Page 225 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องอาจ อินทนิเวศ ลักษณะเฉพาะทางทํานองการขับซอ / 204
1) การเรี ยนการขับซอในสายของพ่ อครู ศรีทวน สอนน้อย
2) การประพันธ์เครื อซอ
3) การผสมผสานทํานองซอพื้นเมืองกับเนื้ อเพลงลูกทุ่ งลูกกรุ ง
5.3.2.1 การเรี ยนการขับซอในสายของพ่ อครูศรี ทวน สอนน้อย
ในการเรี ยนการขับซอเพื่อที่ จะเป็ นความรู้ที่ ได้ไปประกอบอาชีพการเป็ นช่างซอ ในสายของ
พ่อครูศรี ทวน สอนน้อย นั้ น มีธรรมเนียมปฏิ บัติ ที่พ่อครูยึดถือเป็ นสิ ่ งสําคัญในการที่บุคคลใดเข้ามา
ศึ กษารํ่ าเรี ยนการขับซออย่างจริ งจัง ซึ่ งผู้ ที่ เข้ามาศึกษาไม่ ใช่ว่าเข้ามาเรี ยนได้ทุกคน พ่อครูพิ จารณาดู
จากปฏิ ภาณ ไหวพริ บ สติปัญญา และความทุ ่มเท ตั้งใจศึ กษาอย่างจริ งจัง ของผู้ที่เข้ามาฝากตัวเป็ น
ศิ ษย์เป็ นสําคัญ เมื่ อได้เข้าเป็ นศิษย์แล้วพ่อครูให้ความรู ้ เทคนิคการขับซอ การประพันธ์เครือซอ การ
ปฏิ บัติ ตนเมื่ อเป็ นช่ างซอ และแนวคิ ด เจตคติ ที่ ดี ต่ างให้กับศิ ษย์โดยมิ ได้ปิ ดบั งแต่ อย่างใด
เปรี ยบเสมือนเป็ นลูกอี กคนหนึ่ งของพ่อครู ทีเดียว
ในการเข้ามาฝากตัวเป็ นศิษย์เพื่อรํ่ าเรี ยนการขับซอนั้ นมีขั้ นตอนการปฏิบัติ หลังจากที่ พ่อครู
รั บเข้าเป็ นศิษย์แล้ว ดังนี้
1) การขึ้ นขันตั้ ง
การขึ้ นขันตั้ ง ถือเป็ นพิธีกรรมสําคัญอย่างยิ ่งที่ช่ างซอทุกคนเมื่อเริ่ มฝึ กฝนการเรี ยนการขับ
ซอจะต้องพึงปฏิบัติ เพราะการขึ้ นขันตั้งเปรี ยบเสมือนว่า พ่อครู ยอมรับผู้เรี ยนเข้าเป็ นศิษย์ เพื่อศึ กษา
เล่ าเรี ยนวิ ชาการขับซอ อย่ างเป็ นทางการ และขันตั้งที่ ผู ้เรียนได้นํามาขึ้ นนั้ น เปรียบเสมื อนกับสิ ่ง
ศักดิ์ สิ ทธิ์ ของช่างซอที่ต้องดูแลรักษาไว้ จากการสัมภาษณ์นางคําเอ้ย ธิ เตจ๊ะ หรือ แม่ตุ ่ น ช่างซอคณะ
ทองร้ อยรวมศิ ลป์ ซึ่ งเป็ นศิษย์ในสายของพ่อครู ศรี ทวน ได้อธิ บายถึงสิ่งของต่างๆ ที่ใช้ประกอบใน
ขั้ นตั้ง ประกอบด้วย
- กรวย (สรวย) ดอกไม้ ธูป เทียน 8 กรวย
- กรวย (สรวย) หมากพลู 16 กรวย (แยกอย่างละ 8 กรวย)
- ผ้าขาว และผ้าแดง อย่างละ 1 ชิ ้น
- เสื่ อ หมอน 1 ชุ ด
- กระทงข้าวเปลือก 1 กระทง
- กระทงข้าวสาร 1 กระทง
- ข้าว กับข้าว เมี่ ยง เกลือ 1 ชุ ด
- ขิ ง ข่า ตะไคร้ 1 ชุ ด
- กล้วย 1 เครื อ
- มะพร้ าว 1 ทะลาย (คะแนง)