Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

67
21 กรกฎาคม 2550
ในเขต อ.แม่วางนั ้ น อุ๊ ยใจคํา ตาปั ญโญ ถือได้ว่าเป็ นปราชญ์ ภูมิปั ญญาพื ้ นบ้ านล้ านนาที่
สํ าคัญ จากการสอบถามความรู้ เกี่ยวกับเกวี ยนทําให้ ได้ทราบว่ า จังหวัดเชียงใหม่นั ้ นไม่ มีสล่าผลิต
เกวียนอยู่เลย ต้ องสั่งซื ้ อจากที่อื่ น โดยคนเชียงใหม่จะซื ้ อเกวียนมาจาก จ.ลํ าพูน ทางบ้ านแจ๋ม อ.ลี ้
และมีที่ จ.ลําปาง เรียกว่าล้ อเวียงละกอนหรื อเวี ยงละคร ในการซื ้ อเกวียนนั ้ น คนทางเชียงใหม่ก็จะ
เดินทางโดยเอางัวหรื อวัวไปด้วย เมื่อซื ้ อได้ แล้วก็จะเอาวัวนั ้ นเทียมเกวียนกลับมา
นอกจากนี ้ พ่ออุ๊ ยยั งได้ ให้ ความรู้ เพิ่มเติมอี กว่า ล้ อหรือเกวี ยนของคนล้ านนาแต่เดิ มจริงๆ
นั ้ น เกิดจากการตัดไม้ เป็ นท่ อนคล้ ายเขียง แล้ วเอามาเข้ าล้ อทั ้ งอัน ไม่มีการทําซี่ในลักษณะที่ เป็ น
ล้อตัน ต่อมาได้ เห็นแบบอย่างเกวียนทางภาคกลางและเห็นความสวยงามจึงได้ เริ่มมีการทําฝั กขาม
และใส่ซี่ล้ อเข้าไป กลายเป็ นเกวียนที่ เห็นอย่างในปั จจุบัน
บ้ านเปาสามขา อ.สันกําแพง จ.เชี ยงใหม่
บ้ านเปาสามขา อ.สันกํ าแพง มีหมอดิ นซึ่งมีความรู้ เกี่ยวกับภูมิปั ญญาท้ องถิ่นและเกวียน
พื ้ นบ้าน ซึ่งให้ ข้ อมูลว่ าพื ้ นที่นี ้ มี การใช้ เกวียนเช่นกันแต่ เลิกใช้ ไปนานแล้ ว จึงได้ ขอที่ อยู่สํ าหรับ
ติดต่อไว้
กําจัด อะติยะ 106 หมู่ 4 ต.แม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่ 50130 (087-1759670)
อ.เสริมงาม จ.ลําปาง
พ่อใจ ใจยะธิ บ้ านดงหนองจอก ต.เสริ มซ้าย อ.เสริ มงาม ทราบในเบื ้ องต้ นว่าเคยผลิต
เกวียนหรื อซ่ อมเกวียนมาก่อน แต่ยังไม่ได้ พบพ่อใจ จึงได้ขอหมายเลขโทรศั พท์ของนายเดโชซึ่งเป็ น
หลานเพื่ อติดต่ อขอข้อมูลในภายหลัง (085-6230514)
อุ๊ ยเป็ ง ใจกันทา 101/1 บ้านนาไผ่ ต.เสริมซ้ าย อ.เสริ มงาม ได้ ข้ อมูลว่ าเป็ นสล่าทํ าเกวียน
แต่ เลิกการผลิ ตไปแล้ ว เนื่องจากไม่ มี แหล่งไม้ และไม่ มีผู้ นิยมใช้ เกวี ยนมานานแล้ ว เครื่ องมื อ
เครื่ องใช้ เหลือมีอยู่ไม่ มากนัก บางอย่างไม่ได้ นําออกมาใช้ ทําให้ สูญหายไปบ้ าง แต่ยังสามารถให้
ความรู้ เกี่ยวกับการผลิตเกวียนได้ จึ งได้ ขอหมายเลขโทรศัพท์ของนายมูล ซึ่งเป็ นเพื่อนบ้านสําหรั บ
ติดต่อขอข้ อมูลอีกครั ้ งหนึ่ง (087-1935897)
อุ๊ ยก๋อง ใหม่ ทํา อายุ 86 ปี บ้ านท่าโป่ ง ต.เสริ มซ้ าย อ.เสริ มงาม เดิมเป็ นพ่ อหลวงของที่นี่
เป็ นสล่าทํ าเกวียนและยังคงถ่ ายทอดความรู้ ให้ กับลู กและหลาน ทํ าให้ ยังคงมีสล่าผู้ มี ความรู้
เกี่ยวกับเกวี ยนสื บทอดต่อกันมาอยู่ สําหรับเครื่ องมือเครื่ องใช้ และชิ ้ นส่วนของเกวียนบางอย่าง
นั ้ นอุ๊ ยยังคงเก็ บรักษาเอาไว้ แต่ไม่ มีการผลิตเพิ่มขึ ้ นอี กเนื่องจากไม่ มีไม้ มากพอและไม่ คุ้ มทุ นต่อ
การสร้ าง ซึ่งแหล่งข้ อมูลนี ้ ยังมีผู้ ที่สามารถอธิบายองค์ ความรู้ เกี่ยวกับเกวี ยนได้ อยู่มากจึงน่าจะเป็ น