53
กล่
าวได้
ว่
า อิ
ทธิ
พลวั
ฒนธรรมอิ
นเดี
ย และจี
น เปรี
ยบเป็
นปุ
๋
ยที่
ทํ
าให้
วั
ฒนธรรมในเอเชี
ยตะวั
นออก
เฉี
ยงใต้
ซึ
่
งมี
รากแก้
วแล้
วเจริ
ญเติ
บโตขึ
้
น และมี
ความเกี่
ยวข้
องกั
บราชสํ
านั
กฟู
นั
นตลอดมาถึ
งราช
สํ
านั
กไทย
อาจกล่
าวได้
ว่
าอาเซี
ยอาคเนย์
เป็
นจุ
ดนั
ดพบพ่
อค้
าจี
นและอิ
นเดี
ย ซึ
่
งมี
การซื
้
อขายสิ
นค้
ากั
น
ในระหว่
างพ่
อค้
าต่
างพื
้
นที่
ต้
องการได้
แก่
ดี
บุ
ก และสมุ
นไพรต่
างๆ ทั
้
งนี
้
ย ั
งมี
ธรรมชาติ
ช่
วยเกื
้
อหนุ
น
ให้
มี
ความสะดวกต่
อการติ
ดต่
อแลกเปลี่
ยนสิ
นค้
าต่
อกั
น โดยใช้
วิ
ธี
ทางธรรมชาติ
เชื่
อมโยงติ
ดต่
อกั
น
คื
อ อาศั
ยลมช่
วยในระยะเดื
อนเมษายนถึ
งเดื
อนกั
นยายน จะมี
กระแสลมพั
ดทางตะวั
นตกเฉี
ยงใต้
และระหว่
างเดื
อนตุ
ลาคมถึ
งเดื
อนมี
นาคมลมจะพั
ดกลั
บไปทางตะวั
นออกเฉี
ยงเหนื
อ ดั
งนั
้
นการแล่
น
เรื
อจากอิ
นเดี
ยไปจี
นจึ
งสะดวกในการเดิ
นทางเที่
ยวละประมาณหกเดื
อน อาณาบริ
เวณอาเซี
ยอาคเนย์
จึ
งเป็
นศู
นย์
การแลกเปลี่
ยนทั
้
งภายในพื
้
นที่
และนอกพื
้
นที่
ส่
งผลให้
เกิ
ดการพั
ฒนาจากบ้
านเมื
องและ
เป็
นอาณาจั
กร อาณาจั
กรต่
างๆ ในระยะต้
นได้
แก่
อาณาจั
กรลั
งกะสุ
กะ ซึ
่
งเข้
าใจว่
ามี
เมื
องหลวงอยู
่
ที่
จั
งหวั
ดปั
ตตานี
ซึ
่
งเกิ
ดขึ
้
นในราวพุ
ทธศตวรรษที่
7 นอกจากนี
้
ย ั
งมี
อาณาจั
กรอั
มบราลิ
งต์
ซึ
่
งมี
เมื
องหลวงที่
นครศรี
ธรรมราช และอาณาจั
กรอยู
่
ที่
ลุ
่
มแม่
นํ
้
าโขงตอนกลาง คื
ออาณาจั
กรฟู
นั
น และ
ได้
มี
การปรั
บตั
วเปลี่
ยนแปลงอย่
างต่
อเนื่
อง ซึ
่
งมี
ผลกระทบทั
้
งทางด้
านตกตํ
่
าและเจริ
ญรุ
่
งเรื
องตั
้
งแต่
อดี
ตมาจนถึ
งปั
จจุ
บั
นนี
้
ร่
องรอยอารยธรรมอิ
นเดี
ยสู
่
อารยธรรมขอม
อารยธรรมอิ
นเดี
ยสู
่
อารยธรรมขอม มี
ร่
องรอยปรากฏให้
เห็
นมากมาย ในที่
นี
้
จะกล่
าวถึ
ง
แหล่
งอารยธรรมขอมโบราณที่
พบในประเทศไทยและกั
มพู
ชาซึ
่
งเป็
นร่
องรอยที่
จะเป็
นข้
อมู
ลพื
้
นฐาน
ในการวิ
เคราะห์
ความเป็
นมาของอารยธรรมอิ
นเดี
ยสู
่
อารยธรรมขอม และวิ
เคราะห์
ความเชื่
อมโยง
ถึ
งท่
ารํ
า ดนตรี
การแต่
งกายในระบํ
าอั
ปสรสราญในประเทศไทย และระบํ
าอั
ปสรา ในกั
มพู
ชา ใน
บทต่
อไป จากการศึ
กษาเอกสารทางประวั
ติ
ศาสตร์
ของ ม.ร.ว.สุ
ริ
ยวุ
ฒิ
สุ
ขสวั
สดิ
์
(2539) ธิ
ดา
สาระยา
(2540) สมิ
ทธิ
ศิ
ริ
ภั
ทร์
และมยุ
รี
วี
ระประเสริ
ฐ (2533) และสมมาตร์
ผลเกิ
ด (2529)
กล่
าวถึ
ง โบราณสถาน โบราณวั
ตถุ
ทางศาสนาพราหมณ์
เข้
าสู
่
อารยธรรมขอมมาตั
้
งแต่
ยุ
คอาณาจั
กร
ฟู
นั
น และเจนละ รุ ่
งเรื
องในยุ
ค พุ
ทธศตวรรษ ที่
10-19 ครอบคลุ
มอาณาเขตในประเทศไทย และ
กั
มพู
ชา โดยมี
ศู
นย์
กลางอยู
่
บริ
เวณ จั
งหวั
ดเสี
ยมเรี
ยบของกั
มพู
ชาในปั
จจุ
บั
น หลั
กฐานอารยธรรม
อิ
นเดี
ยโบราณในประเทศไทย มี
การกล่
าวถึ
งในจดหมายเหตุ
ในพงศาวดาร จากซากโบราณสถาน
โบราณวั
ตถุ
และลั
กษณะภู
มิ
ประเทศสมั
ยโบราณ พบว่
าศาสนาพราหมณ์
เข้
าสู
่
ดิ
นแดนไทยและ
กั
มพู
ชาโดยทางบกและทางทะเล โดยจะกล่
าวถึ
ง อาณาจั
กรฟู
นั
น อาณาจั
กรเจนละ ยุ
คพระนคร