73
เทวาลั
ยที่
สร้
างขึ
้
นในระยะเวลานี
้
ศิ
ลปะแบบกุ
เลนคงสร้
างขึ
้
นในช่
วงปลายรั
ชกาลของพระเจ้
าชั
ยวร
มั
นที่
2 ผู
้
เสด็
จกลั
บมาจากแคว้
นจาวกะ เพื่
อมาทรงกู
้
เอกราชของอาณาจั
กรเขมร ให้
พ้
นจากอํ
านาจ
ของผู
้
ยึ
ดครองและทรงรวบรวมแคว้
นเจนละบกและเจนละนํ
้
าให้
เป็
นอั
นหนึ
่
งอั
นเดี
ยวกั
น ในสมั
ยนี
้
อาณาจั
กรเขมรได้
รั
บการสถาปนาขึ
้
นอย่
างมั
่
นคงทางตอนใต้
ของเทื
อกเขาดงเร็
กลงมา ภายใต้
ระบบ
เทวราชที่
พระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
2 ทรงสถาปนาขึ
้
น
อย่
างไรก็
ตามศิ
ลปะแบบกุ
เลนนี
้
ย ั
งได้
สื
บต่
อลงไปจนถึ
งรั
ชกาลของพระเจ้
าชั
ยวรมั
น
ที่
3 ด้
วย ปราสาทในศิ
ลปะแบบกุ
เลนที่
สํ
าคั
ญคื
อ ปราสาทหลั
งเหนื
อของปราสาทไพร (Prasat
Prei) ปราสาทสมโบร์
หมู
่
กลางหลั
งที่
1 ปราสาทดํ
าไรกราบ (Damrei Slap) ปราสาทโอพอง (O
Pong) ปราสาทกทิ
งสลั
บ (Khting Slap) ปราสาทรู
ปอารั
กษ์
(Rup Arak) ปราสาทถมอดอป (Thma
Dap) ปราสาทโกกี
(Koki) ปราสาทกระหั
ม (Kraham) ปราสาทเนี
ยกตา (Neak Ta) และปราสาท
หลั
งกลางของปราสาทตระพั
งพง (Trapeang Pong) เป็
นต้
น
2.2 ศิ
ลปะแบบพระโค (Preah Ko Style) ราว พ.ศ. 1420 - หลั
ง พ.ศ. 1436 ศิ
ลปะ
แบบพระโคได้
รั
บการขนานนามตามชื่
อของปราสาทพระโค ซึ
่
งพระเจ้
าอิ
นทรวรมั
นที่
1 ทรงสร้
าง
ขึ
้
นเมื่
อ พ.ศ. 1422 บริ
เวณเมื
องหริ
หราลั
ย (หมู
่
บ้
านร่
อลั ่
วในปั
จจุ
บั
น) เพื่
อประดิ
ษฐานเทวรู
ปฉลอง
พระองค์
ของบรรพบุ
รุ
ษและบรรพสตรี
ในรู
ปของพระศิ
วะและพระเทวี
ปราสาทพระโคนี
้
เป็
น
ตั
วแทนของศิ
ลปกรรมในช่
วงเวลานี
้
อั
นตรงกั
บรั
ชกาลของพระเจ้
าอิ
นทรวมั
นที่
1 ปราสาทที่
สํ
าคั
ญ
ในศิ
ลปะพระโค ได้
แก่
ปราสาทอกโป A และ B (Kok Po) ปราสาทพระโค (Preah Ko) (พ.ศ.
1422) ปราสาทบากอง (Bakong) (พ.ศ. 1424) ปราสาทโลเลย (Lolei) (พ.ศ. 1436) เป็
นอาทิ
2.3 ศิ
ลปะแบบบาแค๊
ง (Bakheng Style) หลั
ง พ.ศ. 1436 – ราว พ.ศ. 1470 ศิ
ลปะ
บาแค็
งนี
้
นั
กวิ
ชาการชาวฝรั ่
งเศสได้
นิ
ยามตามชื่
อปราสาทพนมบาแค็
ง ซึ
่
งพระเจ้
ายโศวรมั
นที่
1
ทรงสร้
างเพื่
อประดิ
ษฐานเทวราชในลั
กษณะของศิ
วลึ
งค์
นามยโศธเรศวร (Yacodharevara) บริ
เวณ
กลางเมื
องยโศธรปุ
ระ หรื
อเมื
องพระนครที่
พระองค์
ทรงสถาปนาขึ
้
นเป็
นราชธานี
ของอาณาจั
กร
เขมรในราวกลางพุ
ทธศตวรรษที่
15
ด้
วยเหตุ
นี
้
จึ
งถื
อว่
าปราสาทบาแค็
งเป็
นตั
วแทนของศิ
ลปกรรมในช่
วงระยะเวลา
ดั
งกล่
าวอั
นตรงกั
บรั
ชกาลของพระเจ้
ายโศวรมั
นที่
1 ในศิ
ลปะแบบบาเค็
ง มี
ปราสาทที่
สํ
าคั
ญ
ต่
อไปนี
้
คื
อปราสาทพนมบาแค็
ง ปราสาทพนมกรม (Phnom Krom) ปราสาทพนมบก (Phnom
Bok) ปราสาทกระวั
น (Prasat Kravan) (พ.ศ. 1464) เป็
นต้
น
2.4 ศิ
ลปะแบบเกาะแกร์
(Koh Ker Style) พ.ศ. 1464 – ราว พ.ศ. 1490 นั
กวิ
ชาการ
ชาวฝรั
่
งเศสได้
เรี
ยกศิ
ลปะแบบเกาะแกร์
ตามชื่
อของปราสาทที่
พระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
4 ทรงสถาปนา
ขึ
้
นที่
โฉกครรยาร์
(หมู
่
บ้
านเกาะแกร์
ในปั
จจุ
บั
น) หลั
งจากที่
พระองค์
ทรงอพยพย ้
ายราชาธานี
ของ