Page 277 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

259
จากปารี สคิดจะรื้ อฟื้ นความยิ่งใหญ่ของกัมพูชาโดยการนํามรดกที่เกิดจากภูมิปัญญา คื อ นครวัด –
นครธม และอาณาบริ เวณใกล้เคียง ซึ่ งเป็นที่ ศักดิ์ สิ ทธิ์ นํามาสร้างคุณค่าให้เกิดประโยชน์ต่ อท้องถิ ่น
และต่อสั งคมโลก
นักแสดงระบําอัปสรา ล้วนเป็ นผู ้ บริ สุ ทธิ์ ที่ มีรูปร่ าง และรู ปโฉมงดงาม น่ารั ก โดยเฉพาะ
อย่างยิ ่ง คือ นางอัปสราต้องมีรู ปทรงพอๆ กัน ไม่อ้วนเกิ น ไม่ผอมเกินไป คือมี รูปทรงดั งนางเทพ
อัปสรที่แกะสลักตามฝาผนังปราสาท และจะต้องสามารถดัดมื อ ดัดแขน ดัดขา ดัดเท้า เอียงกาย เอว
หัว และคออย่างนุ ่มนวล อ่อนโค้งมากกว่าธรรมชาติ เพื่ อให้สามารถแสดงตามทํานองท่วงท่าการรํา
ของระบํา ซึ่ งนักแสดงเหล่านี้ จะต้องได้รั บการฝึ กหัด และฝึ กซ้อมเป็ นเวลานาน ไม่ตํ่ากว่า 6-7 ปี
หรื อฝึ กหัดตั้ งแต่มีอายุ 7 ปี
ท่ารําในระบําอัปสรา คาดว่านําเอาแบบอย่างมาจากลักษณะที่ อ่อนโยนของการเคลื่ อนไหว
ของสัตว์นาค หรื อพญานาค (ภุชงคลี ลา) เพราะเขมรนับตัวเองว่า เป็ นผู้สื บทอดเผ่าพันธุ์มาจากนาค
หรื อมี บรรพบุรุ ษเป็ นนาค ซึ่ งเขมรได้เรี ยกตัวเองว่า นาค เขมรสองคน เรี ยกว่า เขมรสองนาค (ใน
ภาษาเขมรออกเสี ยงว่า เนียก) ดังนั้ น ในการรําระบําอัปสรา จะมีท่วงท่า และลักษณะการเคลื่อนไหว
คล้ายกับการเคลื่อนไหวของนาค
ท่ารํ าในระบําอัปสรา ได้ใช้ท่วงท่ าการรํ าของตัวนางที่มีความอ่ อนโยน เปรี ยบเสมื อนไม้
บรรทัดโค้ง ใช้ทั้ งท่าของแขน มื อ และนิ้วมือ ท่ าของขา และเท้า ของเอว และก้น ทาของลําคอ
ใบหน้า สายตา และศีรษะ รวมทั้ งท่ าของลําตัวด้วย โดยทุ กภาคส่วนของร่ ายกายมีการกระชับ และ
กลมกลื นกันอย่ างเหนี ยวแน่ น มีการเคลื่ อนไหวทั้ งท่ วงท่าช้า ท่ วงท่ าเร็ ว ให้ ถู กต้องตามหลัก
ไวยากรณ์ของภาษาท่ า รวมทั้ งยืนอยู ่บนพื้ นฐานความงดงาม และดุลยภาพ คือ ดุ ลภาพระหว่าง
ธรรมชาติของบุ คคลสังคม ระหว่างกาย จิ ตใจ และปัญญา นอกจากนี้ การใช้ท่ารํ าในระบําอัปสรา
คือแสดงท่าทางตรงกับเนื้ อหาของบทร้องที่ ร้องประกอบการแสดง เป็ นบทร้องที่มีเนื้ อหาเกี่ยวกับ
การชมสวนดอกไม้ โดยมีเทพธิ ดาองค์หนึ่ งได้พาพี่เลี้ ยงเหาะลงมาชมสวน และพูดถึงความรู ้สึ กเบิ ก
บาน สบายอกสบายใจ แสดงอารมณ์ที่สนุ กสนานเมื่อเห็นดอกไม้ที่สวยงาม ซึ่ งสามารถแบ่ งท่ารําใน
ระบําอัปสรา
จากสภาพพื้นที่ ทางกายภาพและทางภูมิศาสตร์ ที่ล้อมรอบปราสาทศีขรภู มิมีลําห้วยรอบ
ด้าน และลําห้วยดังกล่าวไหลลงสู ่ห้วยลําพอก (ชาวกูยเรี ยกว่าห้วยปะปลอ หมายถึง ผ่าศีรษะ)
ชาวบ้านเรี ยกพื้นที่ทุ ่ งกว้างใหญ่ด้านทิ ศใต้ว่า ทุ่งกุดไผท ซึ่ งเป็ นคําที่ปรากฎในเอกสาร พงศาวดาร
หัวเมืองอีสานหม่อมอมรวงศ์วิจิตร ในเนื้อหาได้กล่าวถึ งกลุ ่มชาติ พันธุ์ กูยหรื อกวยและเขมรอาศัย
อยู่ ในบริ เวณนี้ เมื่ อ พ.ศ. 2181 ในเอกสารหลักฐานเรี ยกกลุ่มเหล่ านี้ ว่า “เขมรป่ าดง” ได้รวมกลุ ่มตั้ง
ถิ ่นที่ อยู่ อาศัยริมทุ ่งกุดไผทหรื อใกล้ปราสาทศีขรภู มิ คือ บ้านจารพัต บ้านยาง-อนันต์ ลําห้วยที่ มีนํ้ า