Page 38 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

20
หมวกทรงกระบอก และนุ่ งผ้ายาวลงมาจรดข้อพระบาท ซึ่ งส่วนมากค้นพบทางภาคใต้และภาค
ตะวันออกเฉียงเหนื อของประเทศไทย จากหลักฐานด้านโบราณวัตถุสถานดงกล่าวโดยย่ อนี้
สันนิ ษฐานได้ว่า ศาสนาพราหมณ์ได้แพร่ หลาย และมีคนนิยมมากแล้วในบริเวณประเทศไทยเรานี้
เมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 9 -10
อนึ่ ง ถ้าจะสันนิ ษฐานตามทางประวัติพุทธศาสนาแล้ว ศาสนาพราหมณ์น่าจะเข้ามาแล้ว
ก่อนพระโสณะกับพระอุตระ ที่เดินทางมาประกาศศาสนาในสุ วรรณภูมิด้วยซํ้ า เพราะการที่พระ
เจ้าอโศกมหาราชจะส่ งสมณทูตไปที่ ใด พระองค์ทรงทราบแล้วว่า ที่นั่นมีคนอินเดียอยู่บ้างแล้ว
หรื ออย่างน้อยก็จะต้องมีคนรู ้ภาษา และวัฒนธรรมของมคธบ้างแล้ว
ศาสนาพราหมณ์ สมัยสุโขทัย
ชาวเมืองสุโขทัย แม้จะนับถือศาสนาก็ ไม่ทิ้งพราหมณ์ พิธีกรรมและประเพณีที่เนื่ องด้วย
พราหมณ์ย ังเป็ นที่ นิยมกันอยู่และมีมากด้วย เพราะสุโขทัยเคยอยู่ใต้อํานาจเขมร ซึ่ งเป็ นแหล่ งของ
ศาสนาพราหมณ์มาก่อน มีหลักฐานทางโบราณคดีคือพบเทวรู ปในศาสนาพราหมณ์ หลายองค์ เช่ น
พระอิศวร พระอุมา พระนารายณ์ พระหริหระ และพระพรหม เป็ นต้น ทั้ งหมดนี้ หล่อด้วยสั มริ ด
ลักษณะและพระพักตร์ก็เหมือนกับพระพุ ทธรูปสุโขทัยต่างแต่ เพยงเครื่ องแต่งองค์เท่านั้ น ลักษณะ
เครื่องทรงและเครื่ องอาภรณ์ของเทวรู ปเหล่านี้ อาจกําหนดอายุได้ว่าองค์ไหนหล่อขึ้ นก่อน องค์ไหน
หล่อขึ้นที หลัง นอกจากนี้ ย ังได้พบเทวสถานซึ่ งเดิมเรี ยกว่า “ศาลพระอิ ศวร” (มะลิ โคกสันเที ยะ
และพิทยา เด่ นงาม. 2513 : 25) ตั้งอยู่ด้านทิศตะวันออกของหน่ วยศิ ลปากรที่ 3 ด้านหลังศาล
จังหวัด เป็ นฐานก่อด้วยศิลาแลง รู ปสี่ เหลี่ยมยกพื้ นสูง 1.50 เมตรเศษ มีบันไดขึ้ นด้านหน้า บน
ฐานนี้ มีฐานซุกชี อยู่เดิมเป็ นที่ ตั้งรู ปพระอิศวรสัมริ ด รู ปพระนารายณ์และรู ปพระอุมา ที่ฐานรูปพระ
อิศวรบอกว่าเจ้าพระยาศรี ธรรมมาโศกราช ให้สร้ างเทวรูปนี้ ขึ้ นเมื่อ พ.ศ. 2053 ซึ่ งมีข้อความโดย
สรุปว่าด้วยเรื่ องการสร้างเทวรูปรพะอิ ศวรให้ครองสัตว์ 4 เท้า 2 เท้า
นอกจากหลักฐานด้านโบราณคดีแล้วย ังมีด้านวรรณคดีอีกด้วย เช่นตําหรั บท้าวศรี จุฬา
ลักษณ์หรื อนางนพมาศ เป็ นต้น ซึ่ งแสดงถึงอิทธิ พลของพราหมณ์ในยุคนั้ น นางนพมาศเป็ นบุตรี
ของพราหมณ์ปุดรหิตมีชื่ อว่า โชติรั ตน์ และได้รับพระราชทิ นนามว่า “พระศรี มโหสถ” วรรณคดี
เรื่ องนี้ เล่าถึงพระราชพิธีต่ างๆ ในสมัยสุโขทัย และขนบธรรมเยมในราชสํ านึก ตลอดถึ งหลักความ
ประพฤติของกุลสตรี ด้วย พระราชพิธีต่ างๆ ครั้ งนั้ นย ังได้เป็ นแม่บทต่อมาในสมัยหลังด้วย เช่น
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู ่หัว ก็ ทรงอาศัยพระราชพิธีครั้ งนั้ นเป็ นแนวทางในการสื บค้น
การพระราชพิธีในสมัยต่อมา เป็ นต้น