Page 276 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 255
3) พิสัยของเสี ยง
พิสัยของเสี ยงที่พบในการขับซอในทํานองชุดตั้งเชี ยงใหม่ ที่ผู ้วิจัยได้ทําการศึ กษาวิเคราะห์
สามารถนํามาอภิปรายผลได้ว่า พิ สัยของเสี ยงในการดําเนินทํานองในช่วงกลางทํานอง และท้าย
ทํานองมักจะมีพิ สัยไม่เกิ น คู่ 8 (Octave) ส่ วนในช่ วงขึ้นทํานองใหม่ โดยเฉพาะในทํานองตั้ง
เชียงใหม่ มีพิสัยที่เกินคู่ 8 เนื่ องจากในช่วงขึ้ นทํานองใหม่ ช่ างซอต้องการแสดงความแตกต่างของ
ลีลาในการขับซอ
4) เสี ยงหลักของแนวทํานอง
เสี ยงหลักของแนวทํานอง ที่เกิ ดขึ้ นในทํานองชุดตั้ งเชี ยงใหม่ สามารถนํามาอภิปรายผลได้
ว่า มีการใช้เสี ยงหลักของแนวทํานองครบทั้ ง 7 เสี ยงตามบันไดเสี ยงหรื อโมดที่วิเคราะห์ ได้
เนื่องจากทํานองการขับซอเป็ นทํานองที่ ยาว และเร็ ว ช่างซอและช่างปี่ จะจดจําเสี ยงหลักของทํานอง
ในบางจุด ส่ วนการเคลื่ อนที่ เข้าหาจุดเสี ยงหลักลําดับต่ อไปช่างปี่ จะใช้วิ ธีการด้น เพื่อเข้าหาเสียง
หลักถัดไป ดังจะเห็นได้ว่าในการบรรเลงแต่ ละครั้ งทํานองจะไม่ตายตัวมี การเปลี่ยนแปลง และ
พัฒนาได้ตลอดเวลา อย่างไรก็ ตามเสียงหลักของแนวทํานองจะย ังคงอยู่ในทํานองมิได้เปลี่ยนแปลง
ไป ด้วยเหตุผลนี้ ตรงกับทฤษฎี ด้านดนตรี พื้นบ้าน ดังที่ได้กล่าวไว้ในบทที่ 2
5) ลักษณะทิศทางการดําเนิ นทํานอง
ลักษณะทิศทางการดําเนิ นทํานอง ในทํานองชุดตั้ งเชียงใหม่ ที่ผู ้วิจัยได้ทําการศึ กษา
วิเคราะห์สามารถนํามาอภิปรายผลได้ว่า การขับซอพื้นเมืองนั้ น ช่างซอจะฟั งเสี ยงปี่ เป็ นหลักในการ
ดําเนิ นทํานอง ทําให้ลักษณะทิศทางการดําเนิ นทํานองการขับซอเกิ ดขั้นคู่ที่เป็ นคู่เพอร์เฟ็ ตบ่อยครั้ ง
6) การประดับทํานอง
การประดับทํานอง ในทํานองชุดตั้ งเชียงใหม่ เนื่องจากการขับซอถือเป็ นดนตรี ประเภทขับ
ร้ อง ดังนั้ นเทคนิ คต่างๆ ที่พบในการขับซอจึ งมีเทคนิคที่แตกต่างไปจากเทคนิคที่เกิ ดจากเสียงของ
เครื่ องดนตรี ในการนี้ ผู ้ วิจัยขอกล่ าวถึงเทคนิ คเหินเสี ยงขึ้ นสู งแล้วลงเสียงตํ่าฮั มในลําคอซึ่ งเป็ น
เทคนิ คที่บ่งบอกความเป็ นอัตลักษณ์ในการขับซอ ที่ช่ างซอใช้ในตอนขึ้ นทํานองตั้งเชียงใหม่ ทั้ งช่ าง
ซอชายและช่างซอหญิง
7) ความสัมพันธ์ระหว่างคําร้องและทํานอง
ความสัมพันธ์ระหว่างคําร้ องและทํานองในทํานองชุดตั้ งเชี ยงใหม่ สามารถอภิปรายผลได้
ว่าคําร้ องและทํานองโดยมาก มีความสัมพั นธ์กับแบบ บรรจุ โน้ตทํานอง 1 โน้ตต่ อ 1 คําร้ อง
เนื่องจากจังหวะในการขับซอเป็ นจังหวะที่ ค่อนข้างเร็ ว และภาพลักษณ์การแสดงการขับซอเป็ นการ
แสดงการโต้ตอบกันระหว่างช่ างซอชายกับช่างซอหญิง ทําให้ภาษาในการขับซอจึงต้องเร็ วขึ้ นตาม
ทํานอง