องอาจ อิ
นทนิ
เวศ การทบทวนวรรณกรรม /
28
หลวง
”
หรื
อ
“
พระยาแสนหลวง
”
ซึ
่
งเป็
นกวี
คนเดี
ยวของล้
านนาไทยที่
มี
อยู ่
ในราชสํ
านั
กของสมเด็
จ
พระนารายณ์
ในเวลานั
้
น
เนื่
องจากสมเด็
จพระนารายณ์
ต้
องการได้
คน เพื่
อไปปฎิ
ภาณกั
บศรี
ปราชญ์
ทรงศั
กดิ
์
ปรางค์
วั
ฒนากุ
ล
(2538: 97-104)
ได้
กล่
าวเรื่
องการแบ่
งเพลงพื
้
นบ้
านล้
านนา
ออกเป็
น 2 ประเภทใหญ่
คื
อ บทขั
บขานของพระภิ
กษุ
ในพิ
ธี
กรรมทางพุ
ทธศาสนา กั
บบทร้
องของ
ชาวบ้
าน
มณี
พยอมยงค์
(2524: 163-164)
ได้
กล่
าวถึ
งเรื่
องบทขั
บขานของพระภิ
กษุ
ทางล้
านนา ว่
า
ในทางศาสนาก็
มี
การขั
บร้
อง คื
อ ทํ
านองการเทศน์
ทํ
านองสวด เป็
นต้
น เรื่
องซอก็
มี
ปรากฏในคํ
าร่
าย
มหาชาติ
ของล้
านนาไทย เช่
น กั
ณฑ์
มั
ทรี
มหาราช และนครกั
ณฑ์
กวี
ได้
พรรณนาไว้
ดั
งนี
้
เพื่
อจั
กส่
งสั
กการ
นาวน้
องแก้
วพี่
ทุ
กด้
าวที่
แจจน
ฝู
งหมู
่
คนจั
กหื
้
อมาม่
วนเล่
น
ชั
กเชื
อกเต้
นหกกระโดง
ฝู
งหมู
่
คนโถง (นั
กเลงเหล้
า)
จั
กหื
้
อตี
พาทย์
ฆ้
อง
เสี
ยงตื่
นต้
องด้
วยสะบั
ดชั
ย
สรในจั
กหื
้
อลั่
น
สนั่
นด้
วยเมงตรา
จากั
บด้
วยเสี
ยง
ซอและปี่
นั
นทุ
กที
อื
อหื
อ
บางคนที่
จะหื
้
อตบมื
อต่
างแส่
ง (ฉาบ)
ที่
จั
กแต่
งเครื่
องเปนหลายประการ
(มั
ทรี
ลานผู
ก ฉบั
บพระยาฟื
้
นเหลา ของเก่
า
:
อ้
างใน มณี
พยอมยงค์
)
ในกั
ณฑ์
มหาราช กวี
ได้
กล่
าวถึ
งเรื่
องการขั
บซอและเครื่
องดนตรี
ไว้
ดั
งนี
้
ถั
ดนั้
นฝู
งคนช่
างตี
กลองน้
อยและกลองใหญ่
ลู
กตุ
บไล่
สะบั
ดไชย
ทั้
งกลองใหญ่
และแส่
งสว่
า
ปี่
ชั้
นชี่
ข่
าหอยสั
งข์
ตี
กระดานระฆั
งและทะร้
อ
ทั้
งปี่
ห้
อส่
งเสี
ยงดี
หื
้
อเขาดี
ดสี
ตี
เป่
า
มื
อนั
บเล่
าสงวนใจ
เภรี
ใดดั
งทะท่
วน
หน้
าใดม่
วนหื
้
อสู
ตี
คนฝู
งช่
างดนตรี
คนฝู
งช่
างตี
พาทย์
ฆ้
อง
วะวุ
่
นก้
องเสี
ยงดั
ง
บ่
าวสาวฟั
งเสี
ยงติ่
ง
เสี
ยงวี
ดวิ่
งเป็
นระบํ
า
กลองคํ
าแสนช่
างหุ
้
ม
ตี
แต่
คุ
้
นเราไปกลองเหลว
กลองหลวงใหญ่
แสงสว่
าง
เกาะฆ้
องช้
างโรยรน
คนฝู
ง
ช่
างขั
บซอและช่
างจ้
อย
ยิ
งเต้
าน้
อยอื่
อกะโลง