Page 41 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

22
คณะผู ้ วิ จัยได้ไปทําการสํ ารวจที่ อําเภอสั นกําแพงและได้ พบคุณกําจัด อะติ ยะ อายุ 48 ปี อยู่
บ้านเลขที่ 106หมู่ 4 ตําบลแม่ทา อําเภอ แม่ออนซึ่ งเป็ นหมอดินอยู่ที่ บ้านเปาสามขา อําเภอสั นกําแพง ซึ่ งมี
ความรู้เกี่ ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นและเกวียนพื้นบ้านได้ให้ข้อมู ลว่าพื้ นที่นี้ มีการใช้เกวียนเช่ นกันแต่เลิ กใช้
ไปนานแล้ว และเนื่ องจากมีเขตติดต่ อกับจังหวัดลําพูน เกวียนส่ วนใหญ่จึงมักนํามาจากลําพูนเป็ นส่ วนใหญ่
สําหรับจังหวัดเชียงรายคณะผู้วิจัยได้ทําการสํารวจแล้วพบว่าปัจจุ บันไม่ ใช้เกวี ยนกันแล้ว
ในเขตอําเภอต่างๆ มีเพี ยงบริเวณเขตอําเภอพานเท่านั้นที่เคยมีการใช้อยู ่ เพราะย ังพบช่ างที่สามารถ
ซ่อมแซมเกวียนได้ แต่ปัจจุ บันเปลี่ยนอาชี พมาเป็ นช่างซ่ อมมอเตอร์ ไซค์แล้ว คือ คุ ณแก้ว ประพงษ์
อายุ 77 ปี อยู ่ บ้านเลขที่ 512 หมู่ 17 ตําบลเมืองพาน อําเภอพาน จังหวัดเชี ยงราย ซึ่ งได้เล่าให้ฟั งว่า
เกวียนที่ ใช้ในเขตนี้ ส่ วนใหญ่จะใช้ขนผลผลิตทางการเกษตรแต่ เมื่อมี รถยนต์เข้ามาก็ทําให้เกวียน
หมดบทบาทไปในที่สุ ด
ส่ วนในจังหวัดแม่ฮ่องสอนคณะผู ้ วิจัยได้สํารวจพบว่าย ังมีการใช้เกวี ยนอยู่บ้างเนื่องจากพื้ นที่
ส่ วนใหญ่เป็ นภูเขาการเดิ นทางค่ อนข้างยากลําบาก และพบช่ างที่ สามารถทําเกวียนและซ่ อมแซม
เกวียนได้อยู่ ในเขตอําเภอต่างๆ ทั้ งในเขตอําเภอ เมือง อําเภอปาย และอําเภอแม่ สะเรียง ได้แก่
ในเขตอําเภอแม่สะเรี ยง ได้พบช่างที่สามารถซ่ อมแซมเกวียนได้ คื อ ช่างทอง โพธิ์ สุ วรรณ อายุ
74 ปี อยู่บ้านเลขที่ 294 หมู่ 2 ถนนแม่สะเรียง อําเภอแม่ สะเรี ยง ปัจจุบันมีอาชีพเป็ นช่างเหล็ก แต่เดิมก็
รั บซ่อมเกวี ยนโดยชิ้ นส่ วนอะไหล่พวกล้อกับเพลาของเกวียนจะนําเข้ามาจากพม่าทางเขตติดต่ อที่
อําเภอขุนยวม ส่ วนตัวเรื อนจะหาไม้ในท้องที่ทําขึ้ นเอง และอีกแหล่ งที่ ได้เกวี ยนมาคือจากจังหวัด
ลําปาง ซึ่ งมักเรียกกันว่า ล้อละกอน (ชื่อเดิ มของจังหวัดลําปางในสมัยก่อนจะเรี ยกเวี ยงละกอน หรื อ
เวี ยงละคร) และช่างทอง ย ังเล่าให้ ฟั งว่าในการใช้เกวียนเดิ นทางจะเดินทางกันแต่ เช้ามื ด จนถึงช่ วง
กลางวัน ช่วงบ่ายจะต้องหยุดให้วัวต่างเกวียนพัก ไม่เช่นนั้ นวัวอาจตายได้
รูปที่ 11 เกวียนที่อินทนนท์ริเวอร์ ไซด์รี สอร์ท และ พ่ออุ๊ยใจคํา ตาปัญโญ
รูปที่ 12
ช่างทอง โพธิ์ สุ วรรณ ถนนแม่ สะเรียง
อําเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
ช่างจู คงแก้ว บ้านทุ่งแล้ง ตําบลแม่คง
อําเภอแม่สะเรี ยง จังหวัดแม่ฮ่องสอน