Page 86 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

66
3.3 ความเชื่อเกี่ยวกับเกวียน
ทางภาคเหนื อ ในเรื่องของความเชื่ อเกี่ยวกับเกวียนนั้นส่ วนใหญ่ ไม่มีความเชื่ อเกี่ยวกับเรื่ องของ
การทําเกวียนหรื อการใช้เกวียนเป็ นเรื่องเป็ นราว ส่วนใหญ่เมื่อทําขึ้ นมาแล้วก็จะใช้เลย ไม่ต้องมีการทําบุ ญ
หรื อฉลองเกวียนใหม่ จะมี บ้างก็เกี่ ยวกับการเขียนภาพ ลวดลาย ลงบนตาดหน้ า และ ตาดหลัง เป็ น
รู ปหม้อไหดอก หรือนาค หรื อช้าง เพื่อความเป็ นศิริ มงคล และความอุดมสมบู รณ์เท่านั้ น
3.4 ผลิตภัณฑ์ ที่ทําจากเกวียน
เกวียนในปั จจุ บันไม่ได้ใช้และถูกทิ้งไว้ตามบ้านเรื อนของผู ้ คน จึงมีพ่อค้าไปขอซื้อเพื่อ
นํามาซ่ อมแซมปรั บปรุ งให้มีสภาพดีขึ้ น แล้วขายต่อในลักษณะของเครื่ องประดับสนามตามสถานที่
ต่างๆ เช่ นโรงแรม รีสอร์ ท บ้านของผู ้ มีฐานะ ส่วนเกวียนเล่มใดไม่สามารถซ่ อมแซมได้ ก็ จะถูกถอด
ชิ้ นส่ วนมาดัดแปลงทําเป็ นเครื่ องเรื อน เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ทํ าเป็ นศาลานั่ งเล่น หรื อนํามาทํ าเป็ น
ส่ วนประกอบของบ้าน เช่นทําหน้าต่าง รั้ ว เป็ นต้น สําหรับแหล่งผลิตเครื่ องไม้จากเกวียนที่พบอยู่ที่
บ้านโป่ งศรี อําเภอเมือง จังหวัดแพร่ อีกแห่งหนึ่ ง คือ ตําบลมะเขือแจ้ อําเภอเมื อง จังหวัดลําพูน
อภิปรายผล
จากการที่คณะผู้ วิจัยได้ทําการศึกษาเกี่ยวกับภู มิปั ญญาการทําเกวียนในเขตภาคเหนือตอนบน โดย
ภาพรวมสามารถสรุ ปประเด็นที่ได้จากการศึกษาไว้ดังนี้
ประเด็นแรก การใช้เกวียนในปั จจุบันเพื่อเป็ นยานพาหนะขนสิ่งของ หรื อใช้ในการเดิ นทางนั้ นมี
เหลืออยู่น้อยมาก ส่ วนใหญ่ จะพบในเขตชนบทที่ห่ างไกล เหตุผลเพราะว่าการขนส่ งหรือเดินทางด้วย
รถยนต์จะสามารถขนส่ งได้ในปริ มาณที่มากและสะดวกรวดเร็ วกว่า ขณะเดี ยวกันการทําถนนเข้าไป
ย ังชุมชนต่ างๆของภาครั ฐมี มากและทั่วถึ งขึ้ น รวมทั้ งการนําสิ ่ งอุ ปโภคขั้ นพื้ นฐาน เช่น ไฟฟ้ า
นํ้ าประปา เข้าไปทําให้ชุ มชนมีความเจริ ญขึ้ นในทุกด้ าน ยิ ่งทําให้การติดต่ อระหว่างชุ มชนมีมาก
การใช้รถยนต์ในการขนส่ งก็ยิ ่งมีความสําคัญยิ่งขึ้น บทบาทความจําเป็ นในการใช้เกวียนก็ลดลงไป
เรื่ อยๆ องค์ความรู ้ในการทําและซ่อมแซมเกวียนก็เริ่ มสู ญหายไปตามกาลเวลาและจํานวนของช่างที่
ล้มหายตายจากไป จนเมื่อคณะผู้วิจัยลงภาคสนามเพื่อสื บค้นข้อมูลทําให้ทราบว่า ช่ างส่วนใหญ่
เสี ยชีวิตแล้ว ช่ างที่ย ังมี ชีวิตอยู่ก็มีจํานวนน้อยมากดังที่ได้กล่าวไว้ในบทที่ 4 แล้ว และนับวันก็จะ
ค่ อยหมดไป จึงมี ความจําเป็ นที่จะต้องศึ กษาข้อมูลเหล่ านี้ ไว้ไม่ ให้สู ญไป คณะผู ้วิจัยจึ งพยายาม
รวบรวมไว้ให้เป็ นระบบและให้มากที่สุ ด แต่อย่ างไรก็ดี เทคนิ คในการทํา การประกอบก็เป็ นสิ่ งที่
คณะผู ้ วิจัยอาจรวบรวมไว้ไม่ได้ ชัดเจนนัก หากเป็ นไปได้ก็ น่าที่จะเชิ ญนักวิชาการที่มีความรู ้ในทาง
ช่ าง เช่ น อาจารย์ทางวิศวกรรม อาจารย์ ทางช่ าง หรื อผู ้รู้ ทางช่ าง เข้าไปศึกษาด้ วยก็จะช่วยให้
สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้เหล่ านั้ นได้อย่างสมบู รณ์มากขึ้ น
ประเด็นถัดมาที่ได้จากการลงไปศึกษาในครั้ งนี้ พบว่าย ังมีช่างบางท่านที่ ย ังใช้ความรู ้ที่ มีอยู ่
ผลิ ตเกวียนออกมาจําหน่ายโดยเปลี่ยนไปทําให้มีขนาดเล็กลงเพื่อใช้เป็ นเครื่ องประดับบ้าน หรื อเป็ น