Page 262 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

244
โดยเฉพาะการให้ฝ่ ายชายไปอยู ่ กับครอบครัวฝ่ ายหญิงหลังการแต่งงาน (Matrilocality) อันเป็ น
ประเพณี ที่ย ังคงมีอยู ่ในดินแดนแถบนี้ นับเป็ นลักษณะพิเศษของอุษาคเนย์แต่ มักไม่พบในอินเดี ย
นิทานเรื่ องนาค เป็ นสั ญลักษณ์ของคนได้พื้นเมือง โดยเฉพาะเรื่ องนางนาคในปราสาทที่นครธม
เป็ นร่ องรอยที่แสดงให้เห็นว่า ชาวพื้นเมืองสมัยนั้ นย ังจดจําเรื่องนางนาคแล้วเล่าขานกันสื บมา แต่
คําบอกเล่ าที่สื บทอดมาปากต่อปากย่อมถูกเข้าใจไขว้เขวจากเรื่องเดิม ในที่ สุ ดจึงยกย่องให้นางนาค
เป็ นพระภูมิเจ้าที่ทั่ วทั้งประเทศและมี อํานาจสามารถกําหนดชีวิตพระเจ้าแผ่นดินได้
พระร่ วงในนิทานของแคว้นสุ โขทัยก็เป็ นลูกนางนาค นิทานท้องถิ่นละแวกลุ ่มแม่นํ้ าโขง
แถบไทยและลาวก็มีนาคเกี่ ยวข้องอยู่ทั ่วไป ในอิ นเดียก็มีกลุ่มนาค เพราะไม่ใช่เผ่าอารย ัน แม้ใน
กลุ่ มคนเผ่าไทยด้วยกันเองก็เรี ยก ไทยใหญ่ ที่เป็ นคนพื้นเมืองกลุ ่มหนึ่ งอยู่ทางเหนือว่า เงี้ ยว
หมายถึง งู อันเป็ นสัตว์เลื้อยคลานเช่ นเดี ยวกับนาค จะถือว่านิทานเกี่ ยวกับนางนาคเป็ นเรื่ องกําเนิด
ของเขมรโดยเฉพาะก็ไม่ใช่ทั้ งหมด เพราะในสภาพความเป็ นจริ งจะต้องเกี่ยวข้องกับจามและฟูนัน
ในดิ นแดนญวนด้วย เนื่องจากจามปาและฟูนันเป็ นกลุ่มชนแรกสุดในภูมิภาคนี้ ที่เกี่ยวข้องใกล้ชิด
กับอิ นเดีย ภายหลังเมื่ อกลุ่มต่าง ๆ มีความสั มพันธ์กันทางการแต่งงานจึงค่ อยโน้มเรื่ องเข้าหากัน
ในที่สุ ดก็กลายเป็ นเรื่องเดี ยวกัน (สุจิตต์ วงษ์เทศ. 2535 : 215 – 216)
เมื่อพิจารณาเอกสารจีนที่ บันทึกนิ ทานถึงการเคลื่อนย ้ายผู้คนจากอินเดี ยเข้าสู่ เขมรได้
กล่าวถึงเทคโนโลยีในนิทานจึ งสะท้อนรู ปแบบสิ่ งที่สัมพันธ์ กับมนุษย์ ได้แก่ การเดินทางเรือข้าม
ทะเลมหาสมุทร การแผลงศร รู ้คิดเกี่ ยวกับการใช้ใบไม้พันธุ์พื ชคือใบมะพร้าวประดิษฐ์เป็ น
เครื่องนุ ่งห่ ม บ่งบอกความสัมพันธ์ ของกลุ ่มสร้างบ้านสร้างเมื องในยุคแรก ๆ ที่ต้องอาศัยระบบคิด
ที่สอดรับกับชี วิตได้ดีมาใช้ในกลุ่ มสังคมใหม่ นี้ คื อการผสมผสานที่เหมาะสมจากภายนอกมาสร้ าง
ความกลมกลืนกับรู ปแบบใหม่ ทั้งนี้ ภาษาย ังเป็ นสื่อสร้างพลังอํานาจให้เกิดความรู ้สึ กเป็ นเอกภาพ
ดังที่ การใช้ภาษาสันสกฤตในพิ ธีกรรมและจารึกไว้ในสถาปัตยกรรมขอม จึงขอกล่าวถึ งนิทาน
นางพญาพื้ นเมืองกับ – โกณฑิ นยะ จากบันทึ กจีน “ฮุนเถียน” ซึ่ งน่าจะตรงกับชื่ ออิ นเดียว่า
“โกณฑินยะ” อาจเป็ นชาวอิ นเดีย หรื อชาวมลายู หรื อชาวเกาะในทะเลทางทิ ศใต้ คืนหนึ่ งฝันว่า
เทวดาประจําตระกูลมอบศรให้ แล้วสั่งให้ลงเรื อไปดินแดงแห่ งหนึ่ง ครั้ นตอนเช้าพบศรวางอยู่
โคนต้นไม้ในเทวาลัย โกณฑินยะจึ งลงเรือเดินทางถึ งดินแดนแห่ งหนึ่ งที่ภายหลังเป็ นแคว้นฟูนัน
ดินแดนแห่ งนี้ มีผู ้ ครอบครองเป็ นนางพญา ตามบันทึกจีนเรี ยกชื่อว่า “หลิวเหย่” หมายถึงนางที่นุ ่ ง
ห่มใบมะพร้ าว นางพญาหลิวเหย่เกณฑ์บริ วารยกกองเรือออกหมายจะปราบปรามผู ้ รุกราน แต่โกณ
ฑินยะแผลงศรไปทะลุเรื อของนางพญาหลิวเหย่เสียก่อน นางพญาสู ้ไม่ได้ จึงต้องยอมอ่อนน้อม
แล้วตกเป็ นเมียของโกณฑินยะ ขณะนั้ นนางพญาหลิ วเหย่ไม่ได้สวมเสื้ อผ้า เพราะนุ่ งห่มใบ
มะพร้าว โกณฑินยะจึ งพับผ้าของตนแล้วสวมศีรษะให้นางพญา ต่อจากนั้ น โกณฑินยะก็ขึ้ น