Page 274 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 253
ซอพื้ นเมื องกับเนื้ อเพลงลูกทุ ่งลูกกรุ ง จึ งพบแต่ในการแสดงซอที่ มีเนื้ อหาประเภทประเภทตลก
ขบขัน ชิ งไหวพริ บ แฝงสาระและความรู ้ เป็ นหลัก ส่ วนทํานองที่นิ ยมนําเอาเนื้ อเพลงลูกทุ่งลู กกรุง
มาร้องประกอบ โดยมากเป็ นทํานองละม้าย และเงี้ ยว
6. การอภิปรายผล
6.1 บริ บทของวงซอในสังคมจังหวัดเชี ยงราย
จากการศึกษาวิจัยเรื่ อง วงซอ : สายพ่อครูศรี ทวน สอนน้อย จังหวัดเชี ยงราย ทําให้ ได้ทราบ
ถึงข้อมูลบริ บทของวงซอในสังคมจังหวัดเชี ยงรายตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้ พบว่า วัฒนธรรมด้าน
การไหว้ครู ของช่ างซอในจังหวัดเชียงรายมีความคล้ายคลึงกันกับวัฒนธรรมการไหว้ครู ในจังหวัด
เชียงใหม่ องค์ ประกอบของการขับซอ ผู ้ วิจัยแบ่งประเด็นด้ านองค์ประกอบออกเป็ น 2 ประเด็น
ด้วยกัน คือ ด้านสถานที่ที่ใช้ในการขับซอ และการแต่งกายของช่ างซอ กล่าวคือ เนื่องจากการขับซอ
พื้ นเมืองเป็ นการแสดงทางวัฒนธรรมที่ มีการสืบสานกันมาตั้ งแต่อดีต ผู้ ที่ ชื่นชอบการแสดงการขับ
ซอส่วนใหญ่จึงเป็ นผู้สู งอายุและคนที่ มีจิตใจอนุรั กษ์ความเป็ นพื้นบ้านพื้นเมือง ซึ่ งสถานที่ที่ เป็ นจุด
ศูนย์รวมของกลุ ่มคนดังกล่าว คือ วัด อีกเหตุผลหนึ่ งคนในสังคมไทยส่วนมากนับถื อศาสนาพุทธ ยิ่ง
เป็ นสิ่งที่ ทําให้วัดเป็ นจุดศูนย์รวมของคนมากยิ่งขึ้น เมื่ อมีคนเข้าไปในวัดเป็ นจํานวนทําให้เจ้าภาพที่
จัดงาน หรื อทางวัด ต้องมีการจัดงานมหรสพขึ้ น เพื่อเป็ นสิ่งที่ ทําให้ชาวบ้านหรื อคนในสังคมนั้ นได้
พบปะพูดคุย หรื อมีกิจกรรมรวมกัน
ด้านเนื้ อหาของบทซอ เนื่องจากสังคมวัฒนธรรมในจังหวัดเชียงราย เป็ นสังคมแบบพุทธ
ดังนั้ นเนื้ อหาของบทซอจึงมักจะเป็ นเรื่องราวที่ เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาเป็ นสําคัญ จากการเก็บ
ข้อมูลภาคสนาม จึ งพบว่าบทซอที่ช่ างซอในจังหวัดเชียงราย นิ ยมนํามาแสดงส่ วนใหญ่ จะเป็ นเรื่ อง
ที่เกี่ยวข้องกับ 1) ประเภทหลักธรรมคําสอนพระพุทธศาสนา 2) ประเภทเทศกาล ประเพณี และ
วัฒนธรรม 3) ประเภทตลกขบขัน ชิงไหวพริ บ แฝงสาระและความรู ้ 4) ประเภทให้แง่คิ ด แฝง
อุทาหรณ์ 5) ประเภทเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริ ย์ และ 6) ประเภทถ่ายทอดความรู้สึ กถึงสภาพ
สังคม บ้านเมือง เป็ นต้น
ด้านกิ จกรรมทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสรรค์ กิจกรรมที่ ถือเป็ นการสร้ างสรรค์
และประยุกต์ใช้เข้ามาร่ วมกับการแสดงการขับซอ คือ การฟ้ อนรํา จะการศึ กษางานในภาคสนาม
พบว่ า ก่อนที่จะเริ่ มการแสดงการขับซอพื้ นเมืองนั้ น ช่างซอหญิงจะมี การฟ้ อนถวายครู เพื่อเป็ นการ
แสดงความเคารพต่อครู อาจารย์ที่ ประสิทธิ์ ศาสตร์ วิชาในกับตั วช่างซอ และย ังเป็ นการแสดงโหม
โรง เพื่อเรี ยกความสนใจของผู ้ฟังและเป็ นการแสดงที่อนุรั กษ์วัฒนธรรมดังเดิ มของชาวล้านนาที่
นิยมการฟ้ อนรํ า ประกอบในการแสดงพื้ นบ้านพื้ นเมือง