Page 92 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

74
เขมรจากเมืองยโศธรปุ ระไปย ังเกาะแกร์ ชั่วระยะเวลาหนึ่ ง อันสื บเนื่ องจากพระเจ้าชัยวรมันที่ 4
ทรงแย่งราชสมบัติ จากราชนัดดาของพระองค์ ผู ้ ซึ่ งมีสิ ทธิ์ ในการสื บราชสมบัติ ต่อจากพระเจ้ายโศวร
มันที่ 1
2.5 ศิ ลปะแบบแปรรูป (Pre Rup Style) พ.ศ. 1490– ราว พ.ศ.1510 ศิลปะแบบ
แปรรูปถูกกําหนดขึ้ นจากชื่อของปราสาทแปรรู ป ซึ่ งพระเจ้าราเชนทรวรมันทรงสร้างขึ้ นในปี พ.ศ.
1504 ในแถบบริเวณเมื องยโศธรปุ ระ หรือเมื องพระนครหลังจากที่พระเจ้าราเชนทรวรมันซึ่ งทรง
เป็ นราชนัดดาของพระเจ้ ายโศวรมันที่ 1 เสด็จขึ้นครองราชย์ และทรงย ้ายราชธานี จากโฉกครรยาร์
(เกาะแกร์ ) กลับมาย ังเมื องยโศธรปุระอี กวาระหนึ่ ง
ดังนั้ นนักวิ ชาการชาวฝรั่ งเศสจึ งเลือกใช้ปราสาทแปรรู ปที่พระองค์ทรงสร้าง
ขึ้ น เป็ นตัวแทนของศิ ลปกรรมในช่วงระยะเวลานี้ ซึ่ งอยู่ในรั ชกาลของพระเจ้ าราเชนทรวรมัน
ปราสาทที่สําคัญในศิลปะแบบแปรรู ป คือ ปราสาทแม่บุ ญตะวันออก (Mebon oriental) (พ.ศ.1495)
ปราสาทแปรรู ป (Pre Rup) (พ.ศ. 1504) ปราสาทเบงเวียน (Being Vein) (พ.ศ. 1489) และ
ปราสาทบัทชุ ม (Bat Chum) (พ.ศ. 1496) เป็ นต้น
2.6 ศิ ลปะแบบบันทายศรี (Banteary Srei Style) พ.ศ.1510– ราว พ.ศ. 1545
นักวิชาการชาวฝรั่งเศสได้นิ ยามศิลปะแบบบันทายศรี ตามชื่ อของปราสาทบันทายศรี ซึ่ งพราหมณ์
ย ัชญวราหะ (Yajanvaraha) ผู้ซึ่ งเป็ นราชปุโรหิ ตของพระเจ้าชัยวรมันที่ 5 ได้สร้ างขึ้ นถวายแด่ พระ
ศิวะนอกเมื องยโศธรปุระ เนื่ องจากได้ค้นพบศิลาจารึกซึ่ งสร้างพร้อมกับปราสาท ซึ่ งให้ศักราชที่
แน่นนอนในการสร้ างปราสาทแห่ งนี้ จึงทําให้นักวิชาการชาวฝรั ่งเศสสามารถกําหนดอายุของศิลปะ
แบบบันทายศรีได้อย่างแน่นอนว่าเริ ่มสร้ างขึ้นในปี พ.ศ. 1510
ดังนั้ นปราสาทบันทายศรี จึงเป็ นสัญลักษณ์ ของศิลปกรรมในสมัยนี้ ซึ่ งตรงกับ
รั ชกาลของพระเจ้าชัยวรมันที่ 5 ในศิลปะแบบบันทายศรี มีปราสาทที่สํ าคัญคือ ปราสาทบันทายศรี
(พ.ศ. 1510) ปราสาทเสลา (Prasat Sralao) ปราสาทหลังเล็กของปราสาทเกลียงหลังเหนื อ (Kleang)
เป็ นหลัก
2.7 ศิ ลปะแบบประตูพระราชวังหลวง ราว พ.ศ. 1550 – ราว พ.ศ. 1600 แต่ เดิ ม
นักวิชาการชาวฝรั ่ งเศสได้เรี ยกว่า ศิลปะแบบเกลี ยง ตามชื่อของสถาปั ตยกรรมรู ปสี่ เหลี่ยมผื นผ้า
สองหลังของปราสาทเกลียง ซึ่ งสร้ างด้วยศิ ลาทราย และหันหน้าไปสู่ ลานในพระราชวังหลวงที่
เมื องยโสธรปุระ ศิลปะแบบเกลียงนี้ แต่ เดิ มนักวิชาการชาวฝรั่งเศสกําหนดให้อยู่ร่ วมสมัยเดียวกับ
ศิลปะแบบบันทายศรี ในรั ชกาลของพระเจ้าชัยวรมันที่ 5 มีข้อแตกต่างว่าศิลปะแบบเกลี ยงเจริ ญ
ขึ้นภายนอกราชธานี ที่ปราสาทบันทายศรี ด้วยเหตุที่ ปราสาทเกลียงสองหลังได้สร้ างขึ้ นในระยะนี้
จึงทําให้ นักวิชาการชาวฝรั่งเศสได้ใช้อาคารดังกล่าวนี้ เป็ นตัวแทนของศิลปะแบบเกลี ยงอันตรงกับ