Page 48 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

30
3.2 ความเชื่ อ ประเพณี และพิ ธีกรรมที่ปฏิ บัติ สื บทอดกันมาตั้ งแต่อดีตจนถึ งปั จจุบัน
ได้แก่ การเซ่ นสรวงบูชาผี หรื อเทพ ความเชื่ อในการรักษาโรคภัยต่าง ๆ ฯลฯ ความเชื่ อทางศาสนา
แนวคิด หลักธรรม คําสอนต่างๆ
3.3 ภาวะแวดล้อมและสังคม ค่านิ ยม ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม ความ
เป็ นอยู่ และ การประกอบอาชี พ
โดยสรุ ป ลักษณะความงามในศาสตร์ ทางการเคลื่อนไหวที่ เกิดจากธรรมชาติ ความเชื่ อ
พิธี กรรม และประเพณี เมื่อนักนาฏยประดิษฐ์นํามาพัฒนาเป็ นศาสตร์ทางการเคลื่ อนไหว จะเกิด
ความงามตามธรรมชาติ ความงามที่ปรุงแต่ง และ ความงามที่ สร้ างสรรค์ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับการคิ ด
ประดิษฐ์นั้ นพัฒนาหรื อสร้ างสรรค์ในแนวทางใด ในการคิ ดประดิ ษฐ์การแสดงจะต้องคํานึงถึง
องค์ประกอบของศาสตร์การเคลื่ อนไหว ในด้านเรื่องราวสาระสํ าคัญที่ต้องการนําเสนอให้ปรากฏ
เพื่อถ่ายทอดความคิดและจิ นตนาการ แนวคิดหลักในการจัดการแสดง เนื้ อหา ท่าทาง คือ การ
แสดงกิริ ยาอาการที่สามารถถ่ ายทอดเรื่องราวตามความคิ ด จินตนาการได้อย่ างเหมาะสม ที่ผู ้ ชม
สารมารถรับรู ้ ได้ตามที่ผู ้นําเสนอ (ผู ้สื่ อสาร)ต้องการ การแต่งกายนั้ นสําคัญต่ อการเคลื่อนไหว
เพราะเป็ นการสื่ อสารเรื่ องราว รสนิยม ความคิด จินตนาการ สามารถสร้ างการรับรู้ ให้คล้อยตาม
และขัดแย ้งรวมทั้งสนับสนุนการรั บรู้ ได้ ซึ่ งถ่ายทอดผ่ านการใช้สี เส้น รู ปแบบ รู ปทรง โดยใช้
หลักเอกภาพ สมดุ ล และจุดสนใจในการจัดองค์ ประกอบเข้าร่ วมให้เกิ ดความสมบูรณ์ จังหวะ
ทํานองการแสดงระบําที่พัฒนาจากภาพศิลาจําหลักสถาปั ตยกรรมขอม ต้องมีทํานองจังหวะของการ
แสดงออกอย่างเหมาะสม เช่น ช้า เร็ว รุ กเร้า ส่ วนท่ วงทํานองเป็ นเรื่ องของลีลาที่แตกต่ างกัน เป็ น
ส่ วนสําคัญในการเคลื่อนไหวของผู้แสดง แสดงให้เห็ นถึงความอ่อนโยน ตื่นเต้น เร้าใจ หวาดกลัว
เคร่ งขรึ ม สนุ กสนาน ร่ าเริ ง รวมถึ งการสะท้อนอารมณ์ สถานที่ การแสดงต้องสอดคล้อง
เหมาะสมกับสถานที่ จึงจะทําให้ผู ้ชมสร้างการรั บรู้ให้ เกิดขึ้ นได้ตรงตามเป้ าหมายที่ต้องการ
หลักการจัดองค์ประกอบการเคลื่อนไหวจะต้องคํานึงถึ งความมีเอกภาพ ความสมดุล และ
จุดสนใจ ซึ่ งจะทําให้งานสมบูรณ์ เป็ นการคิดประดิษฐ์ชุ ดการแสดงโดยอาศัยการแสดงสื่อผสมที่
เป็ นแบบแผนจากนาฏศิ ลป์ แบบฉบับหรือนาฏศิ ลป์ จากในราชสํานัก ซึ่ งมีการกําหนดนาฏยศัพท์
และภาษาท่าไว้ “นาฏยศัพท์ ” คือ ศัพท์ ที่ใช้ในภาษาทางนาฏศิลป์ เพื่อให้ เกิดความเข้าใจร่ วมกัน
ซึ่ งในระบําแต่ละชุดได้ใช้ทั้งนามศัพท์ (วง จีบ ก้าวเท้า ยกเท้า ฯลฯ) กิริยาศัพท์ (ดันวง ลดวง ทรง
ตัว หั กข้อ หลบเข่า กันเข่า ฯลฯ) ศัพท์เบ็ดเตล็ ด (เดินมื อ ลักคอ ฯลฯ) “ภาษาท่า” หรื อรําตีบท คือ
การแสดงท่าทางแทนคําพูดให้มีความหมายรวมถึงการแสดงอารมณ์ แบ่งเป็ น กริ ยามือแบ มือจีบ
มือชี้ นาฏยศัพท์และภาษาท่ าดังกล่าวใช้เป็ นแนวทางในการวิเคราะห์ศิ ลปะการแสดงที่พัฒนาจาก
ศิลปะสถาปัตยกรรมขอมโบราณ