Page 239 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

221
จากภาพจําหลักผสมกลมกลืนกับการแต่งกายพื้นบ้าน ท่ารําระบําอัปสรสราญ มีทั้งหมด 9 ท่า คือ
ท่าเดินออก ท่าพรหมสี่ หน้า ท่าจีบมือชน ท่ าโปรยดอกไม้ ท่าวาดมือตั้งวง ท่ าพรหมสี่หน้าและ
ท่าปฐม ท่าเล่นมือแบตั้ งวง ท่าพระอิศวรฟ้ อนมือ และท่าเด็ดดอกไม้ การวิเคราะห์ท่ารําและการ
แต่งกายระบําอัปสรสราญได้นํารู ปแบบท่ารํามาจากภาพทับหลังปราสาทศี ขรภูมิ 4 ท่า คือ ท่า
พนมมือ ซึ่ งคล้ายกับท่าไหว้ แต่เป็ นภาพการตีฉิ ่ งของพระพรหม ท่าจีบมือชน เป็ นภาพบุคคล 4
พักตร์ 4 กร ทรงถือดอกบัวซ้อนในพระหัตถ์ขวา – ซ้ าย พระหัตถ์ล่างทั้ งสี่อยู่ในท่าตีฉิ ่งมาเป็ นท่ าจีบ
มือชน ท่าตั้งวงบนวงล่ าง ส่วนท่ าวาดมือสูงตั้งวงเป็ นภาพที่นํามาจากภาพสลักบนผนังบรรณาลัยที่
ปราสาทนครวัด ท่าอิศวรฟ้ อนมื อ เป็ นท่าที่นํามาจากท่ารําของพระอิศวรในภาพศิ ลาจําหลักทับหลัง
ปราสาทศีขรภู มิ และได้นํารู ปแบบการยกขากันเหลี่ยมมาใช้ในท่ ารําทั้ง 4 ท่า รู ปแบบการแต่งกายที่
นํามาจากภาพจําหลักทับหลังปราสาทศีขรภู มิ คือการสวมกระบังหน้า ใส่ตุ ้มหู สวมกรองคอ ใส่
กําไลข้อมือและใส่รั ดสะเอว รูปแบบการแต่ งกายบางส่วนมาจากภาพจําหลักปราสาทนครวัด คือ
การสวมกระบังหน้ายอดสู งและการนุ ่ งผ้าจีบหน้ านาง ย ักรั้ งด้านหน้า
สรุ ป
การศึกษาลักษณะรู ปแบบการผสมผสานทางวัฒนธรรมในศิลปะการแสดงที่ พัฒนาจาก
ภาพศิลาจําหลักสถาปัตยกรรมขอม ในระบําอัปสรสราญ มหาวิ ทยาลัยราชภัฏสุ รินทร์ ประเทศไทย
และระบําอัปสรา ของกรมศิลปากร ประเทศกัมพูชา ใช้เทคนิ คการวิจัยเชิงคุ ณภาพ และใช้แนวคิด
ทฤษฎีระบบสัญลักษณ์และการตีความของโคเบอร์ ลักษณะรู ปแบบการ ผสมผสานทางวัฒนธรรม
ระบําอัปสรสราญและระบําอัปสราได้รับอิ ทธิพลจากวัฒนธรรมพื้ นบ้าน วัฒนธรรมอินเดี ย และ
วัฒนธรรมขอม ระบําอัปสรสราญของไทย เป็ นการผสมผสานแบบแนวราบ คือ ผ่ านระบบคิดจาก
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุ ริ นทร์ ขยายลงสู่ พื้นที่ ประยุกต์เข้ากับท้องถิ่นเชื่ อมโยงเข้าสู่ระบบการศึ กษา
ด้านท่ารํา มีการผสมผสาน 3 ส่วน คือ ท่ารําจากราชสํานัก ท่ารําพื้นบ้าน ท่ารําจากภาพจําหลัก
ปราสาทศีขรภูมิ และปราสาทนครวัด ด้านดนตรี ใช้วงกันตรึ ม ด้านการแต่งกาย เลียนแบบภาพนาง
อัปสรในปราสาท ศีขรภูมิ และปราสาทนครวัด ระบําอัปสรากัมพูชา เป็ นการผสมผสานแบบ
แนวตั้งโดยกรมศิลปากรกําหนดแบบแผนท่ารํา ดนตรี และการแต่งกาย ก่ อนเผยแพร่ สู่ ประชาชน
ด้านท่ารํา เป็ นท่าจากระบําท่วงท่าโบราณที่ใช้รําถวายเทพเจ้า ดนตรี ใช้วงปี่ พาทย์ การแต่งกาย
เลียนแบบภาพนางอัปสรปราสาทนครวัด