Page 69 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

51
เมื่อหน้ าดินบริเวณนั้ นหมดปุ๋ ยก็จะหักร้างถางพงและเผาป่ าใหม่ เร่ ร่ อน วนเวียนเช่นนี้ ไปเรื่ อยๆ
การเพาะปลูกแบบนี้ ได้ผลผลิตน้อยเพราะขึ้ นอยู ่ กับความเหมาะสมของสภาพธรรมชาติ ฉะนั้ นจึง
ต้องมีอาชี พอื่นๆ ประกอบด้วย เช่น การล่าสัตว์ การเก็บของป่ า เป็ นต้น การทําหัตถกรรมส่ วน
ใหญ่เพื่อเป็ นเครื่ องมือเครื่ องใช้ประจําครอบครัว ซึ่ งมีการทําเครื่ องปั้ นดินเผา อาวุธต่างๆ ซึ่ ง
ลักษณะรู ปร่ างจะไม่ประณี ตสวยงามมากนักแต่คํานึงถึ งประโยชน์ในการใช้สอย หัตถกรรมเหล่านี้
เมื่อเหลือใช้ก็จะนําไปขาย เช่นเดี ยวกับผลิตผลจากป่ าซึ่ งเก็บมาได้ การค้าขายคงเป็ นไปในรู ปของ
การแลกเปลี่ยน
ส่ วนชุ มชนในที่ราบลุ ่มแม่ นํ้ า หรื ออยู่ใกล้ชายฝั่งทะเล จะมี ลักษณะเด่นของภูมิภาคเอเชี ย
ตะวันออกเฉี ยงใต้ เนื่องจากสภาพภูมิประเทศของภูมิภาคนี้ ชุมชนในที่ราบลุ่ มหรือใกล้ชายฝั่ง
ทะเลเป็ นพวกที่เจริ ญรวดเร็ว และพัฒนาเป็ นชุมชนระดับเมื องใหญ่ ระดับอาณาจักรได้เร็ วกว่าพวก
แรก เพราะตั้งอยู่ในที่ อุดมสมบูรณ์และมีโอกาสติดต่อกับคนต่ างถิ่นได้ง่าย ทําให้ได้รั บความเจริญ
ด้านเทคโนโลยี ในแต่ละสมัยได้ดีกว่า ซึ่ งจะเห็ นได้ว่าอาณาจักรต่างๆ ในเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ที่
เจริ ญอยู่ในช่ วงก่อนรับอิทธิ พลอินเดีย และจีนนั้ นมักตั้ งอยู่ บนที่ราบลุ่มแม่นํ้ าหรือชายฝั ่งทะเลแทบ
ทั้งสิ้น เช่น อาณาจักรโคตลบรู อยู่ทางภาคตะวันออกเฉี ยงเหนือ ครอบคลุมดินแดน 2 ฝั่งแม่นํ้ าโขง
อาณาจักรฟูนัน อยู่บนลุ่มแม่นํ้ าโขง อาณาจักรทวารวดี อยู่บนลุ่ มแม่นํ้าเจ้าพระยา เป็ นต้น
ลักษณะความเป็ นอยู ่ของชุมชนแบบนี้ รู ้จักตั้งบ้านเรื อนของตนตามสภาพภูมิศาสตร์ ส่ วน
ใหญ่มักเป็ นบ้านยกพื้นใต้ถุนสู ง บ้านเรื อนจะอยู่เรี ยงรายกันเป็ นกลุ่ม มี ผู ้ ปกครอง ในชุ มชนที่ราบ
ลุ่มแม่ นํ้ าจะยึดอาชีพเกษตรกรรม ส่ วนชุ มชนที่อยู่ใกล้ชายฝั่ งทะเลจะยึดอาชีพการประมง และการ
ค้าขายเป็ นหลัก ในชุมชนทั้ งสองนี้ จะมีการแบ่งหน้าที่ในสังคมอย่างเด่ นชัด มีคนทําหน้าที่ปกครอง
ทําหน้าที่ทางด้านศาสนา ทําหน้าที่ด้านแรงงานในการเพาะปลูก ทําหัตถกรรม และเครื่ องประดับ
ต่างๆ เพราะมี ลักษณะเป็ นสังคมใหญ่มีกําลังคนมาก ในขณะเดียวกันในบางสังคมสตรี ก็ คงมี
ความสําคัญมากพอๆ กับบุ รุษเช่ น ในสังคมของฟูนันตอนต้นพบว่ามีสตรี เป็ นผู้ ปกครอง คื อ นาง
โสมา ธิดาของพระยานาคหรื อที่ในบันทึกจีนในคริ สต์ศตวรรษที่ 1 เรี ยกว่า นางหลิ วเย ้ (Liu-yeh)
ซึ่ งต่ อมาแต่งงานกับเจ้าชายโกณฑิณยะ (Kaundinye) จากอินเดี ย และคงมีการนับถื อตระกูลฝ่ าย
มารดาด้วยร่ องรอยนี้ ย ังปรากฎอยู ่ ในอาณาจักรกัมพูชาแม้ว่าในระยะนั้ นอิทธิ พลจากอินเดี ยจะฝังราก
ลึกพอควรแล้วก็ตาม เห็นได้ชัดในกรณี พระเจ้าราเชนทรวรมันซึ่ งครองราชย์ใน ค.ศ. 944-968 ทรง
เป็ นพระนัดดาของพระน้องนางของพระเจ้ายโสวรมันที่ 1 และของพระน้องนางของพระเจ้าชัยวร
มันที่ 4 ส่ วนพระมารดาของพระองค์ก็ เป็ นธิดาของพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 ซึ่ งสืบเชื้ อสายทางพระ
มารดามาจากวงศ์ในสมัยก่อนพระนครหลวง การสื บเชื้อสายฝ่ ายมารดาเป็ นธรรมเนียมของกัมพูชา
ก่อนรั บอิทธิพลอินเดี ย (ฟูนัน) แน่ นอน เพราะระบบการสืบเชื้อสายของอิ นเดียยุคพระเวทนั้ นสืบ