Page 67 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

48
ตํานานความเชื่ อ เรื่องพญานาคมี มาก่อนนานมาก น่ าจะมี มาก่อนการเกิ ด1 พุทธศาสนา1 จากการ
สื บค้น
พบว่าน่ าจะมีต้นกําเนิดมาจากอินเดียตอนใต้ เนื่ องจากภูมิประเทศแถบนี้ เป็ นป่ าเขาจึงทําให้มีงูอยู่ชุกชุ ม
และด้วยเหตุที่งูเป็ นสั ตว์ที่มีพิษร้ ายแรง งูจึงเป็ นสั ตว์ที่มนุษย์ให้การนับถื อว่ามี อํานาจ ชาวอินเดียใต้จึง
นับถือ1 งู
1 มี นิ ยายหลายเรื่ องเล่ าถึงพญานาค โดยเฉพาะใน มหากาพย์1 มหาภารตะ1 ซึ่ งถื อว่า พญานาคเป็ น
ปรปั กษ์ของ1 พญาครุฑ1 ส่ วนในตํานาน1 พุทธประวัต ิ
1 ก็เล่าถึ งพญานาคไว้หลายครั้ งด้วยกัน
ในเอเชี ยตะวันออกเฉียงใต้ย ังมีตํานานเรื่องพญานาคอย่างแพร่ หลาย ชาวบ้านในภูมิภาคนี้ มัก
เชื่ อกันว่าพญานาคอาศัยอยู่ใน 1 แม่นํ้ าโขง 1 หรื อเมืองบาดาล และเชื่ อกันว่าเคยมีคนเคยพบรอย
พญานาคขึ้ นมาใน1วันออกพรรษา1 โดยจะมีลักษณะคล้ายรอยของงูขนาดใหญ่ และเมื่อไปเล่ นนํ้ าใน
แม่นํ้ าโขงควรยกมื อไหว้เพื่อเป็ นการสักการะสิ่งศักดิ์ สิ ทธิ์
รูปที่ 42 พญานาค ซ้าย บนตาดหน้าของเกวียนขวา รูปปั้ นพญานาค
หน้าวิหาร กลาง(2 ภาพ) บันไดนาคหน้าวัดพระธาตุดอยสุเทพ
ลักษณะของพญานาคตามความเชื่ อในแต่ละภูมิภาคจะแตกต่ างกันไป แต่พื ้นฐานคือพญานาค
นั้นมีลักษณะเป็ นงู ตัวใหญ่ มีหงอนสี ทองและตาสี แดง เกล็ดเหมือนปลามีหลายสี แตกต่างกันไปตาม
บารมี บ้างก็มีสี เขียว บ้างก็มีสี ดํา หรือบ้างก็มี 7 สี และที่สําคัญคือนาคตระกูลธรรมดาจะมีเศี ยรเดียว
แต่ตระกูลที่ สู งขึ้นไปนั้ นจะมีสามเศี ยร ห้าเศียร เจ็ดเศี ยรและเก้าเศียร
พญานาค หรื อ มังกร ในตํานานของชาวตะวันตก ถือว่าเป็ นตัวแทนของกิเลส ความชั ่วร้ าย
ตรงข้ามกับชาวตะวันออก ที่ถื อว่า งูใหญ่ พญานาค มังกร เป็ นสิ ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ พลังอํานาจ ชาวฮินดูถือ
ว่า พญานาคเป็ นผู ้ ใกล้ชิ ดกับเทพองค์ต่างๆ เป็ นเทพเจ้าแห่ งนํ้ า เช่น อนันตนาคราช ที่เป็ นบัลลังก์
ของพระนารายณ์และตรงกับความเชื่อของลั ทธิพราหมณ์ที่เชื่ อว่ า นาค เป็ นเทพแห่ งนํ้ า เช่ นปี นี้
นาค ให้นํ้ า 1 ตัว แปลว่า นํ้ าจะมาก จะท่วมที่ทําการเกษตร ไร่นา ถ้าปี ไหน นาคให้ นํ้ า 7 ตัว นํ้ าจะ
น้อย ตัวเลขนาคให้นํ้ าจะกลับกันกับเหตุ การณ์ เนื่ องจาก ถ้านาคให้ นํ้ า 7 ตัว นํ้ าจะน้อยเพราะนาค
กลื นนํ้าไว้
พญานาค มีคุ ณสมบัติ พิเศษ คือ สามารถแปลงกายเป็ นคนได้ เช่นคราวที่ แปลงเป็ นคนมาขอ
บวชกับพระพุ ทธเจ้า ในหนังสื อไตรภู มิพระร่วงกล่าวถึงนาคที่ ชื่ อ ถลชะ ที่แปลว่า เกิ ดบนบก จีง
เนรมิ ตกายได้เฉพาะบนบก และนาคชื่ อ ชลชะ แปลว่ า เกิดจากนํ้ า จะเนรมิ ตกายได้เฉพาะในนํ้ า