Page 38 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 17
กษั ตริย์ ในราชวงศ์ ลวะจักรราช (หรื อบางตํานานเรี ยก ลาวจักรราช) พระนามว่า ลาวเคียง
(ซึ่ งในตํานานมี หลายพระนาม) ได้สื บสั นติวงศ์ต่ อ ๆ มาจากปฐมกษัตริ ย์ผู ้ สร้ างเมื องหิรั ญนครเงิน
ยาง ปกครองแคว้นหิ รัญนครเงินยางเรื่ อยมา จนมีเชื้อพระวงศ์เกิดขึ้ นพระนามว่า “ลาวเมง หรื อลาว
เมื อง” เมื่อลาวเมง เจริญพระชนมพรรษามากขึ้นได้อภิเษกสมรสกับ นางอั้ งมิ ่ง หรื อ นางเมพคํายาย
(หรือนางเทพคําข่าย) จนประสู ติ โอรสใน พ.ศ. 1781 พระนามว่า “เจ้าเม็งราย (หรื อเจ้ ามังราย)”
ใน พ.ศ. 1804 เจ้าเม็งรายได้ครองราชย์ต่ อจากลาวเม็งพระบิดา ปกครองแคว้นหิรั ญนคร
เงิ นยาง โดยมีศู นย์กลางเมือง (เมืองหลวง) อยู่ที่เมื องเงินยาง พ.ศ. 1805 เจ้าเม็งรายได้ดําริ ที่จะ
รวบรวมเมืองใหญ่น้อยต่าง ๆ ในแคว้นลานนา (ภาคเหนื อตอนบน) ที่แตกความสามัคคี ที่เป็ นญาติพี่
น้องในราชวงศ์ลวะจักรราช เช่ นกัน จึ งได้ยกทัพออกไปเจริ ญสัมพันธ์ไมตรี และปราบปรามเมื อง
ต่าง ๆ ทั้งด้านเหนือและใต้ ให้มาอยู่ในพระราชอํานาจจนสําเร็ จ
ในช่วงที่ยกทัพไปปราบหัวเมืองฝ่ ายใต้ ได้ เดินทาง ไปจนถึงดอยจอมทอง ริ มแม่นํ้ ากกทรง
เห็ นภูมิประเทศบริ เวณนั้ นเป็ นชั ยภูมิที่ ดี เหมาะแก่การป้ องกันการรุ กรานจากทัพเมื องเม็งโกล ที่
กําลังแผ่อาณาเขตเข้ายึ ดครองยูนนาน พม่า และตังเกี๋ย จึงทรงสร้างเมืองใหม่ขึ้ นเป็ นศูนย์กลางของ
แคว้นหิ รั ญนครเงินยางแทนเมืองเงิ นยาง ตั้ งชื่อใหม่ว่า “เชียงราย ” ทรงปกครองเมื องเชียงรายนาน
ถึง 10 ปี ในระหว่ างที่ปกครองเมืองเชี ยงรายนั้ น เจ้าเม็งรายก็ขยายอํานาจและอาณาเขตออกไปเรื่ อย
ๆ จนเห็ นว่าไม่ สามารถแผ่อํานาจและอาณาเขตออกไปได้อี กแล้ว เนื่องจากสภาพภู มิประเทศของ
เมื องเชียงรายไม่อํานวยให้ เจ้าเม็งรายจึ งย ้ายออกไปสร้างเมืองไชยปราการเดิ มให้กลับฟื้ นคืนขึ้นมา
แล้วตั้ งชื่อเมืองใหม่ว่า “เมืองฝาง ” เพื่อให้เป็ นศูนย์กลางในการขยายอํานาจและอาณาเขต
ออกไปย ังเมื องหริภุ ญไชย ซึ่ งเป็ นเมืองมั ่งคั ่งสมบูรณ์และเป็ นที่ หมายปองจากเจ้าเมืองต่าง ๆ
ในปี พ.ศ. 1835 เจ้าเม็งราย ก็สามารถเข้ายึดครองเมื องหริภุ ญไชย (ลําพูน) ได้ ทรงประทับ
อยู่เมื องหริ ภุ ญไชยไม่นาน ก็ไปสร้าง เมื องกุมกาม (อําเภอสารภีในปั จจุ บัน) ขึ้ นมาใหม่ ต่ อมาก็ได้
ขย ับไปสร้ างเมืองที่ บนริ มฝั่งแม่นํ้ าปิ ง ให้ ชื่อเมืองใหม่ว่า “เวียงนพบุรี พิ งค์เชี ยงใหม่ ” หรื อเรียกกัน
ต่ อมาว่า “เวี ยงใหม่” หรื อ “เชี ยงใหม่” ในปั จจุ บัน เจ้าเม็งรายทรงเป็ นกษัตริ ย์ที่ได้ รวบรวมเอา
เมื องต่าง ๆ ในภาคเหนือตอนบนทั้งหมดมาอยู่ในปกครองได้ ทรงเป็ นผู้ก่อตั้งอาณาจักรล้านนาขึ้ น
และทํานุบํารุ งอาณาจักรล้านนาจนรุ่ งเรื องเป็ นปึ กแผ่ น มั่นคงมีกษัตริ ย์สื บสั นติวงศ์ปกครองสื บต่อ
กันเรื่ อยมา พระองค์ได้รับการยกย่องเชิ ดชูให้เป็ น มหาราชองศ์หนึ่ ง
อาณาจักรล้านนาได้รุ ่ งเรืองมาจนถึ ง พ.ศ. 2101 สมัยพระเจ้าบุเรงนองมีอํานาจและเข้ามา
รุ กรานยึดครองสร้างความแตกแยกให้เกิ ดขึ้ นในเมืองต่าง ๆ แตกความสามัคคีรวมกันไม่ได้ จึงถูก
พม่ายึดไปได้ เมืองเชี ยงใหม่ เชียงราย และเมื องต่าง ๆ ในอาณาจักรล้านนาก็อยู่ใต้อํานาจพม่าทั้งสิ้น