Page 41 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

23
หรื ออิศวรนี้ มีมากในกัมพูชา ในเมืองไทยความสําคัญสู้พระวิ ษณุไม่ได้ อาศัยเทวรูปเหล่านี้ นัก
โบราณคดีจึงลงความเห็นว่าศาสนาพราหมณ์ แพร่ หลายในแผ่นดินถิ่ นนี้ แล้วตั้ งแต่พุทธศตวรรษที่
12 เพราะ เทวรูปรุ ่ นเก่ามีลักษณะคล้ายเทวรู ปในศิลปะอินเดี ยแบบหลังคุปตะ อาจอยู่ในสมัยปั ลลวะ
อนึ่ ง วรรณคดีอีสานเรื่ องผาแดง – นางไอ่ ซึ่ งไม่ทราบว่าเกิ ดในยุคใด สังเกตตามเนื้ อ
เรื่ องก็น่าจะเก่ามาก เพราะพูดถึงการสร้างเมืองสี แก้ว เชียงเหี ยน ฟ้ าแดงสงยาง เมืองเหล่านี้ เชื่อว่า
เกิดในสมัยทวารวดี ในรุ่ นนี้ เรื่ องพราหมณ์ ก็มีแพร่ หลายแล้ว เช่นมีการจุดบั้ งไฟขึ้นไปบู ชาแทน
(เทวดา) กล่าวถึ งพวกนาค ทําให้แผ่นดินถล่ม และกล่าวถึงกําแพงเมืองมีประตู 4 ทิศ มีผีเชื้ อ
รักษาจึงเรี ยกประตูผี แต่ ละเมืองมีปรางค์กูสร้ างด้วยศิลาแลง และมีเทวรู ปพระอิ ศวร พระนารายณ์
พระอินทร์ ท้าวจตุ โลกบาล เป็ นต้น ถ้านิทานเรื่ องนี้ เกิดในสมัยทวารวดีจริ ง พราหมณ์ก็กระจาย
อยู่ทั ่วถึงกันแล้วตั้ งแต่ครั้ งพุ ทธศตวรรษที่ 12
ศาสนาพราหมณ์ในสมัยอยุธยาเชื่ อว่ารุ ่ งเรื องคู่กันมากับพุทธศาสนา ประเพณี ต่างๆ ของ
ประชาชน และพระราชพิธีสมัยนี้ ได้ถ่ายทอดมาให้แก่ สมัยธนบุรีและสมัยรัตนโกสิ นทร์แทบทุก
ตัวอักษร ซึ่ งจะได้กล่าวถึ งต่อไป (พิ ธีกรรมบางอย่างที่หาตัวอย่างไม่ได้ในสมัยสุโขทัยและสมัย
อยุธยา เราจะพบในสมัยรัตนโกสินทร์ และผู ้ ประกอบพิธีก็จะอ้างเอาตัวอย่างครั้ งนั้ นๆ มาเป็ นแนว
ในการปฏิบัติ จึงเป็ นทางให้รู ้พิธีกรรมครั้ งนั้ นได้)
ศาสนาพราหมณ์ ในไทยปัจจุบัน
พิธีกรรมทางศาสนาพราหมณ์ที่มีมาตั้ งแต่ครั้ งอดีตตลอดจนถึงปัจจุ บันนี้ จะหาเป็ น
พราหมณ์ล้วนค่ อนข้างจะยาก เพราะทุกพิธีมักจะมีพุทธศาสนาเข้าไปแทรกอยู่ด้วยเสมอ ในทํานอง
เดียวกัน พิ ธีทางศาสนาพุทธก็มีพราหมณ์ปะปนอยู่ เกือบทุกเรื่ อง ยกเว้นเรื่ องสําคัญของสงฆ์เท่านั้ น
เช่น สวดปาฏิโมกข์ และปวรารณาออกพรรษา ส่วนเรื่ องอื่นๆ เช่ น กฐิน บวชนาคเป็ นต้น ก็
มักจะมีพิธี ของพราหมณ์เข้าปะปนอยู่ ด้วย เรื่อของพราหมณ์ ส่ วนมากแล้วมิได้เกิดจากพระสงฆ์ แต่
มักจะเกิดจากชาวบ้าน เช่ นประเพณีการเกิด ตัดจุ ก แต่งงาน สะเดาะเคราะห์ และประเพณี ศพ
เป็ นต้น ล้วนมาจากชาวบ้านทั้งนั้ น ส่วนพระเข้าผสมด้วยในแง่ ของพุทธศาสนาเท่านั้ น อย่างไรก็
ตาม พระสงฆ์บางรู ปที่ตกอยู่ใต้อิทธิพลของพราหมณ์ ก็มีบ้าง และดู เหมือนจะมีมากขึ้ นในสมัย
หลังๆ นี้ ตัวอย่างเช่ น การรดนํ้ ามนต์ การเจิม สะเดาะ ปั้ นพระขาย เป็ นต้น ก็เป็ นพราหมณ์ ที่
แฝงเข้ามาอยู่ในพุทธผสมกับพุทธ ฉะนั้ นจะพูดถึงพราหมณ์เดี่ ยวๆ นั้ นหายาก เพราะไทยเป็ นเมือง
พุทธ พิธีกรรมต่ างๆ ของพราหมณ์มีมากมาย เป็ นพิธีสําหรั บคนทุกชั้ น ตั้ งแต่องค์พระมหากษัตริ ย์
ลงมาจนถึงคนสามัญธรรมดา