Page 252 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 231
ตั้งเชี ยงใหม่ โดยภาพรวมพบว่า การขับซอตามทํานองส่ วนใหญ่ช่ างซออาศัยเสี ยงปี่ เป็ นหลักในการ
ยึดระดับเสี ยง มีระยะห่ างของเสียงที่พบมากที่สุ ดคือ ขั้นคู่ชนิดเพอร์ เฟ็ ค โดยเฉพาะคู่ P1 P8 และ
P4 ตามลําดับ ส่ วนการประดับประดาทํานอง พบเทคนิ คที่ช่ างซอใช้ในการขับซอมากที่ สุ ดคือ
เทคนิ คสะบัดเสียง และเทคนิ คการสั่นเสี ยง ส่วนเทคนิ คการพรมเสียง ไม่ปรากฏในทํานองจะปุ
การวิ เคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างคําร้องและทํานอง พบว่าความสัมพันธ์ระหว่างคําร้ อง
และทํานองโดยมาก มีความสัมพันธ์กับแบบ บรรจุ โน้ตทํานอง 1 โน้ตต่อ 1 คําร้อง มากที่สุ ดและมี
แบบบรรจุโน้ตทํานอง 2-3 โน้ต ต่อ 1 คําร้องในช่ วงท้ายของทํานองซึ่ งเป็ นท่อนส่ งเพื่ อเชื่อมต่อกับ
ทํานองถัดไปลักษณะเหมือนกันทั้งของช่ างซอชายและช่างซอหญิง
3) ทํานองละม้าย
ในการศึกษาวิเคราะห์ทํานองละม้ายพบว่า รู ปแบบของทํานองแบ่งออกเป็ น 2 ท่ อนได้แก่
ท่อน A ท่ อน และท่อน B เป็ นทํานองที่ จัดอยู่ในทํานองชุ ดทํานองตั้งเชี ยงใหม่ การใช้ทํานอง
ละม้ายนั้ น จะใช้ต่ อจากทํานองจะปุ กล่าวคื อเมื่อช่างซอขับซอในทํานองจะปุ ไปได้สักระยะหนึ่ ง
เนื้ อหาของเครื อซอเริ ่ มมีการโต้ตอบกันมากขึ้ นระหว่างช่างซอชายและหญิ ง ย ังผลให้ผู ้ชมเกิดความ
สนุ กสนาน ครื้ นเครงมากขึ้ นช่างซอจะเปลี่ยนจากทํานองจะปุ เข้าสู่ ทํานองละม้าย เพื่อให้ทํานองมี
ความสนุกสนานและกระชับมากยิ่งขึ้ น ส่ วนผู ้ ที่จะเป็ นฝ่ ายเริ่ มเปลี่ ยนเข้าทํานองละม้ายนั้ นตามแต่
ช่ างซอจะให้สั ญญาณต่อกัน การออกติดตามการขับซอของคณะทองสร้ อยรวมศิลป์ ผู้ วิจับพบว่ า
โดยมากช่างซอหญิงจะเป็ นผู้ เริ ่ มเข้าทํานองละม้าย ด้านระดับเสี ยงที่ใช้ในทํานองละม้ายพบว่า ช่ าง
ซอหญิงมีการใช้ระดั บเสียงที่แตกต่างกัน ระหว่ างท่อน A และท่อน B โดยท่อน A ภาพรวม
สามารถวิเคราะห์โครงสร้ างของกลุ่มเสี ยงเมื่อเทียบกับบันไดเสียงได้เป็ น ที มิกโซลิ เดียน โมด และ
ท่อน B สามารถวิเคราะห์ โครงสร้างบันไดเสียงได้เป็ น ที เนเจอรั ล ไมเนอร์ ส่ วนช่ างซอชายมี การ
เคลื่อนที่ของเสี ยงในท่อน A และ ท่อน B เหมือนกันสามารถวิเคราะห์โครงสร้างบันไดเสียงได้เป็ น
ฟาชาร์ ป โดเรี ยน โมด พิสัยเสี ยงที่วิเคราะห์ ในทํานองละม้ายพบว่าช่วงเสี ยงที่ช่างซอชาย และช่ าง
ซอหญิงใช้นั้ นจะอยู่ในช่วงเสี ยงคู่ 8 (1 Octave) แสดงเป็ นโน้ต ตัวอย่างได้ดังนี้
1. ช่วงเสี ยงช่างซอหญิง 2. ช่วงเสี ยงช่างซอชาย
ตัวอย่างที่ 6.7 ช่วงเสี ยงที่ใช้ขับซอในทํานองละม้าย