และ
ประเพณี ท้องถิ่น สิ่ งนี้ จึงเป็ นส่ วนหนึ่ งที่ ทําให้พ่อครูศรี ทวน สอนน้อย กลั ่นกรองความรู ้สึ กของตน
ในฐานะของคนในสังคมคนหนึ่ ง ถ่ายทอดออกมาเป็ นเครื อซอ เพื่อใช้ในการขับซอในเทศกาลต่างๆ
3) ประเภทตลกขบขัน ชิ งไหวพริบ แฝงสาระและความรู ้
ในสังคมชนบท การหาความบันเทิงเช่นปั จจุบันนั้ น คงไม่ มี การที่จะหาสิ ่งเข้ามา
ช่ วยผ่อนคลายความรู ้สึ ก และร่ างกายอันเหนื่ อยล้าจากการทํางาน คงต้องเป็ นเรื่ องตลกขบขัน เบา
สมอง พ่อครู ศรี ทวน สอนน้อย เป็ นบุคคลที่เห็ นสิ่ งสําคัญสิ ่ งนี้ จึงได้แต่งเครื อซอในเชิ งตลกขบขัน
และแสดงไหวพริ บกั นระหว่างช่ างซอ ซึ่ งในแต่ละบทนั้ นพ่ อครู ได้แทรกสาระเข้าไปในเครื อซอ
เพื่อเป็ นการให้ความรู ้ และข้อคิด เจตคติแต่ผู ้ ฟั งด้วยเช่ นกัน
4) ประเภทให้แง่ คิด แฝงอุทาหรณ์
พ่อครู ศรี ทวน สอนน้อย เป็ นครู ซอที่มีลูกศิษย์ สนใจเข้ามาศึ กษาหาความรู้ในด้าน
การซอเป็ นจํานวนมาก ทําให้ลูกศิษย์ของพ่อครูนั้ นมีหลากหลายวัย ทั้ งที่ย ังเป็ นเด็กและเป็ นผู ้ ใหญ่
ดังนั้ นพ่ อครู จึงได้ พบลักษณะนิ สั ยของแต่ ละคน ตลอดจนการดําเนิ นชีวิ ตของวัยรุ่ นในสั งคม
ปัจจุบัน ที่มีค่านิ ยมฟุ้ งเฟ้ อ พ่อครู จึงประพันธ์บทเครื อซอที่ มีเนื้ อหาบอกเล่าถึ งความแตกต่างด้าน
ค่ านิยมในสั งคมไทย ที่ปั จจุบันมี แนวโน้มเปลี่ยนแปลงไปตามค่ านิ ยมของชาวตะวันตกโดยให้
เนื้ อหาแสดงออกถึงการให้แง่คิด แฝงด้วยอุ ทาหรณ์สอนใจ
5) ประเภทเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริ ย์
บทประพันธ์เครื อซอ ประเภทเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริ ย์ เป็ นบทประพันธ์
ประเภทหนึ่ งที่ พ่อครู ศรี ทวน สอนน้ อย แต่งขึ้ นเพื่ อเป็ นการแสดงความจงรั กภักดี ที่มีต่ อสถาบัน
พระมหากษัตริ ย์ เครื อซอประเภทนี้ นิยมประพันธ์ขึ้ นในช่ วงวันสําคัญต่างๆ ที่ เกี่ยวข้องกับสถาบัน
พระมหากษัตริ ย์
6) ประเภทถ่ายทอดความรู ้สึ กถึ งสภาพสังคม บ้านเมื อง
การถ่ายทอดความรู้สึ กถึงสภาพสถานการณ์สภาพเมือง ก็ เป็ นอีกประเด็นหนึ่ งที่พ่อ
ครู ศรี ทวน ถ่ายทอดความรู ้สึ กที่มีต่ อสถานการณ์ต่ างๆ ที่เกิดขึ้ นในบ้านเมือง บทเครื อซอ ที่พ่อครู
นําเสนอในรู ปแบบของปัญหาที่เกิ ดขึ้ นในสังคมนั้ น จะยึดตามนโยบายของรัฐบาลที่ มีการรณรงค์
ต่อต้านการเกิดปั ญหาสังคม โดยเน้นปัญหาที่เกิดขึ้ นกับท้องถิ่ นเป็ นหลัก
จากการศึกษาค้นคว้า และติดตามการขับซอของพ่อครูศรี ทวน สอนน้ อย และลูก
ศิษย์ พบว่าพ่อครู ศรี ทวนจะเตรี ยมตัวในเรื่ องของบทเครือซอไว้ล่ วงหน้าเสมอ แต่เมื่อนํามาขับซอ
ในสถานการณ์ จริ ง บทประพันธ์เหล่ านั้น เปรี ยบเสมือนหัวข้อนําให้ช่ างซอนําไปใช้ โดยช่างซออาจ
เสริ มเติมแต่งเนื้อหาเข้าไป ตามแต่ความสามารถปฏิภาณไหวพริบของช่ างซอแต่ละคนอีกครั้ งหนึ่ ง