Page 273 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องอาจ อินทนิเวศ บทสรุ ปแบบสมบูรณ์ ภาษาไทย / 252
การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างคําร้องและทํานอง พบว่า มี ความสัมพันธ์กับแบบ บรรจุโน้ ต
ทํานอง 1 โน้ ตต่อ 1 คําร้อง มากที่สุ ดและมี แบบบรรจุโน้ตทํานอง 2-3 โน้ต ต่อ 1 คําร้ องในช่วงท้าย
ของทํานอง ซึ่ งมีลักษณะเช่นกันกับทํานองตั้งเชี ยงใหม่ และทํานองจะปุ
5.2.2 การวิเคราะห์ความเป็ นนวัตกรรม สายพ่อครูศรี ทวน สอนน้อย จังหวัด
เชียงราย
จากการศึ กษาวิ เคราะห์ ความเป็ นนวั ตกรรมสายพ่อครู ศรี ทวน โดยแบ่ งแยกออกเป็ น
ประเด็นต่างๆ ดังนี้
1) การเรี ยนการขับซอในสายของพ่อครู ศรี ทวน สอนน้อย
ในการเรี ยนการขับซอเพื่ อที่เป็ นความรู้ ที่ได้ไปประกอบอาชี พการเป็ นช่างซอ ในสายของ
พ่อครู ศรีทวน สอนน้อย นั้ น มีธรรมเนี ยมปฏิบัติที่ พ่อครู ยึดถือเป็ นสิ่ งสําคัญ ในการที่บุ คคลใดเข้ามา
ศึกษารํ่ าเรี ยนการขับซออย่างจริ งจัง คื อการฝากตัวเข้าเป็ นศิษย์หรื อการขึ้ นขั้นตั้ง การขึ้นขันตั้ ง ถือ
เป็ นพิธีกรรมสําคัญอย่างยิ ่งที่ช่ างซอทุกคนเมื่อเริ ่ มฝึ กฝนการเรียนการขับซอจะต้องพึงปฏิบัติ เพราะ
การขึ้ นขันตั้ งเปรี ยบเสมือนว่า พ่ อครูยอมรับผู ้ เรี ยนเข้าเป็ นศิษย์ เพื่อศึกษาเล่าเรี ยนวิชาการขับซอ
อย่างเป็ นทางการ และขันตั้ งที่ผู ้ เรี ยนได้นํามาขึ้ นนั้ น เปรี ยบเสมือนกับสิ ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ ของช่างซอที่ต้อง
ดู แลรักษาไว้ ในการฝึ กและเรี ยนการใช้สัมผัสในทํานองซอแต่ ละทํานองนั้ น พ่อครู จะให้ศิ ษย์ท่ อง
เครื อซอให้จําจนขึ้ นใจ โดยพ่อครู อธิบายถึงการใช้สัมผัสของคําในประโยคต่างๆ ในแต่ ละประเภท
ทํานอง โดยเริ่ มจากทํานองสั่นๆ ที่ไม่มีความซับซ้อนของสัมผัสมากนัก เมื่ อเริ่ มคล่องแคล้วและคุ ่น
เคยกับทํานอง จนสามารถจดจําการใช้สั มผัสได้ จึ งพัฒนาขึ้ นโดยทํานองที่ มีความซับซ้อนทาง
สัมผัสมากขึ้ นเรื่ อยๆ จนเกิดความชํานาญ
2) การประพันธ์ เครือซอ
แนวคิ ดในการประพันธ์เครื อซอของพ่ อครู ศรี ทวน สอนน้อย มุ ่งเน้นให้ เครื อซอมี ความ
ไพเราะ เนื้ อความชัดเจนมีความต่อเนื่องของเรื่ องราวในเครื อซอ
3) การผสมผสานทํานองซอพื้นเมืองกับเนื้ อเพลงลูกทุ่งลู กกรุ ง
การผสมผสานทํานองซอพื้นเมืองกับเนื้ อเพลงลูกทุ ่งลูกกรุ งเป็ นนวัตกรรมหนึ่ งที่พ่อครูศรี
ทวน สอนน้อย ได้สร้ างสรรค์ขึ้นไว้ในวงการซอพื้นเมืองในจั งหวัดเชียงราย โดยพ่อครู ศรี ทวนให้
เหตุ ผลว่า การนําเอาเนื้ อเพลงลูกทุ่งหรื อลูกกรุ งบางท่อนที่ได้รั บความนิยม หรือท่อนเพลงที่มีเนื้ อหา
ใกล้เคียงพอที่จะนํามาร้องเข้ากับเรื่ องราวที่ขับซออยู่ขณะนั้นได้ ก็สามารถนํามาใส่ได้ แต่ การนําเอา
ท่ อนเพลงลู กทุ่ งลูกกรุ งมาใส่ นั้ น เป็ นเพี ยงเพื่อสร้ างความสนุ กสนานเท่ านั้ น มิ ได้ต้ องการ
ความหมายสัมผัสทางฉันทลักษณ์ในทํานองมากนัก ดังนั้ นนวัตกรรมทางด้านการผสมผสานทํานอง