Page 250 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 229
ช่วงเสี ยงที่ช่างซอชายและหญิงใช้ในการขับซอในทํานองตั้งเชี ยงใหม่นั้ น มีการขึ้ นเสียงสู ง
ที่ใกล้เคียงกัน แต่หากวิ เคราะห์ดูจากโน้ตทํานองที่ใช้ขับซอจะอยู ่ในช่วงเสี ยง และคีย์เดียวกันกับปี่
และซึง โดยที่ช่ างซอชายจะมีระดับเสี ยงเดียวกันกับปี่ กลาง และช่างซอหญิงจะมีระดับเสี ยงเดียวกัน
กับปี่ ก้อย ระยะห่างของเสี ยงอยู่ในลักษณะของหนึ่ งเสี ยงทบ หรื อคู่ 8 (P8 / Octave) ในการ
วิเคราะห์เสี ยงหลักของแนวทํานองในทํานองตั้ งเชียงใหม่ นั้ น ผู้ วิจัยแยกนําเสนอการวิเคราะห์ทีละ
ท่อนทํานอง โดยเสี ยงที่พบจัดอยู่ในบันเสี ยงที่วิเคราะห์ตามประเด็นบันไดเสี ยง แสดงเป็ นโน้ต
ตัวอย่างได้ดังนี้
ตัวอย่างที่ 6.3 เสียงหลักของแนวทํานอง ของช่างซอชาย ทํานองตั้งเชียงใหม่
ตัวอย่างที่ 6.4 เสียงหลักของแนวทํานอง ของช่างซอหญิง ทํานองตั้งเชียงใหม่
ในประเด็ นการวิเคราะห์ลักษณะทิ ศทางการดําเนิ นทํานอง ผู ้ วิ จัยได้วิเคราะห์ ทิศทาง
ความสัมพันธ์ระหว่างทํานองการขับซอกับทํานองกลางของเสี ยงปี่ นําเสนอการวิ เคราะห์ออกเป็ นที
ละประโยค แสดงจุ ดเริ่ มต้นวรรค จุดเชื่อมวรรค และจุดลงจบวรรค ในหนึ่ งประโยค โดยภาพรวม
พบว่า การขับซอตามทํานองส่ วนใหญ่ช่ างซออาศัยเสียงปี่ เป็ นหลักในการยึดระดับเสี ยง มีระยะห่ าง
ของเสี ยงที่พบมากที่สุ ดคือ ขั้นคู่ชนิดเพอร์ เฟ็ ค โดยเฉพาะคู ่ P1 จะพบมากในจุดเริ่ มและจุดลงจบ
วรรคในแต่ ละประโยค ส่ วนการประดับประดาทํานอง ผู้วิจัยพบเทคนิคที่ช่ างซอใช้ในการขับซอ
พบจําแนกได้เป็ น 5 เทคนิ ค คือ เทคนิ คเหินเสี ยงขึ้นสู งแล้วลงเสี ยงตํ่าฮัมในลําคอ เทคนิคสะบัดเสียง
เทคนิ คเอื้อนเสี ยง เทคนิคการสั ่นเสี ยง และเทคนิคการพรมเสี ยง โดยแต่ละเทคนิคช่างซอมีการใช้ที่
คล้ายคลึงกัน ยกเว้นเทคนิคสะบัดเสี ยงขึ้ นหรือลงซึ่ งไม่ปรากฏการใช้เทคนิ คนี้ ในการขับซอของช่ าง
ซอหญิงแต่อย่างใด
ส่ วนการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างคําร้องและทํานอง พบว่าความสั มพันธ์ระหว่างคํา
ร้ องและทํานองโดยมาก มีความสัมพันธ์กับแบบ บรรจุโน้ตทํานอง 1 โน้ตต่อ 1 คําร้อง มากที่ สุ ด
และมี แบบบรรจุโน้ตทํานอง 2-3 โน้ต ต่ อ 1 คําร้ องในช่ วงท้ายของทํานองซึ่ งเป็ นท่อนส่ งเพื่ อ
เชื่อมต่ อกับทํานองถัดไปลักษณะเหมือนกั นทั้งของช่างซอชายและช่างซอหญิง