Page 77 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

57
รู ปที่ 50 การฮ้องขวัญของทางภาคเหนื อ
จากที่กล่ าวมาสรุ ปได้ว่า ความเชื่ อเกี่ยวกับเรื่ องเกวียนทางภาคเหนือนั้ นไม่ชัดเจนเหมือนกับทาง
ภาคอีสาน ชาวบ้านคงใช้เกวี ยนในลักษณะเป็ นพาหนะขนสิ่ งของเท่านั้ น
3.4 ผลิตภัณฑ์ ที่ทําจากเกวียน
ในสมัยก่อนเกวี ยนจะถูกใช้มากในช่ วงฤดูการทํานาและเก็ บเกี่ ยว โดยใช้เป็ นพาหนะที่
บรรทุ กสัมภาระต่ างๆตั้ งแต่ต้นฤดู ทํานา ไปย ังห้ างนา และบรรทุ กผลผลิตนําไปเก็บที่ ยุ้งข้าว
ตลอดจนขนสัมภาระจากห้างนากลับสู่เรื อน เมื่ อฤดูกาลเก็บเกี่ ยวสิ้ นสุ ดลง หากมีความจําเป็ นต้อง
เดินทางไกล เกวียนจะถูกใส่ ประทุน เป็ นที่ กันแดดบังลม กันฝน เมื่อถึงตอนเย็นหยุดพักการเดินทาง
ใต้ท้องเกวียนจะถู กใช้เป็ นที่ ทําอาหาร บางครั้ งอาจมีการถอดตัวเรื อน และประทุ นออกเพื่อใช้
บรรทุกผลผลิ ตหรื อท่อนไม้ยาวๆจํานวนมาก
แต่ในปัจจุ บัน เกวียนถูกใช้ ในการขนส่งและเดิ นทางน้อยลงมาก สามารถพบเห็นได้เฉพาะ
ในชนบทที่ห่ างไกล ไม่ มีถนนหนทางเท่านั้ น เนื่องจากรถยนต์มามีบทบาทสําคัญแทนที่ เพราะ
เดินทางได้เร็วกว่า บรรทุ กของได้มากกว่ า สะดวกสบายกว่า เกวียนจึงถูกทิ้งไว้ตามบ้านเรื อนของ
ผู ้ คน และได้ มีพ่อค้าไปขอซื้ อเพื่อนํามาซ่ อมแซมปรับปรุงให้มีสภาพดีขึ้ น แล้วขายต่ อในลักษณะ
ของเครื่ องประดับสนามตามสถานที่ต่างๆ เช่ นโรงแรม รี สอร์ท บ้านของผู ้ มีฐานะ และผู้ที่รั กการ
สะสมเกวียนทั้งหลาย ส่ วนเกวียนเล่มใดไม่สามารถซ่อมแซมได้ ก็จะถูกถอดชิ้นส่ วนมาดัดแปลงทํา
เป็ นเครื่ องเรื อน เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ทําเป็ นศาลานั่งเล่น หรื อนํามาทําเป็ นส่ วนประกอบของบ้าน เช่นทํา
หน้าต่าง รั้ ว เป็ นต้น
จากการที่คณะผู ้ วิจัยได้ลงภาคสนามเพื่อทําการสํารวจ พบว่ ามีแหล่งผลิตเครื่ องไม้อยู่ที่บ้าน
โป่ งศรี อําเภอเมือง จังหวัดแพร่ โดยเป็ นแหล่งแปรรู ปเกวี ยนโบราณเพื่อทําเป็ นเครื่องไม้ประดับ
บ้านในรู ปแบบอื่ นๆ เช่ น นําล้อเกวียนมาประดับรั้ วบ้าน ทําเป็ นศาลา เป็ นต้น แต่ไม่ใช่ เป็ นแหล่ง
ผลิตเกวียนแต่ ดั้ งเดิ ม เพี ยงแต่ไปซื้ อเกวียนจากที่ อื่นมาแปรรู ปเท่านั้ น และย ังได้ทราบข้อมู ลจาก
พระภิกษุในวัดโป่ งศรี ว่าบริเวณนี้ เป็ นแหล่งทําทองมาแต่โบราณ ส่ วนเครื่ องเงิ นและเครื่ องไม้นั้ น
มาเริ ่มทํากันในภายหลัง
ต่อมาทางคณะผู ้ วิจัยได้ติดตามไปสอบถามข้อมูลที่ ร้านไส้ อั่ วเตาดิน อําเภอเด่ นชัย ซึ่ งเป็ นร้าน