Page 37 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

19
ศาสนาพราหมณ์ (ฮินดู) ในประเทศไทย
ศาสนาพราหมณ์เข้าสู่ ประเทศไทยมีมานานและซึ มซับอยู่ในวิถีชี วิตของคนไทยมาตั้งแต่ เกิด
จากจดหมายเหตุและพงศาวดารที่ มีอยู่ ก็ กล่าวถึ งตั้งแต่ครั้ งที่ไทยเรานับถื อพุทธศาสนาแล้ว ไม่ได้
กล่าวถึ งพราหมณ์โดยเฉพาะ ดังนั้ น นักประวัติ ศาสตร์ จึงอาศัยหลักฐานจากซากโบราณสถาน
โบราณวัตถุเป็ นสําคัญตามลักษณะภูมิประเทศ สมัยโบราณ เข้าใจว่าศาสนาพราหมณ์เข้าสู่ ดินแดน
ส่ วนนี้ โดยทางบกด้านตะวันตกเฉี ยงเหนือเป็ นครั้ งแรก ศาสนาพราหมณ์คงจะแพร่ จากอินเดี ยมา
ทางพม่า เพราะครั้ งนั้ นการติดต่อทางบกสะดวกและใกล้กว่ามาทางทะเล อีกทางหนึ่ งก็ สันนิษฐาน
ว่า คงแพร่ จากอินเดียไปสู่ภูมิภาคนี้ มาตั้งแต่ ยุคฟูนาน ดังกล่าวมาในเบื้ องต้น ทั้งนี้ เพราะพราหมณ์
เกาณฑิณยะได้เข้ามามี อํานาจปกครองอาณาจักรฟูนานตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 7 เกาณฑิณยะคงจะ
นับถื อพระศิวะมาก่อน เมื่อเข้าสู่ฟูนานก็ได้นําเอาลัทธินี้ มาด้วย จะเห็นได้ว่าศาสนาพราหมณ์ ได้มี
ความเกี่ยวข้องกับราชสํานักของฟูนานตลอดมาถึ งราชสํานักของไทยด้วย เช่น พราหมณ์ได้เป็ นที่
ปรึกษาและเป็ นราชปุโรหิ ตในราชสํานัก เป็ นต้น
ข้อสั นนิษฐานอี กอย่างคือภาษา ภาษาสันสกฤตได้แพร่หลายอยู่ในย่านนี้ มาก่อนบาลี ผู ้ ที่
ใช้ภาษาสันสกฤตก็คือพราหมณ์ และพุทธศาสนิ กายมหายานและนิกายสรวาสติวาทิ น แต่มหายาน
และสรวาสติวาทิ นเจริ ญขึ้นในสมัยหลัง ผู ้ ที่นําสันสกฤตเข้ามาใช้ครั้ งแรกจึงน่ าจะเป็ นพวกพราหมณ์
ส่ วนหลักฐานที่แน่ นอน (แม้จะมี ขึ้ นในยุคหลัง แต่ก็เป็ นหลักฐานเชื่ อได้) คื อ
โบราณสถานวัตถุทางศาสนาพราหมณ์ เช่นเขาพระวิหาร ปราสาทหินเขาพนมรุ ้ง ที่ อําเภอนางรอง
จังหวัดบุรี รัมย์ ปราสาทหินเขาพนมวันจังหวัดนครราชสี มา ศาลพระกาฬ จังหวัดลพบุรี เทวสถาน
จังหวัดสุโขทัย หอพระยม จังหวัดนครศรี ธรรมราช เทวสถาน จังหวัดเพชรบุรี เทวสถานเมืองศรี
เทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็ นต้น ซึ่ งเคยเป็ นที่ ประดิษฐ์เทวรู ปต่างๆ เกี่ยวกับศาสนาพราหมณ์เทวรู ป
ต่างๆ ที่ค้นพบในเมืองไทย นักโบราณคดี ได้จัดไว้เป็ นพวกเทวรู ปรุ่ นเก่ า อายุอยู่ในราวพุทธ
ศตวรรษที่ 12 - 14
เทวรู ปที่ เก่าที่สุ ดในประเทศไทยหรื อภูมิภาคเอเชี ยตะวันออกเฉี ยงใต้ คงเป็ นเทวรูปที่
ค้นพบทางภาคใต้ของประเทศไทย เช่นเทวรูปพระนารายณ์ศิลา ซึ่ งค้นพบที่อําเภอไชยา จังหวัดสุ
ราษฎร์ธานี (เวลานี้ อยู่ ที่ พิพิธภัณฑสถานแห่ งชาติกรุ งเทพมหานคร) คาดว่ามีอายุ ราวพุทธศตวรรษ
ที่ 9 – 10 เพราะแสดงให้เห็นอิทธิพลของศิลปิ นอินเดี ยสมัยมถุรา และอมราวดี (พุทธศตวรรษที่ 6
– 9) โดยเฉพาะการถือสั งข์ด้วยหัตถ์ซ้ายล่าง ย ังได้พบเทวรูปแบบนี้ ในเขตจังหวัดนครศรี ธรรมราช
อีก 2 องค์ มีอีกจํานวนหนึ่ งซึ่ งมีลักษณะคล้ายเทวรู ปของศิลปิ นอินเดียสมัยหลังคุปตะ คือศิ ลปะ
สมัยราชวงศ์ปัลลวะ (ทางภาคตะวันออกเฉี ยงใต้ของอินเดี ย) ในราวพุทธศตวรรษที่ 12 เป็ นอย่ าง
มาก เทวรู ปส่วนใหญ่เป็ นรูปพระนารายณ์ 4 กร ยืนถือสั งข์ จักร คทา ดอกบัวหรือธรณี สวม