Page 282 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

264
ใน พ.ศ. 2466 ช้าง 2 เชือก (ชาวกูยใช้ลักษณะนามว่า ตัว) ขายได้ 2,000 บาท พ.ศ. 2467 ช้าง 9
เชือก ขายได้ 10,480 บาท (กองจดหมายเหตุแห่งชาติ . 2467)
เมื่ อรูปแบบการปกครองจากรัฐไทยเข้ามาควบคุ มพื้นที่เมื องบริ เวณอีสานตอนล่าง เส้นทาง
สําคัญของการควบคุมก็ย ังใช้เส้นทางผ่านบริเวณปราสาทศี ขรภูมิ เช่น ในปี พ.ศ. 2456 เจ้าหน้าที่
ทางราชการใช้เส้นทางผ่านอําเภอเมืองสุริ นทร์ ผ่ านบ้านเมืองที หยุดพักที่ บ้านยางอนันต์ซึ่ งเป็ นที่ ตั้ง
ของอําเภอศีขรภู มิขณะนั้น แล้วเดินทางผ่านอําเภอสําโรงทาบ หยุดพักที่ บ้านหนองเรือ ท้องที่
อําเภออุ ทุมพรพิสัย จังหวัดศรี สะเกษ แล้วเดินทางถึงเมื องศรี สะเกษ (พระยาสุนทรพิ พิธ เชย.
2515 : 453) เมื่อมีสถานีรถไฟที่บ้านระแงง เรียกว่า สถานีรถไฟระแงง (ปั จจุบันคือสถานีอําเภอ
ศีขรภูมิ) ใน ปี พ.ศ. 2469 อําเภอศีขรภู มิได้ย ้ายมาตั้ งที่บ้านระแงง ซึ่ งเป็ นหมู่บ้านตั้ งอยู่ข้างเคียง
ปราสาทศีขรภู มิ ทําให้เศรษฐกิจ สังคมเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้ น เพราะมีสิ นค้าของป่ า สินค้าไม้แปรรูป
และสิ นค้าการเกษตร เช่น ข้าวเปลือก สุกร จัดส่งทางรถไฟบรรทุกเข้าสู่ กรุ งเทพฯโดยมีพ่อค้าคนจีน
มีบทบาทในธุรกิจการค้าขาย ตลาดศี ขรภูมิคึกคักกับการไหลเวียนของประชากร และการไหลเวียน
ของสิ นค้า เงิ นตรากลายเป็ นปั จจัยสําคัญในการซื้ อขายสิ่งของเครื่ องใช้ในครัวเรื อนของชาวบ้าน
โดยเฉพาะสินค้าที่ผลิตจากโรงงานที่ บรรทุกลงที่ตลาดศีขรภูมิ ซึ่ งมีพ่อค้าชาวจีนเป็ นผู ้ มีบทบาทใน
การตั้ งร้านค้าริ มทางรถไฟ การซื้ อขายกลายเป็ นเศรษฐกิจสําคัญในเขตตลาดศีขรภูมิจนกระทั่งถึง
ปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจย ังมีผลกระทบทางด้านสังคมและวัฒนธรรมด้วย
ด้านสังคมบริ เวณปราสาทศีขรภู มิหรื อบริ เวณชุ มชนทุ่งกุดไผท มีกลุ่มเขมรป่ าดงกลุ่มชาติ
พันธุ ์กูย เขมร ราว ๆ พุทธศตวรรษที่ 19 ลงมาถึ งพุทธศตวรรษที่ 22 ได้มีพวกลาวเคลื่ อนย ้ายมาอยู่
ในเขตอีสานใต้ การผสมผสานวัฒนธรรมได้ปรั บตัวอย่างค่อยเป็ นค่อยไปเพื่ออาศัยอยู่ ร่ วมกัน ถ้า
พิจารณาจากจารึ กในขอบประตู ปราสาทศีขรภูมิ มีการระบุถึงการซ่ อมแซม และเปลี่ยนแปลงให้
เป็ นธาตุเจดีย์ ชี้ ให้เห็นการใช้ความเชื่ อแนวพุทธศาสนา โดยนําพระพุทธรู ปมาประดิษฐานในองค์
ปราสาทให้เป็ นที่ กราบไหว้บูชาของผู ้ คนทุกเหล่าที่ศรัทธาในพระพุทธศาสนา ทําให้มองเห็น
รูปแบบการปรั บตัวในการสร้างบ้าน สร้างเมือง และเศรษฐกิจร่ วมกัน ซึ่ งขณะนั้ นมีพระสงฆ์
ผู ้ ใหญ่ในระดับสังฆราชรับผิดชอบในบทบาทการเสริ มสร้างฟื้ นฟูโบราณสถานจนเป็ นพุทธศาสนา
ที่เป็ นรู ปแบบท้องถิ ่นปราสาทศีขรภูมิ
นอกจากนี้ เราพบว่าพื้นที่ทุ ่งกุดไผทกลายเป็ นศูนย์กลางของหมู่บ้าน โดยมีรั ฐส่ งเสริ มอย่าง
ต่อเนื่ องให้วัดเป็ นศูนย์กลางการศึกษาของหมู่ บ้านมีพระสงฆ์เป็ นครู สอน ปี พ.ศ. 2445 รั ฐออก
พระราชบัญญัติปกครองสงฆ์ เปลี่ยนตําแหน่งผู้ อํานวยการศึกษามณฑลเป็ นเจ้าคณะตําบล และมี
เจ้าพนักงานกระทรวงธรรมการออกประจําหน้าที่ราชการมณฑล เรี ยกว่า ข้าหลวงธรรมการขึ้ นอยู่
ในสมุหเทศาภิบาล (ซึ่ งเวลานี้ เรี ยกว่า ข้าหลวงเทศาภิบาล) ขณะนั้ นวัดในเขตศีขรภู มิย ังขึ้ นต่อเมือง