Page 243 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

225
อย่างไรก็ตามความรู้ ความเป็ นอินเดี ยในความเชื่อของศาสนาฮินดูมีความสัมพันธ์ กับ
สมรรถภาพของสังคมอิ นเดียในการปรับปรุ งตนเองตามสภาวะแวดล้อม เป็ นเครื่ องชี้ ชัดให้เห็นถึง
คุณภาพชี วิตที่ยาวนาน และสื บเนื่องจนถึงปัจจุบัน เช่ น พิธีการร่ ายรําในศาสนาฮินดูเป็ นการบอก
เรื่ องราวต่าง ๆ เกี่ ยวกับเทพเจ้าผู ้ ร่ ายรําจะแสดงท่ารําต่าง ๆ เรี ยกว่า มุดราสเพื่อสื่อความหมายอย่าง
ใดอย่างหนึ่ ง บทเพลงและการร่ ายรําหลาย ๆ ศาสนามีคําสอนว่า การแสดงความสักการบูชาที่ดี ที่สุ ด
คือ การที่ ให้คนได้แสดงออกอย่างเต็มที่ทั้ งทางร่ างกาย และจิตวิ ญญาณ สิ่ งนี้ จึงนําไปสู่ การประพันธ์
และบรรเลงเพลง รวมทั้ งการร่ ายรําต่าง ๆ ทางศาสนา เพลงมี ส่ วนช่วยสร้างบรรยากาศให้ผู ้ คนได้
รู้สึ กและแสดงออก ไม่ว่าจะเป็ นความรู้สึ กนับถื อหรื อความปี ติ ทั้ งบทเพลงและการร่ ายรําช่วยเล่า
เรื่ องราว และการนําเข้าสู่ การบําเพ็ญสมาธิ โดยใช้เสี ยงหรื อการเคลื่อนไหวเป็ นจังหวะซํ้ าไปซํ้ ามา
การร่ ายรําพระศิ วะหรือเทพเจ้านั้ นบ่งบอกถึ งการทําลายหรื อการปลดปล่อย มักจะปรากฎในรู ปปั้ น
เทพแห่ งการร่ ายรํา (นาฏราช) พระศิวะจะรวมลักษณะของชายและหญิงไว้ด้วยกัน พระศิวะร่ ายรํา
อยู่กลางวงเพลิง แสดงถึ งอํานาจแห่ งจักรวาล และสิ ่ งมีชี วิตในจักรวาล พระศิวะร่ายรําโดยประทับ
บนร่ างของมารที่ยอมศิโรราบซึ่ งเป็ นตัวแทนของความโง่เขลา ( Susan Meredith , Nicholas
Hewetson, และ Jeremy Gower) (มานะ ชัยวงศ์โรจน์. 2548)
การยอมรับวัฒนธรรมอินเดียเข้าสู่ภายในเขตสุ วรรณภูมิมีวิญญาณหล่อหลอมให้เหมาะกับ
สภาพแวดล้อม เป็ นการสร้างสัจธรรมการผสมผสานกับพื้นที่ และมีการปรับเปลี่ยนตามสถานของ
กาลเวลา ของสังคม และวัฒนธรรมแต่ละช่ วงสมัย ดังเช่ น ปราสาทศีขรภูมิ (ปราสาทบ้านระแงง)
แม้ว่าพื้นที่ การก่ อสร้างไม่ได้ตั้งอยู ่ บนยอดเขาสู งแต่ในความศรัทธาของสังคมเชื่อว่าสถิตอยู ่ บนเขา
ไกรลาส แต่เป็ นจุดร่ วมในจิตสํานึกร่ วมของสภาพทางกายภาพกันระหว่างผู้คนในพื้นที่ สุ วรรณภูมิ
กับพื้นที่ชมพูทวีป มีการปรับเปลี่ยนบริ บทให้เหมาะกับภูมิอากาศในรอบปี หนึ่ ง ๆ และสัมพันธ์ กับ
พื้นที่ เพื่อทํานายอนาคตที่พอใจกับความคิดร่ วมของสังคมกับความพอใจเรื่ อง ความอุดมสมบูรณ์
ของพื้นที่ ดังนั้ นชุมชนสังคมเขตสุ วรรณภูมิจึงประดิษฐ์รู ปลักษณะสําคัญทางสภาพแวดล้อมที่
เชื่อมโยงกับความเชื่อได้แนบสนิ ท พิจารณาจาก รู ปแบบพิธีกรรมเกี่ยวกับ ผี พุทธ พราหมณ์ตาม
สภาพแวดล้อมแต่ละท้องถิ่นนั้ น ๆ ตัวอย่าง กิ จกรรมหรื อพิธีกรรมเพื่อชี วิตตามฤดูกาล เพราะ
สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติชาวบ้านมองหลายมติและหลากหลาย พิธีกรรมที่ปรากฏในแต่ละช่วง
นั้ นคือ ชีวิตที่อยู่รอด และช่วยสังคมให้เข้มแข็งพิธีกรรมก่ อนลงทําไร่ทํานาในช่วงเดือน หก จึง
สําคัญของชุมชน ชุมชนโดยพื้ นฐานดํารงอยู่ได้เพราะปัจจัยจากการเกษตร ข้าวเป็ นอาหารสําคัญใน
พิธีกรรมเซ่ นสรวง และพิธีกรรมหว่านพันธุ ์ข้าว ผู ้ นําพิธีกรรมมีการกล่าวความรู ้ สึ ก ร่าย สวด เพื่อ
ความพอใจต่อสิ ่งศักดิ์ สิ ทธิ์ ที่เชื่อว่ามีอยู่ (วัฒนธรรมไร้รู ป) ซึ่ งเป็ นการแสดงความรู ้สึ กของท้องถิ่น
เมื่อความเชื่ อจากอินเดี ยเข้าสู่ พื้นที่ กัมพูชาและไทย พบว่ ากิจกรรมมี ลักษณะเกี่ ยวกับพราหมณ์ และ