Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

11
พึ่งพากันมากในอดีตค่อย ๆ เปลี่ยนเป็ นพึ่ งพากันน้อยลง ในปั จจุบันความสัมพันธ์ ในครอบครัว
การยึดมั ่นในประเพณีและความเชื่ อมีการเปลี่ ยนแปลงไปจากเดิม แต่ ชาวบ้านย ังคงปฏิ บัติและยึด
มั ่นในกิจกรรมด้ านพระพุทธศาสนา โดยมีวัดเป็ นสถาบันยึดเหนี่ยวจิตใจ การแพร่กระจายทาง
วัฒนธรรมของสั งคมเมืองและการสื่ อสารมวลชน ทําให้ชาวบ้านรั บเอา “ความทันสมัย” รวมไปถึง
พฤติกรรมการรักษาพยาบาล ค่านิยมในการบริโภค สิ ่ งอํานวยความสะดวกและการบันเทิงแบบ
สังคมเมือง นอกจากนี้ ปัจจัยที่ มีอิทธิพลต่ อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิ จสังคมและวัฒนธรรมใน
หมู่บ้าน คือ ปัจจัยภายนอกและปั จจัยภายใน ซึ่ งปัจจัยภายนอกประกอบด้วยถนน ไฟฟ้ า และ
คลองส่ งนํ้ าชลประทาน ส่ วนปัจจัยภายในประกอบด้วยทรัพยากรนํ้ า ผู้นํา ได้แก่ ผู ้ใหญ่บ้านและ
การมีส่ วนร่วมของชาวบ้าน
สมศักดิ์ ศรี สันติสุ ข และคนอื่น ๆ (2535 : บทคัดย่อ) ได้ศึกษาการเปลี่ ยนแปลงบทบาท
ด้านการประกอบอาชีพของชาวชนบทอีสาน พบว่า สภาพทั ่วไปและการเปลี่ยนแปลงของชุมชน
ลักษณะปั จจัยและผลกระทบของการเปลี่ ยนแปลงบทบาทด้านการประกอบอาชีพของชาวชนบท
อีสานในชุมชนชาติพันธุ ์ต่าง ๆ คือ ชุมชนบ้านไทยลาว ชุ มชนบ้านไทยโคราช ชุ มชนบ้านไทยข่ า
ชุมชนบ้านไทยเขมร และชุมชนบานไทยโย ้ย โดยเฉพาะอย่างยิ ่งชุ มชนบ้านไทยโย ้ยมีลักษณะเป็ น
ครอบครัวขยายชั ่วคราว ลูกสะใภ้อยู่กับครอบครัวฝ่ ายชาย สถาบันเศรษฐกิจ สถาบันการเมื อง และ
สถาบันการพักผ่อนหย่อนใจได้ เปลี่ยนแปลงกว่าสถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา และสถาบัน
ศาสนา อาชีพที่ ไม่ใช่เกษตรมี อยู่บ้าง บทบาทของชายย ังมีมากกว่าบทบาทของหญิ ง แผนการ
พัฒนาประเทศทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านการประกอบอาชีพปานกลาง การจ้างแรงงานมร
แนวโน้มมากขึ้น การเข้าร่ วมแรงงานของผู้ สู งอายุและเด็กที่มีอายุตํ่ากว่า 11 ปี มีมากขึ้ น แนวโน้ม
การประกอบอาชีพอื่นมี ปานกลาง ปัจจัยที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว คือ ปัจจัย
สาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน การแพร่ กระจายทางวัฒนธรรม การสื่อสารมวลชน การพัฒนาของรัฐ
การเปลี่ยนแปลงนิ เวศวิ ทยา บุคลิ กภาพ และประสบการณ์การทํางานต่างกัน ส่ วนผลกระทบที่
สําคัญ คือ ปัญหาที่ต้องทํางานมากขึ้ นจนกระทั ่งไม่มีความสัมพันธ์กับสมาชิกในครอบครัวและ
ชาวบ้าน
วิวัฒน์ บัวขาว (2537 : 3) กล่ าวว่ามรดกของไทยในอดีตไม่ว่าจะเป็ นการแต่งกาย การกิ น
อยู่ การศึ กษาหาความรู้ การปกครอง การทํามาหากิ น ความเชื่อและความคิด สิ่ งเหล่านี้ ได้สั่งสม
มาอย่างยาวนาน โดยมีประเพณี เป็ นสิ่งตอกย ํ้ าให้แข็งแกร่ ง แต่บางครั้ งวัฒนธรรมสามารถผสม
กลมกลืนกันเป็ นวัฒนธรรมใหม่ และรวมกันอยู ่ ภายใต้วัฒนธรรมไทย
วีระพล ชัยมะดัน (2538 : บทคัดย่อ) ได้ศึ กษาการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรม
บ้านหนองหว้า ตําบลชมชื่น อําเภอเชี ยงยืน จังหวัดมหาสารคาม พบว่า ลักษณะการเปลี่ยนแปลง