Page 274 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

256
ดนตรีโบราณกัมพูชาเจริ ญสูงสุดในยุ คพระนคร ภาพจําหลักตามวิหารและเทวาลัยต่าง ๆ
ในเมืองพระนคร และละแวกใกล้เคียงมักมีภาพนางอัปสรและเครื่ องดนตรี ประกอบอยู ่ เสมอ อาทิ
พิณ ฆ้องวง กลองราว (ซกอร์ ยล) ฉิ ่ ง และขลุ่ยซล็อเล็ย ซึ่ งต่อมาได้พัฒนาขึ้ นมาเป็ นวงพิณพาทย์
ในช่ วงหลัง ค.ศ. 1431 บทบาทด้านดนตรี ลดลง และเกิดสงครามกับภายนอกประเทศ ดนตรีใน
ระยะนี้ มีท่วงทํานองโศกเศร้าโหยหวนเข้ามาแทนที่ จนถึงปี ค.ศ. 1796 – 1859 จึงได้รั บการฟื้ นฟู
ในรัชสมัยนักองค์ด้วง ดนตรี และศิลปะแขนงอื่นๆ ของกัมพูชาได้กลับมาเฟื่ องฟูขึ้ นอีกครั้ ง วง
ดนตรีแบบดั้งเดิมมี 2 ประเภทคือ วงปปฮัตของผู้ ชาย และวงมโหรี ของผู้หญิง ซึ่ งประกอบด้วย
เครื่องดนตรี 11 ชนิด อาทิ ขลุ ่ย ฆ้องวง ระนาดและพิณสามสาย บางครั้ งก็มีการขับร้องร่ วมด้วย
ในรู ปของลํานํากลอนสดหรื อเพลงในพระราชสํานัก เทศกาลบางงานจะมีการตั้งวงเพลงปิ นเปี ยต
บรรเลงเพลงในราชสํานัก ในขณะที่วงเพลงแขมร์ จะนิยมเล่ นในงานแต่งงาน ส่วนเพลงสมัยใหม่
จะได้รั บมาจากไทย และจีน (พวงนิล คําปั งสุ์ . 2544 : 226 – 227) เมื่อมาถึงยุครัฐบาลเขมรแดง
พยายามทําลายศิลปะแขนงนี้ ทําลายเครื่องดนตรี เผาเสื้ อผ้า และตํารา เข่นฆ่านักดนตรี นางรํ า
นางรําบางคน นางรําหนีเอาตัวรอดคื อ เจ้าหญิงบุปผาเทวีพระธิดาของเจ้าสี หนุ โดยลี้ ภัยไป
ฝรั ่งเศสเป็ นเวลา สองทศวรรษ หลังการล้มล้างอํานาจเขมรแดง เจ้าหญิ งบุปผาเทวีทรงช่วยเหลือ
ฟื้ นฟูนาฏศิลป์ หลวง ปั จจุ บันมีการแสดงที่โรงแรมคัมโบเดียนาในกรุ งพนมเปญ
นาฏศิลป์ หลวงของเขมรคล้ายคลึงนาฏศิลป์ ไทย ความจริ งนาฏศิลป์ ของทั้งสองชาติต่างส่ ง
ต่ออิ ทธิพลให้กันและกันมาโดยตลอด จนก่ อเกิดศิ ลปะที่มีรูปแบบร่ วมกันขึ้ น เครื่ องแต่งกายและ
เครื่องประดับศี รษะ ล้วนทําขึ้ นอย่างประณี ต การแสดงข็วลคล้ายคลึงกับการแสดงโขนของไทย
ถ้ามองในระดับท้องถิ่นของพื้นที่ จังหวัดสุรินทร์ ชาวบ้านในช่ วงกัมพูชาตกเป็ นอาณานิ คมของ
ฝรั ่งเศสย ังเคลื่อนย ้ายมาอาศัยในเขตเมื องสุริ นทร์ ดังเอกสารกองจดหมายเหตุ เรื่ องรายงานตรวจ
ราชการมณฑลภาคอีสานและนครราชสีมาบันทึกในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2469 กล่าวว่า
“...พลเมืองแห่งจังหวัดสุ รินทร์เป็ นเขมรเป็ นพื้นเหมื อน เช่น บุรีรัมย์ นางรอง มีลาวเจือปน
เป็ นส่วนน้อย กับมีชาติส่ วยอี กพวกหนึ่ งซึ่งว่าพูดภาษาของตนเองต่างหาก ตามที่ผู ้รู้กล่าว
ว่า พื้นเป็ นภาษาเขมรเจือด้วยคําลาว พวกเขมรพลเมืองสุ รินทร์ ย ังคงพูดภาษาเขมรอยู่
ทั ่วไป และที่กล่าวว่าไม่รู ้ภาษาไทยก็มี...พลเมืองพวกนี้ คงจะรู้สึ กตัวเป็ นไทยยิ ่งขึ้ นทุ กวัน
ทั้งการลูกเสือก็ย่อมเป็ นปัจจัยช่วยในทางนี้ อยู่มาก ส่ วนการไปมาถึงกันกับพวกเขมรตํ่าใน
ปกครองของฝรั ่งเศสนั้น สอบสวนได้ความว่าย ังมีอยู่เสมอ แต่ มีฝ่ ายคนเบื้องเขมรตํ่า
อพยพเข้ามาอยู ่ทางฝ่ ายเราเสี ยมากกว่า ปี หนึ่ งเข้ามาประมาณสัก 50 คน โดยมากเป็ นเรื่อง
หนี ส่ วยสาอากรที่ทางฝ่ ายโน้นเก็ บแรงกว่าทางนี้ ...”
(กองจดหมายเหตุแห่งชาติ . 2470 : 6 – 7)