Page 275 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องอาจ อินทนิเวศ บทสรุ ปแบบสมบูรณ์ ภาษาไทย / 254
ด้านบทบาทของซอที่ มีส่ วนเกี่ยวข้องและทําประโยชน์ให้กับสังคม นั้ น เนื่ องจากการแสดง
การขับซอโดยมาก สถานที่แสดงมักจะอยู่ในวัด ดังนั้นเนื้ อหาของบทซอส่ วนใหญ่จะอยู่ในเรื่ องราว
ที่เกี่ ยวข้องกับหลักคําสอนทางพระพุทธศาสนา แง่ คิ ดในเชิ งธรรมมะ การปฏิบัติ ตนให้มีความสุข
ดังนั้ นจึงกล่าวได้ว่า วงซอพื้ นเมือง เป็ นสื่อทางหนึ่ งที่ช่ วยเผยแพร่ เรื่ องราว สิ่ งอันดีงามให้กับสังคม
ในรู ปแบบของการแสดงการขับซอพื้ นเมือง และย ังเป็ นการอนุ รักษ์วัฒนธรรมการแสดงอันเป็ น
รากเหง้าของคนในสังคมล้านนามิ ให้สู ญหายไปในกระแสนิยมความทันสมัยของโลกปั จจุบัน
6.2 การวิเคราะห์ลักษณะเฉพาะทางทํ านองการขับซอสายพ่อครู ศรีทวน สอนน้อย จังหวัด
เชียงราย
จากการศึกษาวิ เคราะห์ลักษณะเฉพาะทางทํานองการขับซอสายพ่อครู ศรี ทวน สอนน้อย
จังหวัดเชียงราย พบว่า แนวทํานองการขับซอ และแนวทํานองกลางของปี่ และซึง มีการดําเนิน
ทํานองที่ไม่ ตายตัว หากแต่ ในแต่ละทํานองจะมีเสี ยงหลักของแนวทํานองปรากฏขึ้ นเป็ นระยะๆ
ดังที่ ผู ้ วิจัยได้แสดงการวิเคราะห์ไว้ในบทที่ 5 ในการนี้ ผู ้วิจัยขอแยกอภิปรายผลการวิเคราะห์ในแต่
ละประเด็นวิเคราะห์ ดังนี้
ในส่วนของการวิเคราะห์ ภาพรวมระหว่างทํานองร้องกับทํานองดนตรี ตามประเพณี เดิม
1) รูปแบบของเพลง
รู ปแบบของทํานองการขับซอในทํานองชุ ดตั้ งเชี ยงใหม่ ที่ผู ้วิจัยได้ ทําการศึกษาวิ เคราะห์
สามารถนํามาอภิปรายผลได้ว่า ทํานองตั้ งเชี ยงใหม่เป็ นทํานองที่ ผู ้คิ ดค้นมี ความตั้ งใจในการ
ประพันธ์รูปแบบของทํานองขึ้ นจึ งทําให้ทํานองมี ความซับซ้อน แบ่งย่อยออกเป็ นท่อนย่อยหลาย
ท่อน ส่ วนในทํานองจะปุ เป็ นทํานองที่แสดงถึงความเป็ นพื้ นบ้าน จึงไม่ค่อยมี ความซับซ้อนมาก
เท่าที่ควร ส่วนทํานองละม้ายเป็ นทํานองที่พัฒนามากจากทํานองจะปุ จึงมีรู ปแบบที่คล้ายคลึงกันกับ
ทํานองจะปุ
2) บันไดเสี ยงหรื อโมด
บันไดเสี ยง หรื อโมดที่พบในการขับซอในทํานองชุดตั้ งเชียงใหม่ ที่ผู ้วิจัยได้ทําการศึกษา
วิเคราะห์สามารถนํามาอภิปรายผลได้ว่า การดําเนิ นทํานองของเสียงการขับมีรูปแบบเป็ นอิสระมิได้
ดําเนิ นทํานองแบบเรี ยงลําดับขั้น (Diatonic) แต่เมื่อนํากลุ่มเสี ยงที่เกิ ดขึ้ น มาเรี ยงกันในรู ปแบบ
บันไดเสี ยงหรื อโมด ตามหลักทฤษฎีดนตรี ตะวันตก สามารถวิเคราะห์ได้ว่า การขับซอในทํานองชุด
ตั้งเชี ยงใหม่ โดยมากช่ างซอชายจะใช้กลุ ่มเสียง ฟาชาร์ ป โดเรี ยน โมด ส่ วนช่างซอหญิงใช้ ที มิกโซ
ลิเดียน โมด เป็ นกลุ ่ มเสียงในการขับซอ