Page 251 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องอาจ อินทนิเวศ สรุป อภิปรายผลและข้อเสนอแนะ / 230
2) ทํานองจะปุ
ในการศึ กษาวิเคราะห์ทํานองจะปุพบว่า รู ปแบบของทํานองแบ่ งออกเป็ น 2 ท่อนได้แก่
ท่อน A ท่อน และท่อน B ซึ่ งตามประเพณีของการขับซอก่อนเข้าทํานองจะปุนั้ น เมื่อจบทํานองตั้ง
เชียงใหม่ ช่ างซอหญิงจะเป็ นผู ้ เริ่ มเกริ ่ นเข้าทํานองจะปุ โดยเรี ยกท่อนนี้ ว่า “รั บเข้าทํานองจะปุ ” ซึ่ ง
เป็ นรู ปแบบในทํานองจะปุท่อน B ต่ อจากนั้ นช่างซอชายจะต่อเข้าทํานองจะปุในท่อน A และท่ อน
B ช่างซอหญิงก็จะขับซอต่อในท่อน A และท่อน B เช่นกัน
ระดับเสี ยงที่ใช้พบว่า ช่ างซอชายมีการเคลื่ อนที่ของเสี ยงโดยภาพรวมสามารถวิเคราะห์
โครงสร้างของกลุ ่มเสี ยงเมื่อเที ยบกับบันไดเสี ยงได้เป็ น ฟาชาร์ป โดเรียน โมด และช่างซอหญิง
วิเคราะห์โครงสร้างบันไดเสี ยงได้เป็ น ที มิกโซลิเดี ยน โมด พิสัยเสี ยงที่วิเคราะห์ในทํานองจะปุ
พบว่าช่ วงเสี ยงที่ ช่ างซอใช้ทั้ งของช่ างซอชายและหญิ งมีความคล้ายคลึ งกับทํานองตั้ งเชียงใหม่
แสดงเป็ นโน้ ตตัวอย่างได้ดังนี้
1. ช่วงเสี ยงช่างซอชาย 2. ช่วงเสี ยงช่างซอหญิง
ตัวอย่างที่ 6.5 พิสัยของเสี ยงการขับซอในทํานองจะปุ
ช่ วงเสียงที่ช่ างซอชายและหญิ งใช้ในการขับซอในทํานองจะปุนั้ น มีการใช้ระดับเสี ยงตํ่าที่
เท่ากัน เพียงแต่ฝ่ ายช่างซอหญิงจะไม่ ลงเสียงตํ่ าบ่อยครั้ งนัก โดยมากจะอยู่ในช่วง คู่ 8 ของโน้ต B
ส่ วนการวิเคราะห์ เสี ยงหลักของแนวทํานองในทํานองจะปุนั้น ผู ้ วิจัยแยกนําเสนอการวิเคราะห์ ทีละ
ท่อนทํานอง โดยเสี ยงที่พบจัดอยู ่ในบันเสียงที่วิเคราะห์ตามประเด็นบันไดเสียง แต่เสี ยงหลักที่พบ
มากในทํานองจะปุที่ ช่ างซอใช้ตามการวิเคราะห์ พบว่ามี การใช้โน้ต 6 เสี ยงหลัก แสดงเป็ นโน้ต
ตัวอย่างได้ดังนี้
ตัวอย่างที่ 6.6 เสียงหลักของแนวทํานอง ในทํานองจะปุ
การวิเคราะห์ ลักษณะทิศทางการดําเนิ นทํานอง ผู ้ วิจัยได้วิเคราะห์ทิ ศทางความสั มพันธ์
ระหว่างทํานองการขับซอกับทํานองกลางของเสี ยงปี่ นําเสนอการวิเคราะห์ออกเป็ นทีละประโยค
แสดงจุ ดเริ่ มต้นวรรค จุ ดเชื่อมวรรค และจุดลงจบวรรค ในหนึ่ งประโยค เช่ นเดี ยวกันกับทํานอง