Page 81 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

63
สมัยแห่งการขยายตัวของกลุ่มเมื องต่าง ๆ ในลุ ่มนํ้ าโขงตอนล่างช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 7 หลัง
สมัยอีสานวรมันนั้ นเมืองเล็ก ๆ ในบริ เวณนี้ เรี ยกว่า “เจนละบก” และมี การส่งทู ตไปจีน ใน
เอกสารจีนกล่าวถึ ง ซางเถา (Sang Kao) (อยู่ที่คําม่วน) และเมืองเล็ ก ๆ อื่น ส่ งทูตไปจีนเมื่อ
คริ สต์ศตวรรษ 638 แต่บริ เวณดังกล่าวก็ถูกเจนละครอบครองในระยะต่อมา ซึ่ งบริ เวณดังกล่าวนั้น
นักวิชาการบางท่ าน เช่น บริ กส์ มีความเห็ นว่าเป็ นที่ อยู่ อาศัยของพวกข่า โดยเฉพาะอย่างยิ ่งตรง
บริ เวณรอยต่อตะเข็บของเมืองต่าง ๆ
ดังนั้ น เจนละบกจึงมิได้มีความหมายถึงรัฐอาณาจักรที่สร้ างอํานาจรวมศู นย์แต่อย่างใด
หากหมายถึงพื้นที่ ตอนบนต่อจากเจนละนํ้ าขึ้ นไปจนถึงบริ เวณลุ่มนํ้าโขงตอนกลางอันเป็ นที่ตั้ งของ
บ้านเล็กเมืองน้อยหลายแห่ง และอาจเป็ นได้ที่กษัตริ ย์นักรบของอาณาจักรเจนละทางตอนล่างบาง
องค์สามารถแผ่อํานาจไปถึงเป็ นครั้ งคราว
จากเอกสารจี นกล่าวถึงเจนละบกว่ามี รัฐสําคัญแห่ งหนึ่ งชื่อ เหวินถาน หรื อ เวิน ตาน
(Wen Tan) ไซเดนฟาเดน (Seidenfaden) เสนอว่าอยู่ใกล้ท่าแขก จังหวัดนครพนมปั จจุบัน ซึ่ ง
นักวิชาการหลายท่ านต่างพยายามกําหนดจุ ดที่ตั้ งเหวินถาน ว่าอยู่ประมาณลุ ่มนํ้ าโขงตอนกลาง
เรื่ องเหวิ นถานนี้ เป็ นคําสําเนียงฝรั ่ งเศสถอดจากคําภาษาพื้นเมือง ซึ่ งผ่านการถ่ายทอด
ของภาษาจีน นักวิชาการจีนหลายท่านให้ความเห็ นว่า เวินตา หรื อเหวินถาน คือ ว่านเซี่ยง หรื อเวียง
จันทร์นั่นเอง ถ้าจะย ้อนประวัติของเวียงจันทร์ก็ จะเห็นได้ว่าอาจเก่าแก่ก่ อนสมัยสุ โขทัยที่เรารู้จักชื่ อ
เมืองในเขตเวียงจันทร์จากจารึ กก็ได้ ตั้ งแต่เหนื อเมืองจําปาศักดิ์ ขึ้ นไปริ มฝั่ งนํ้ าโขงภาคตะวันออก
นั้นเรารู ้จักเมืองสําคัญแถบนี้ ซึ่ งมีชื่อเสี ยงในยุ คหลังว่า เวี ยงจันทร์ หลวงพระบาง เป็ นต้น แต่ ที่จริ ง
เขตลุ่มนํ้ าโขงฟากตะวันออก ซึ่ งมีเมืองสําคัญสองเมืองตั้งอยู่นี้ อาจเป็ นชุมชนบ้านเมืองมาแล้วตั้งแต่
ยุคสําริ ดและยุคเหล็ก เพราะเป็ นอาณาบริ เวณของวัฒนธรรมเดี ยวกับบริ เวณที่เรี ยกว่าแอ่งสกลนคร
ของอานประเทศติดต่อกับชุ มชนบ้านเมืองแถบนครพนม โดยลงมาทางใต้เข้าสู่เขตนครพนม และ
มุกดาหาร
ศรี ศักร วัลลิโภดม (2532 : 39 – 60) มีความเห็ นว่า ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 9 – 10
มีการตั้ งเมืองเวียงจันทร์อยู่ในตําแหน่ งที่เป็ นศูนย์กลางของการคมนาคม เป็ นนักวิชาการท่านแรกที่
กล้าแสดงความเห็นว่า พลเมื องของชุมชนบ้านเมืองแถบเวียงจันทร์ คือ ชาวสยาม และกล่าวถึ ง
แคว้นศรี โคตรบูรณ์ ในบริ เวณลุ่มนํ้ าโขงฟากตะวันตกของอีสานประเทศ อันเป็ นที่ชุ มชนบ้านเมื อง
ในแอ่งสกลนคร แถบจังหวัดหนองคาย อุดรธานี นครพนม สกลนคร และลงความเห็นว่า
“…กําเนิดของเมื องเวียงจันทร์เป็ นพัฒนาการของชุมชนบ้านเมืองที่ เกิดขึ้ นร่วมกันกับ
บ้านเมื องในแอ่งสกลนคร…” และ “…เพราะฉะนั้ นก่อนที่พวกล้านช้างจะเข้ามาเป็ นใหญ่