Page 32 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

14
กลุ่มหนึ่ งซึ่ งไม่สังกัดวรรณะ คือ พวกจัณฑาล วรรณะพราหมณ์และกษัตริ ย์นั้นถือว่าเป็ นชนชั้ น
ปกครอง กับทั้ งเป็ นไปไม่ได้ที่จะมีการปรับเปลี่ยนวรรณะของแต่ละบุ คคล ชาวอินเดียจะดํารงชีวิต
และสิ้ นชีวิตในวรรณะที่ตนเองถือกําเนิ ดมา ระบบสังคมเช่นนี้ เป็ นสิ่ งที่ชาวอินเดี ยมอบให้แก่
ประเทศกัมพูชา หากแต่มิได้เคร่งครัดในหลักการเท่ากับในประเทศอินเดี ย อิทธิพลของพุทธ
ศาสนาที่ปฏิเสธระบบวรรณะได้มีส่ วนเป็ นอย่างมากที่ทําให้ความเข้มงวดในกฎเกณฑ์ของวรรณะ
เบาบางลงในประเทศกัมพูชา
เจือ สตะเวทิ น (2518 : 9-14) ได้ศึกษาความเชื่ อเรื่องผีสางเทวดาของคนไทย พบว่า
ประเพณี ที่เกิดจากความกลัวผีทําให้เกิดพิธีกรรม จะเห็นได้จากพิ ธีกรรมการเซ่นสรวงผีบ้าน ผีเรื อน
ผีเจ้าที่ ผี บรรพบุรุ ษ ฯลฯ เพราะเชื่อว่าเมื่อมีการทําพิธีเซ่นไหว้ผี แล้วจะทําให้ผู ้ เซ่ นไหว้ไม่มี
อันตราย เพราะผีจะช่วยปกป้ องคุ้ มครองความเชื่ อดังกล่าวนี้ มักจะเป็ นลักษณะร่ วมของคนไทยใน
ทุกท้องถิ ่น อันสื บเนื่องมาจากการประสบปัญหาในการดํารงชีวิตประจําวันของแต่ละบุคคลนั ่นเอง
เช่นเมื่อคนเราประสบปัญหาต่าง ๆ ที่ไม่สามารถที่จะแก้ปัญหาเหล่านั้ นด้วยตนเอง หรื อคนอื่นก็มิ
อาจที่ช่วยได้ คนเราจึ งหันเหไปหาความศักดิ์ สิ ทธิ์ ของสิ ่ งเหนือธรรมชาติ ซึ่ งถือว่าเป็ นอํานาจลึ กลับ
อํานาจเหล่านั้ นอาจเป็ นเทพเจ้า ภูตผี ปี ศาจ ฉะนั้ น เพื่อเป็ นการอ้อนวอนให้สิ ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ เหล่านั้ น
ได้คุ ้ มครอง หรื อบางทีเข้าใจว่าภัยพิบัติต่าง ๆ เกิ ดขึ้ นเพราะอํานาจของสิ ่งเหนื อธรรมชาติเท่านั้ นจึง
มีการอ้อนวอน ภาวนาขอให้ปลอดภัย เมื่ อตนเองปลอดภัยแล้วก็จะแสดงความกตัญ�ูด้วยการเซ่น
สรวงบูชา หรื อประกอบพิธีกรรมอื่น ๆ จะเห็นได้ว่าในสังคมไทยมีความเชื่อเหล่านี้ สื บทอดกันมา
จนถึงปัจจุ บัน ซึ่ งประเพณีพิธีกรรมของภาคต่าง ๆ ก็จะมีความแตกต่ างกันไป
ประสาท อิศรปรี ดา และคนอื่นๆ (2518: 64) วิจัยความเชื่อและสิ ่งยึดเหนี่ยวทางจิตใจของ
ชาวอีสาน พบว่า ความเชื่ อและสิ่ งยึดเหนี่ยวทางจิตใจเป็ นสิ่งที่ เกี่ยวกันกับวิถีชิ ตของชาวอีสานจน
แยกไม่ออกจากสถาบันอื่นของหมู่ บ้าน กล่าวคือ คติความเชื่อเกี่ ยวกับภูตผีวิญญาณ อํานาจเหนือ
ธรรมชาติ เปรี ยบเสมือนเป็ นเครื่ องควบคุม ความประพฤติและศีลธรรมไม่ ใช้ชาวบ้านปฏิบัตินอก
จารี ตประเพณี
กิ ่งแก้ว อัตถากร (2520 : 96) กล่าวถึงพิ ธีกรรมว่า เป็ นวัฒนธรรมที่คนในสังคมได้สร้ างขึ้ น
เพื่อเป็ นหลักประกันความมั ่นคงทางจิตใจ ทําแล้วผู ้ ทํามี ความสุขใจ มีความหวังและเชื่ อว่าพิธีกรรม
ต้องนําไปสู่ผลที่คาดหวัง ทําให้เกิดความเป็ นสวัสดิมงคล อยู่เย็นเป็ นสุข ลักษณะของพิธีกรรมมี
อยู่ 2 ประการ คือ เน้นเรื่องของจิตใจ และเน้นเรื่องสั ญลักษณ์ในสั งคมไทยมักมีการประกอบ
พิธีกรรมตามโอกาสต่าง ๆ อยู่เสมอตั้ งแต่เกิดจนตาย
จารุ บุตร เรื องสุวรรณ (2521 ก : 27-36) ได้ศึ กษาขนบธรรมเนียมประเพณี ระบอบการ
ปกครองชาวอสานสมัยเก่ าไว้ว่า อีสานในสมัยเก่ านั้ น มีขนบธรรมเนี ยมประเพณีที่เปรี ยบเสมือน