Page 327 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

309
บาลี ผู ้ใช้ภาษาสันสกฤต คือ พราหมณ์ และพุทธศาสนิ กายมหายาน และนิกายสรวาสติ วาทิน ส่ วน
หลักฐานที่ชัดเจน คือ โบราณสถาน โบราณวัตถุทางศาสนาพราหมณ์ อิทธิพลอารยธรรมขอมมี
ร่องรอยกระจายอยู่ทั ่วไปในพื้นที่ ประเทศไทย และกัมพูชา เมื่ออารยธรรมอินเดี ย (ค.ศ. 100-1000)
แผ่ขยายเข้ามาครอบคลุมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ และได้ปู พื้นฐานอันมั่นคงแก่
วิวัฒนาการของศิ ลปะการแสดงประเทศต่างๆ จนกลายเป็ นมรดกทางวัฒนธรรมสื บมา มีอิ ทธิพลใน
ระดับผู้ ปกครองประเทศและชาวบ้าน จึงเกิดความเชื่อที่ ว่ากษัตริ ย์ คือ เทพอวตารหรื อสมมติเทพ
ลักษณะอิทธิ พลอารยธรรมอินเดี ยที่เกี่ยวข้องกับศิลปะการแสดงในประเทศกัมพูชา และไทยมี 4
ลักษณะ คื อ 1) ลัทธิ พราหมณ์ได้นําเอาการแสดง ซึ่ งมีรากฐานมาจากพิธีกรรมทางศาสนาเข้ามา
เผยแพร่ 2) เรื่องราวในมหาภารตะ และรามายณะของอิ นเดีย ซึ่ งเป็ นแหล่ งกําเนิ ดของนิทาน และ
วรรณคดีของชาติต่ าง ๆ มีผลโดยตรงต่อการแสดงละครหลวง และราชสํานัก 3) นิทานชาดก ซึ่ งเข้า
มาพร้อมกับพุทธศาสนามีอิทธิพลต่ อระดับชาวบ้าน 4) ลีลานาฏศิลป์ ของอินเดี ยเผยแพร่ อย่างกว้าง
ขว้างและหย ั ่งรากลึกอยู ่ในวัฒนธรรมการฟ้ อนรําของกัมพู ชา และไทย (มาลินี ดิลกวณิ ช. 2543 :
238)
ร่องรอยจากภาพศิ ลาจําหลักในสถาปั ตยกรรมขอมโบราณหลายแห่ ง ได้บันทึ กเรื่องราว
สถานการณ์ที่สะท้อนให้เห็ นประวัติ ศาสตร์ ศิ ลปะ ความเชื่อ วิถี ชีวิต ประเพณี วัฒนธรรม ความ
เป็ นอยู่ของคนในภู มิภาคนี้ โดยเฉพาะความเชื่อเกี่ยวกับผี พราหมณ์ พุทธ ซึ่ งเป็ นวัฒนธรรมร่ วมที่
ปรากฏให้เห็นในโบราณสถานผสมผสานกันอยู่ เช่น ปรากฏภาพพิ ธีกรรมฆ่าควายที่ปราสาทบายน
เป็ นความเชื่อเกี่ยวกับการบูชาผี ภาพนางอัปสรฟ้ อนรําที่ปราสาทนครวัด ในกัมพูชา และที่ปราสาท
หิ นพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ภาพพระอิศวรทรงฟ้ อนรํามีการบรรเลงดนตรี ประกอบ ที่ปราสาท
ศีขรภู มิ จังหวัดสุริ นทร์ ซึ่ งเป็ นคติความเชื่อเกี่ ยวกับการบูชาเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ หรื อฮินดู
เหล่ านี้ ชี้ ให้เห็นวัฒนธรรมร่ วม และการรับอิ ทธิพลของอารยธรรมอินเดี ย มีการนํามาประยุกต์ใหม่
ผสมผสานกลมกลืนให้เข้ากับศิ ลปะท้องถิ่น มีการถ่ายทอดและขยายอิทธิพลศิลปะการแสดงไปย ัง
ประเทศเพื่อนบ้าน มีการใช้ภูมิปัญญาร่ วมกับความคิดสร้างสรรค์สิ ่งใหม่ ๆ เพื่อตอบสนองความสุข
ทางกายและทางใจ ให้สอดคล้องกับสังคม และวิถีชีวิตการดํารงอยู่ตามยุคสมัย โดยมุ ่ งเน้นคุณค่า
ด้านความงามที่สร้ างความจรรโลงใจ
ลักษณะรูปแบบการผสมผสานทางวัฒนธรรม ในศิลปะการแสดงที่พัฒนาจากภาพศิลา
จําหลักสถาปั ตยกรรมขอมโบราณในประเทศไทย พบว่ามีระบําโบราณคดี (ระบําลพบุรี ทวาราวดี
ศรี วิชัย สุ โขทัย เชียงแสน) ระบําศรี ชัยสิ งห์ ระบําพนมรุ้ง ระบํานครจําปาศรี ระบําอัปสรสราญ
เป็ นต้น ระบําดังกล่าวได้รั บอิทธิพลอารยธรรมอินเดียที่เป็ นความเชื่อในศาสนาพราหมณ์หรื อฮินดู
รู ปแบบการผสมผสานทางวัฒนธรรมของระบําอัปสรสราญ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสุ รินทร์