Page 232 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

214
และสร้างเอกลักษณ์ เฉพาะตนขึ้ นมา และเมื่อมาถึ งสมัยต้นกรุ งรั ตนโกสินทร์ ไทยก็ ส่ งคืนศิลปะ
วิทยาการด้านนี้ กลับสู่ประเทศราชกัมพูชา และกัมพู ชาก็รับเอามาประยุกต์ปรับเปลี่ยนให้เข้ากับ
ตัวเองและสื บต่อมาจนถึงปัจจุบัน
เอกสารทางประเทศกัมพู ชาไม่ใคร่ กล่าวถึ งอิทธิ พลของนาฏศิลป์ ไทยนัก ด้วยเหตุของลัทธิ
ชาตินิยม และความเชื่ ออันเป็ นบรรทัดฐานว่าไทยนั้ นมักรับเอาวิทยาการทุ กๆ อย่างไปจากเขมร
ดังนั้ นนาฏศิลป์ กัมพู ชาก็เป็ นต้นแบบของนาฏศิลป์ ไทยด้วย และมักกล่าวกันว่านาฏศิลป์ กัมพูชาสืบ
ทอดมานับพันปี ตั้ งแต่สมัย "อังกอร์ " อันเป็ นอุดมคติ แห่ งชาติพันธุ ์กัมพูชา ถึ งแม้เอกสารของทาง
ฝรั่ งเศสจะมีบันทึกว่ าในปี 1904 หลังจากพระบาทนโรดมทิวงคตนั้น ในราชสํานักกัมพูชามี "ศิลป
การินี " จากสยามเหลืออยู ่เกิน 300 คนก็ตาม เพลงบางเพลง เครื่ องละครบางชิ ้น และเครื่ องดนตรี บาง
ชนิ ดก็มีชื่ อเป็ นภาษาไทย เนื้ อเพลงบางเพลงนั้ นก็แต่ งล้อเนื้อเพลงไทยสมัยต้นกรุ งรั ตนโกสิ นทร์ เค้า
รอยอีกหลายๆ ประการที่บ่งบอกว่าได้รับอิทธิพลไทยก็มีอยู่มากพอที่จะกล่ าวยืนย ันได้ เอกสารที่
กล่าวถึ งอิทธิ พลจากไทยมักเกี่ยวกับเพลงและดนตรี
ผู ้ อ่าน "โครงกระดูกในตู ้ " ของ ม.ร.ว.คึ กฤทธิ์ ปราโมช ย่อมได้ทราบเรื่ องหม่อมเจ้าหญิง
ฉวีวาดยกโรงละครทั้ งโรงขึ้ นเรื อสําเภาหนีไปเมื องเขมร และเอกสารฝั่งไทยก่อนหน้านั้นก็มี
กล่าวถึ งไว้ว่าเขมรได้ครูละครไปจากไทย เช่ น "นิราศนครวัด" ของกรมพระยาดํารงราชานุ ภาพ
อิทธิพลของละครไทยส่ งผลโดยตรงสู่ การละครในราชสํานักกัมพูชา อันเรียกเป็ นภาษาเขมรว่า
"ระบําพระราชทรัพย์" ที่เรี ยกเช่นนี้ เพราะการแสดงในราชสํานักเป็ นราชูปโภคของพระมหากษัตริย์
นั ่นเอง ขณะที่ระบําพื้นเมือง รํ าวงรื่นเริ งของเขมรมีลักษณะเฉพาะตัวและห่ างไกลจากนาฏศิลป์ ไทย
มากกว่า
เขมรแบ่งนาฏศิลป์ ออกเป็ น 3 ประเภท คื อ 1) ระบําพระราชทรัพย์ คือระบําในราชสํานัก
2) ระบําประเพณีเขมร คื อระบําพื้นบ้าน 3) ระบําประชาปรี ย์ คือ รํ าวงในงานรื่นเริ งทั่ วไป นาฏศิ ลป์
กัมพู ชาก็เป็ นเช่ นดังศิลปะวิ ทยาการด้านอื่ นๆ ของกัมพูชา คือขาดช่ วงและองค์ความรู ้ถู กทําลายไป
ในช่วงเขมรแดง ดังนั้ น จึงหาเอกสาร ผู้ รู ้ วิทยากรที่เหลื ออยู่ได้ยาก ต่อมาระบําพระราชทรัพย์เปิ ด
กว้างขึ้ น เนื่องจากสถาบันกษัตริ ย์เปลี่ยนแปลงไป จึงกลายเป็ นระบําชั้ นสู งเทียบได้กับกรมศิลปากร
ของไทย แต่ย ังเรี ยกระบําพระราชทรัพย์อยู่
ครู ผู ้ รู้ฝ่ ายไทยมักตั้ งข้อสั งเกตว่าการแสดงของเขมรนั้ นมักรําไม่ครบท่ า ไม่ครบเพลง ไม่
ครบเครื่อง ส่ วนมงกุฎไม่งาม เมื่ อเที ยบกับฝั ่ งไทย และโดยเฉพาะโขนนั้ น ตัวย ักษ์ชั้ นสู งและลิง
ชั้นสู งไม่น่ าเกรงขาม คงได้ครู ย ักษ์และลิ งชั้ นรองจากไทยไปฝึ กสอน แต่กระนั้ นนาฏศิ ลป์ กัมพูชา
ย ังคงมี ลักษณะเฉพาะของตัวเองและมีความน่าสนใจเป็ นอันมาก ลักษณะเฉพาะที่น่าสนใจประการ
หนึ่ งนั้ นก็คื อสามารถรักษาลักษณะเก่าแก่บางประการของละครไทยเอาไว้ เมื่อกัมพูชาเปิ ดประเทศ