Page 255 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องอาจ อินทนิเวศ สรุป อภิปรายผลและข้อเสนอแนะ / 234
การฝึ กฝนการขับซอนั้ น ผู ้ เรี ยนของต้องติดตามดู การแสดงการขับซอของพ่อครู อยู่ตลอดเวลา เพื่อ
ศึกษาถึ งการปฏิบัติ ตนเมื่อเป็ นช่างซอ และแนวคิด เจตคติ ต่างๆ ทางสังคมที่ช่ างซอจะได้พบเมื่อออก
รับงานแสดงจริ ง
เมื่อฝึ กฝนกับคู่ถ้องจนเกิดความชํานาญ สามารถซอตอบโต้ คิดอ่านเรื่ องราวและจดตําเครื อ
ซอได้เป็ นอย่างดี ผู ้ เรี ยนจะเริ่ มออกงานแสดงจริ งในงานต่ างๆ ที่พ่อครูออกแสดง เริ่ มต้นอาจแสดง
ก่อนเวลา ถือเป็ นการเรี ยกนํ้ าย่ อยของผู้ ชมก่อนที่ พ่อครู จะขึ้ นแสดง โดยในการขับซอในการแสดง
จริ งนั้ น พ่อครู จะคอยดูอยู่ห่ างๆ หากเกิดความผิดพลาดกรณี จําเครื อไม่ได้ หรื อไม่สามารถโต้ตอบ
กับคู่ถ้องได้ พ่อครู ก็จะให้คําแนะนํา แก่ ศิษย์ เพื่ อใช้แก้ไขสถานการณ์ทีเกิดขึ้ นได้ และย ังถื อเป็ นการ
ให้กําลังใจแก่ศิ ษย์อีกทางหนึ่ งในการเรี ยนการขับซอ นอกจากจะเรี ยนการขับซอโดยใช้เครื อซอที่
พ่อครูประพันธ์ให้แล้ว ย ังต้องศึกษาการประพันธ์เครื อซออีกด้วยเพื่อเป็ นการฝึ กความคิดคําซอใน
การใช้แสดงจริงอี กทางหนึ่ ง
2) การประพันธ์ เครือซอ
แนวคิ ดในการประพันธ์เครื อซอของพ่ อครู ศรี ทวน สอนน้อย มุ่งเน้นให้ เครื อซอมี ความ
ไพเราะ เนื้ อความชัดเจนมีความต่อเนื่ องของเรื่ องราวในเครื อซอ มีเนื้อหาสาระ สามารถถ่ายทอด
เรื่ องราว ความเป็ นปั จจุ บัน ทันสมัย สะท้อนปั ญหาสั งคม การมองโลก ที่ เป็ นความจริ ง
เปรี ยบเสมื อนกระจกเงาสะท้อนสั งคมได้เป็ นอย่างดี อีกทั้ งพ่อครู ศรี ทวน ย ังให้ความสําคัญเป็ น
พิเศษกับเรื่ องสัมผัสของคําที่ใช้ในบทเครื อซอเป็ นอย่างมาก
3) การผสมผสานทํานองซอพื้นเมืองกับเนื้ อเพลงลูกทุ่งลู กกรุ ง
การผสมผสานทํานองซอพื้นเมืองกับเนื้ อเพลงลูกทุ ่งลูกกรุ งเป็ นนวัตกรรมหนึ่ งที่พ่อครูศรี
ทวน สอนน้อย ได้สร้างสรรค์ขึ้นไว้ในวงการซอพื้นเมื องในจังหวัดเชียงราย และเผยขยายไปย ังลูก
ศิษย์ที่ประกอบอาชีพช่ างซอในพื้ นที่จังหวัดใกล้เคียง โดยพ่ อครูศรี ทวนให้เหตุผลว่า การนําเอาเนื้ อ
เพลงลูกทุ่งหรื อลูกกรุ งบางท่อนที่ได้รั บความนิยม หรื อท่อนเพลงที่ มีเนื้ อหาใกล้เคียงพอที่จะนํามา
ร้ องเข้ากับเรื่ องราวที่ ขับซออยู่ขณะนั้ นได้ ก็สามารถนํามาใส่ ได้ แต่การนําเอาท่อนเพลงลูกทุ่งลูก
กรุ งมาใส่ นั้ น เป็ นเพียงเพื่อสร้ างความสนุ กสนานเท่านั้ น มิได้ต้องการความหมายสัมผัสทางฉันท
ลักษณ์ ในทํานองมากนัก ดังนั้ นนวัตกรรมทางด้านการผสมผสานทํานองซอพื้นเมื องกับเนื้ อเพลง
ลู กทุ ่งลูกกรุ ง จึงพบแต่ในการแสดงซอที่ มีเนื้ อหาประเภทประเภทตลกขบขัน ชิ งไหวพริ บ แฝง
สาระและความรู ้ เป็ นหลัก ส่วนทํานองที่นิ ยมนําเอาเนื้ อเพลงลู กทุ ่งลู กกรุงมาร้องประกอบ โดยมาก
เป็ นทํานองละม้าย และเงี้ ยว เนื่ องจากเป็ นทํานองที่มีจังหวะกระชับสนุกสนาน และเหมาะสําหรับ