Page 56 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

37
หลังจากประกอบล้อทั้ งสองข้างเสร็ จแล้วก็จะนําส่วน เพลา หรื อแก๋ นล้อ ซึ่ งทําจากเหล็ กตันมา
สอดเข้าที่กลางดุมล้อจนทะลุออกมาทางด้านนอก แล้วขัดด้วย แซ่ ซึ่ งทําจากเหล็กเช่นกัน ส่ วนด้านใน
จะนํา กะหลก หรื อ กะโปก ที่ทําจากไม้เนื้ อแข็งมาประกบกับเพลาแล้วใช้เหล็กรัดเพื่อยึดให้แน่น ดังรูป
ที่ 29 จากนั้ นจึงนํา กันจั๊ ก หรือ ทูบ มาวางบนกะหลก แล้วนํา กุ๊มจ๊ าง หรือ แท่นช้ าง มาวางทับอีกที แล้ว
จึงยึดทั้งหมดด้วยสลักไม้ให้แน่นหนาแข็งแรง
รู ปที่ 29 การประกอบล้อเข้ากับแก๋ นล้อ
ซ้ ายบน การสอดเพลาเข้าล้อทั้ งสองข้าง ซ้ ายล่างและกลาง ใช้เหล็กรัดด้านในเพลาเข้ากับกะหลก
เพื่ อยึดให้แน่ น ขวาบนและขวาล่าง แซ่ที่ใช้ขัดเพลาด้านนอกของล้อ
หลังจากประกอบส่ วนนี้ เรี ยบร้อยแล้ว เกวียนก็มีความสมบูรณ์ในระดับหนึ่ งซึ่ งสามารถนํ าไปใช้งาน
ได้ เพราะเกวียนเองสามารถใช้ในงานด้านต่างๆได้หลายรูปแบบเช่ นบรรทุกฟางข้าวซึ่ งไม่สามารถใช้ตัวเรื อนได้
ก็จะถอดตั วเรือนออกแต่ เพื่อไม่ให้ฟางข้าวหล่นก็ จะใส่ไม้ลงในส่ วน กุ๊ มจ๊าง ที่เรี ยกว่า ไม้ หลักกา ซึ่ งทําจาก
ลําไม้ไผ่ หรื อไม้เนื้ อแข็งก็ได้โดยนําไม้หลักกาเสี ยบลงในแนวตั้งฉากบน กุ๊ มจ๊าง ที่เจาะรู ไว้แล้วและอาจมี
รู ปที่ 30 การใช้เกวียนบรรทุ กสิ่ งของโดยไม่ใช้เรื อนเกวียน
ซ้าย การขนไม้ซุง กลางบน กลางล่ าง ไม้หลักกาช่วยในการขนฟื นหรื อฟางให้ได้จํานวนมาก ขวาบน
การขนฟางข้าวได้มากและสู งขึ้ นโดยใช้ไม้หลักกาช่วย ขวาล่าง แพ ช่วยเพิ ่มพื้นที่ในการขนฟาง
ไม้ หลักกา
แพ