Page 78 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

60
(ผู ้ ประทับอยู ่ บนภู เขา) นั ่นเอง จดหมายเหตุราชวงศ์เหลี ยวที่กล่าวมาข้างต้น กล่าวถึ งประติมากรรม
ที่มี 2 หน้า 4 แขน ซึ่ งก็คงหมายถึง พระหริ หระ คื อ พระนารายณ์และพระศิวรรวมกันเป็ นองค์
เดียว ศาสนาพราหมณ์ ลัทธิไวษณพนิ การที่นับถื อพระนารายณ์เป็ นใหญ่ ก็แสดงให้เห็นอยู่ในจารึ ก
ของเจ้าชายคุ ณวรมันและพระนางกุลประภาวดี พุทธศาสนาลัทธิ หินยานซึ่ งให้ภาษาสันสกฤตซึ่ งมี
ปรากฏอยู่แล้วตั้ งแต่พุทธศตวรรษที่ 8-9 ก็เจริ ญรุ่ งเรื องอย่างมากมายในพุทธศตวรรษที่ 10 และ
11 ภายใต้รัชกาลของพระเจ้าชัยวรมันและรุ ทรวรมัน (ม.จ.สุภัทรดิส ดิ ศกุล. 2535 : 14-20)
พระเจ้ารุ ทรวรมันนับว่าเป็ นพระมหากษัตริ ย์องค์สุ ดท้ายของราชอาณาจักรพนม เพราะ
ตั้งแต่ พ.ศ. 1093 เป็ นต้นมา ดูเหมือนว่าราชอาณาจักรฟูนัน (พนม) ถูกผนวกเข้าร่ วมกับประเทศ
เจนละล่าง
หม่อมราชวงศ์ สุ ริ ยวุฒิ สุ ขสวัสดิ์ (2539) กล่าวว่า อาณาจักรฟูนันมีอาณาเขตตั้งแต่
ภาคใต้ของประเทศเวียดนามจรดภาคใต้ของประเทศกัมพูชาในปั จจุบันรับอารยธรรม จากการ
ติดต่อค้าขายทางทะเล ส่วนอาณาจักรเจนละนั้ นเป็ นอาณาจักรซึ่ งตั้งอยู่บนที่ดอนอันมีพื้ นที่
ครอบคลุมประเทศกัมพูชาภาคเหนือรวมทั้งพื ้นที่บางส่ วนของประเทศลาวในปัจจุ บัน ในช่วงพุทธ
ศตวรรษที่ 11 กษัตริ ย์ของอาณาจักรฟูนันมากยิ่งขึ้น และในราวปลายพุทธศตวรรษนั้ นก็สามารถ
เข้ายึดครองอาณาจักรฟู นันได้ในที่ สุ ด (ม.ร.ว.สุ ริยวุฒิ สุ ขสวัสดิ์ 2537 : 6) พระเจ้าภววรมันที่ 1
ทรงนับถื อพระหริหระ ในศาสนาพราหมณ์ ส่ วนอํามาตย์ข้าราชการและประชาชนพลเมือง นับถื อ
พระพุทธศาสนาบ้าง ศาสนาพราหมณ์บ้าง มี ศิลาจารึ กหลักหนึ่ งกล่าวยกย่องพระเจ้าภววรมันที่ 1
ว่าเป็ นกษัตริ ย์ที่แกล้วกล้าสามารถทรงปราบปรามหัวหน้าชาวป่ าชาวเขาที่เป็ นกบฏ ติ ดตามไล่ข้าศึก
ไปถึงยอดเขา ส่วนภายนอกทรงต่อสู้ขับไล่พวกที่บุ กรุกเข้ามาตามชายแดนสมัยนี้ ย ังทรงขยายพระ
ราชอาณาจักรกว้างใหญ่ไพศาลไปถึงภูเขาดงเร็กและแม่นํ้ ามูลจังหวัดอุบลราชธานี ตลอดทั้ งกิ ่ง
อําเภอศรี เทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ (ทองสื บ ศุภะมาร์ค 2526 : 23)
พระเจ้ามเหนทรวมันมีโอรสชื่อ พระเจ้าอีศานวรมันที่ 1 (พ.ศ. 1158-1178)
รวบรวมดิ นแดนของอาณาจักรฟูนันได้ทั้งหมด ทรงสถาปนาเมืองอีศานปุระปั จจุบันคือ สมโบร์
ไพรกุก ในบริเวณจังหวัดกําปงซม ขึ้ นเป็ นราชธานีในกลางพุทธศตวรรษที่ 12 สร้ างปราสาท
พนมบาย ังขึ้นในแคว้นตาแก้ว ในสมัยนี้ รู้สึ กว่าอิทธิพลของอารยธรรมอินเดี ยเสื่อมลงโดยเฉพาะ
ทางด้านศิ ลปกรรมและในขณะเดียวกันอารยธรรมเขมร เริ่ มมีความเป็ นตัวของตัวเองขึ้นลําดับ
ต่ อมาพระเจ้าภววรมันที่ 2 (พ.ศ. 1178 – 1198) ได้ขึ้ นครองราชย์ต่อและพระเจ้าชัยวรมันที่ 1
(พ.ศ. 1198 – 1209) ได้ขึ้ นครองราชย์ตามลําดับ