Page 248 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

230
การสร้างความเป็ นไทย สร้างวัฒนธรรมหลวง ให้เป็ นที่ ยอมรับของคนมากมายหลายชาติพันธุ์ ที่
กระจายอยู่ตามท้องถิ ่นต่าง ๆ เห็นได้จากที่รั ฐจัดการในด้านการตั้งถิ ่นฐานที่อยู่อาศัยของผู้คน
พลเมือง ถ้าหากเป็ นคนต่างชาติศาสนา ก็จัดหาพื้นที่ตั้ งภูมิลําเนาให้อยู่อาศัยเป็ นชุมชนมีศาสนสถาน
เป็ นของตนเอง และมีผู ้ นําเป็ นเผ่าพันธุ์เดียวกันเป็ นผู ้ ปกครอง โดยที่รั ฐเป็ นฝ่ ายแต่ งตั้งให้เป็ นขุน
นางข้าราชการ มียศถาบรรดาศักดิ์ เช่นเดี ยวกันกับขุนนางไทย รวมทั้ งเปิ ดโอกาสให้แสดง
ความสามารถในทางราชการได้ เช่น เมื่ อจุลศักราช 1121 ปี เถาะเอกศก (พ.ศ. 2302) พระเจ้าอยู่หัว
พระที่นั ่งสุริ ยามริ นทร์ (คือ เจ้าฟ้ าเอกทัศน์ กรมขุนอนุรักษ์มนตรี ) ขึ้ นครองราชสมบัติ เป็ นพระเจ้า
แผ่นดินสยามที่ 33 อยู่ ณ กรุงศรี อยุธยา ทรงให้หลวงสุริ นทร์ภักดี (เชี ยงปุ่ ม) ควบคุ มเขมรส่ วยป่ าดง
ณ ตําบลคู ปะทายสมัน (เมืองสุริ นทร์ปัจจุบัน) และได้นําช้าง ม้า แก่นสน ยางสน ปี กนก นอรมาด
งาช้าง ขี้ ผึ้ ง ซึ่ งเป็ นของส่ วยไปส่ง ณ กรุ งศรี อยุธยา จึงทรงพระกรุ ณาโปรดเกล้า ฯ ตั้ งให้ หลวง
สุ รินทร์ภักดี (เชี ยงปุ่ ม) เป็ นพระสุริ นทรภักดีศรี ณรงค์จางวางเจ้าเมือง ตั้ งบ้านคูปะทาย เป็ นเมือง
ปะทายสมัน (เมืองสุรินทร์ ) (หม่อมอมรวงศ์วิจิตร ม.ว. ปฐม คเนจร. 2506 : 199)
การตั้ งหลักแหล่ งได้ขยายเป็ นหลายชุมชนในท้องถิ่นเดียวกัน ร่วมกันเป็ นเจ้าของพื้ นที่สา
ธารณ เกิดระบบแลกเปลี่ยนทรั พยากรธรรมชาติ ระบบความเชื่อ ทางศาสนา พิธีกรรมร่ วมกัน
สํานึกในการเป็ นผู้ คนถิ่นเดี ยวกัน นับถือพุทธเป็ นศาสนาหลักของรัฐ วัดกลายเป็ นศูนย์กลาง
ประกอบประเพณีพิ ธีกรรม การพบปะสังสรรค์ในงานประเพณี นําไปสู่การแต่งงานระหว่างคนต่าง
ชุมชนในท้องถิ่นเดี ยวกันใช้ทรัพยากรสาธารณรัฐร่ วมกัน การปฏิบัติกิ จกรรมอย่างต่อเนื่อง
กลายเป็ นจารี ตประเพณี ชาติ พันธุ ์หลากหลายได้หล่อหลอมกลายเป็ นกลุ่มเดียวกัน ต่อมามีการ
พลิกฟื้ นวัฒนธรรมเพื่อการดํารงอยู่ของท้องถิ่น เช่ น ประวัติศาสตร์ ชุมชน เศรษฐกิจชุมชน
สถาปัตยกรรมชุมชนก็เป็ นพื้นที่ ทางประวัติ ศาสตร์ ชุมชนที่บ่งบอกเรื่ องราวถึงความสั มพันธ์ผู ้คน
หลายระดับชั้ นที่ พึ่งพาอาศัยกัน ตั้งแต่ ระดับรั ฐถึงระดับท้องถิ ่น ดังนั้นชุมชนท้องถิ่ นจึงให้คุณค่า
ความสําคัญ ดังเช่น ชุมชนท้องถิ่นในอีสานใต้มีการจัดการแสดงวัฒนธรรม โดยดึงสิ่ งที่เป็ น
สัญลักษณ์หรือลักษณะความโดดเด่ นภาพจําหลักของปราสาทให้เป็ นรู ปธรรม เรียกว่าจัดงานมรดก
วัฒนธรรมท้องถิ ่น เน้นจุดเด่นที่ เป็ นภาพจําหลักของปราสาทขอมมาเสนอให้ชุ มชนได้รั บรู้ เพื่อให้
มองเห็นคุณค่าในแง่เศรษฐกิจ การเมือง การปกครอง และสังคมวัฒนธรรม เป็ นต้น เป็ นแนวทาง
สร้างวิ ญญาณแห่งการผสมผสานบนพื้ นฐานจิตใจให้เกิดความเชื่อมั่ นของดีในชุมชนท้องถิ ่น
2. ปั จจัยด้านความคิดความเชื่ อ
มนุ ษย์ส่ วนใหญ่ในโลกมักต้องเผชิญกับปั ญหาทั้งในทางเศรษฐกิจ สังคม และการ
ดํารงชี วิตเพื่อความอยู่ รอดอยู ่ เสมอ และมี ผู ้ คนจํานวนมากที่ย ังต้องคิดแก้ปั ญหาด้วยการอาศัยความ
ช่วยเหลือของ “ผู้เชี่ยวชาญ” หรื อผู้ รู้ ที่อาจเป็ นพ่อมด หมอผี คนทรง หรื อพระ และนักบวชใน